| | Mondiaal Literair | | Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH, Uitgeverij In de Knipscheer en De Bibliotheek Haarlem e.o.. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk.
De avonden beginnen om 20.00 uur. Locatie: MCH of de Doelenzaal van de Bibliotheek, Gasthuisstraat 32. Toegang € 5,00, inclusief koffie of thee.
|
| 23 mei 2012: Verhaal in Beeld | | In het kader van de Haarlemse Stripdagen | Meer info | | Met de Haarlemse Stripdagen (1, 2 en 3 juni) in zicht, besteedt Mondiaal Literair aandacht aan het beeldverhaal.
Met Dick Matena, Hanneke van der Hoeven, Peter van Dongen.

Dick Matena ‘verstripte’ o.a. De avonden van Gerard Reve en Kaas en Het Dwaallicht van Willem Elsschot. En hij illustreerde Hafid Bouazza’s ‘pornografica’ bloemlezing. Om wat er nog komen moet.

Hanneke van der Hoeven publiceerde met In Afrika een woordloze roman en het wel met tekst gelardeerde Ik ben weer in Berlijn geweest.

Peter van Dongen maakte naam met de getekende historische en psychologische romans Rampokan: Java en Rampokan: Celebes.

Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH, De Bibliotheek Haarlem en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk.
Woensdag 23 mei 2012. Aanvang: 20.00 uur. Zaal open: 19.30 uur De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen. Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH) |
|
| 11 april 2012: Het vlakke lage land | | Uitgestelde programma van 21 december 2011 | Meer info | | Gasten zijn :
Johan de Boose,
Didi de Paris en
Suzanne Binnemans Aanvang: 20:00 uur. Toegang: € 5,00. Reserveren gewenst: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH)
Niet alleen met ‘het nationaal dictee’ zijn de Vlamingen ons Nederlanders vaak de baas, ook gaan ze er regelmatig vandoor met de grote Nederlandse literatuurprijzen van Libris en Ako. Het boekenweekgeschenk is dit jaar geschreven door Tom Lanoye. Ook Mondiaal Literair zet de deur open voor onze zuiderburen.
De Vlaamse schrijver Johan de Boose en zijn roman Bloedgetuigen over de Vlamingen die meevochten met de SS in WO II, met dichter-performer Didi de Paris van wie de bundel Boks op stapel staat en met romancier Suzanne Binnemans die als dichter gaat debuteren met de bundel Omwille van het bloed.
Filmpje op youtube van een prefomance van Didi de Paris, klik hier.

Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH, De Bibliotheek Haarlem en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk.
Woensdag 11 april 2012. Aanvang: 20.00 uur. Zaal open: 19.30 uur De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen. Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH)
|
|
| 21 maart 2012: Vriendschap en andere ongemakken | In het kader van de Boekenweek 2012 Locatie: De Bibliotheek Haarlem, Gasthuisstraat 32, 2011 SP Haarlem
| Meer info | | Mondiaal Literair, dit keer in de Bibliotheek Haarlem tijdens De Boekenweek 2012.
Talkshow met twee schrijversparen: Vrouwkje Tuinman & F. Starik en Nurnaz Deniz & Guido Snel.
F. Starik
Vrouwkje Tuinman
In zijn gedichtenbundels uit 2004 antwoordt F. Starik op gedichten van Vrouwkje Tuinman, die in dat jaar debuteerde met Vitrine, en ook zijn roman De gastspeler uit 2009 lijkt een tweeluik te vormen met haar roman Buurvrouw uit 2008.

Nurnaz Deniz en Guido Snel zijn gezamenlijk auteur van de roman Ayla & Hugo. Een liefde in Amsterdam (2011). In een poging hun leven samen te redden, besluiten Ayla en Hugo elkaar te gaan schrijven.

Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH, De Bibliotheek Haarlem en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk.
Woensdag 21 maart 2012. Aanvang: 20.00 uur. Zaal open: 19.30 uur De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen. Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH)
Let op locatie is De Bibliotheek Haarlem, Gasthuisstraat 32, 2011 SP Haarlem
 |
|
| 22 februari 2012: Met roze inkt | | In het kader van Haarlem Roze Stad | Meer info | | 
Mondiaal Literair wijdt haar eerste ‘talkshow met schrijvers’ van 2012 aan ‘Haarlem Roze Stad’. Met o.a. dichteres Chawwa Wijnberg en essayist Caspar Wintermans.
Chawwa Wijnberg (1942) maakte al in de jaren tachtig van de vorige eeuw deel uit van de dichtersgroep ‘De Nieuwe Wilden’, volgens de feministische critica Maaike Meijer «de eerste dichteressengroep sinds Sappho». Onder leiding van Elly de Waard scherpten zestien vrouwen hun pen in het toen door mannen (onder anderen ‘de Maximalen’) gedomineerde poëzieklimaat. Chawwa Wijnberg debuteerde als ‘onderduikkind’ (haar vader zat in het verzet en werd in de oorlog gefusilleerd) in 1989 met de bundel Aan mij is niets te zien. Zij trad inmiddels vijf keer op in de Nacht van de Poëzie. Op deze avond van Mondiaal Literair geeft zij een voorproef uit haar op 21 maart te verschijnen zesde bundel: Nachtvlinders door het kattenluik.
Chawwa Wijnberg
Caspar Wintermans (1966)studeerde kunstgeschiedenis en archeologie in Leiden. In de Open Domein-reeks van Uitgeverij De Arbeiderspers verscheen van hem Alfred Douglas – De boezemvriend van Oscar Wilde, dat ook in Engelse en Duitse vertalingen uitkwam, en hij bezorgde onder meer brieven van het echtpaar Couperus aan Oscar Wilde onder de titel Dear Sir. Momenteel werkt hij aan De bibliotheek van Ganymedes, een bundel essays over homo-erotische kunst- en geschiedenis. Vooral daarover zal hij vertellen en in gesprek gaan met presentator Peter de Rijk.


Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH, De Bibliotheek Haarlem en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk.
Woensdag 22 februari 2012. Aanvang: 20.00 uur. Zaal open: 19.30 uur De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen. Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH) |
|
| 21 december 2011: Opkomst der Vlamingen | Mondiaal Literair, 21 december, uitgesteld! De laatste editie van Mondiaal Literair dit jaar, 21 december te houden in de Doelenzaal van de bibliotheek Haarlem e.o., is afgelast. Door ziekte, Suzanne Binnemans, en een algemene treinstaking in België, Johan de Boose en Didi de Paris, lukt het de schrijvers niet om van Vlaanderen naar Haarlem te komen.
We hopen het programma 'De opkomst der Vlamingen' in het voorjaar 2012 alsnog te presenteren. | Meer info 

Johan de Boose 

Didi de Paris 
Suzanne Binnemans | Mondiaal Literair woensdag 21 december 2011 Doelenzaal Stadsbibliotheek «Opkomst der Vlamingen» Talkshow met schrijvers.Met Johan de Boose,Didi de Paris enSuzanne Binnemans Aanvang: 20:00 uur. Toegang: € 5,00. Reserveren gewenst: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH)Niet alleen met ‘het nationaal dictee’ zijn de Vlamingen ons Nederlanders vaak de baas, ook gaan ze er regelmatig vandoor met de grote Nederlandse literatuurprijzen van Libris en Ako. Mondiaal Literair luidt het jaar uit met de Vlaamse schrijver Johan de Boose en zijn roman Bloedgetuigen over de Vlamingen die meevochten met de SS in WO II, met dichter-performer Didi de Paris van wie de bundel Boks op stapel staat en met romancier Suzanne Binnemans die als dichter gaat debuteren met de bundel Omwille van het bloed. Filmpje op youtube van een prefomance van Didi de Paris, klik hier. 
Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH, De Bibliotheek Haarlem en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Woensdag 21 december 2011 20.00 uurZaal open: 19.30 uur Locatie: Doelenzaal, De Bibliotheek Haarlem, Gasthuisstraat 32, 2011 XP Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH) www.mondiaalcentrumhaarlem.nl of bij de bibliotheek 
|
|
| 23 november 2011: Marokko in recente romans | Let op! Gewijzigde datum en locatie! Marokkoweek | Meer info | | In het kader van de Haarlemse Marokkoweek is op woensdag 23 november Marokko het thema in de maandelijkse talkshow Mondiaal Literair in de Doelenzaal van de Bibliotheek, Gasthuisstraat 32, 2011 SP Haarlem.
Let op! Gewijzigde datum en locatie!
Gasten zijn Asis Aynan, Greta Riemersma en Richard Osinga.
Asis Aynan nam, samen met vertaalster Hester Tollenaar, bij Uitgeverij Athenaeum - Polak & Van Gennep het initiatief van ‘De Berberbibliotheek’, een reeks van tien niet eerder in het Nederlands verschenen boeken van auteurs met een Berberachtergrond. Het voorwoord bij de eerste vertaling Leven en Legende van Agoun-chich van Mohammed Khaïr-Eddine, die dit jaar verscheen, is van zijn hand. Asis Aynan behoorde tot de genomineerden voor de Kunstprijs Amsterdam 2011.
Asis Aynan
Drie jaar lang werkte Greta Riemersma als correspondent voor de Volkskrant in Marokko, waar zij samen met haar echtgenoot Saïd en kinderen woonde in de geboorteplaats van haar man. Greta Riemersma ging daar op zoek naar de geschiedenis van haar man, die zelf nauwelijks iets leek te weten over zijn achtergrond. Haar ontdekkingen tekende zij dit jaar op in Het land van zijn vader.
Greta Riemersma
In november verschijnt Een duivel met een ziel door Richard Osinga. Het is een historische roman geschreven met het scherpe analytische perspectief van de buitenstaander. In de loopgraven bij Verdun zien twee Franse officieren elkaar terug. Meer dan vier jaar geleden, in augustus 1909, hielpen zij de Sultan in Marokko met zijn strijd tegen opstandige Berbers.
Richard Osinga
Mondiaal Literair - Talkshow met schrijvers is een samenwerking tussen MCH, Bibliotheek Haarlem en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk.

Woensdag 23 november 2011 20.00 uur Zaal open: 19.30 uur Locatie: Doelenzaal Bibliotheek, Gasthuisstraaat 32, 2011 XP Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk bij MCH: 023 – 542 3540 info@mondiaalcentrumhaarlem.nl of bij de bibliotheek telefoon: 023 511 5300 www.biblitheekhaarlem.nl

|
|
| 26 oktober 2011: Te leven op duizend plaatsen | Meer info 







| Mondiaal Literair woensdag 26 oktober 2011 Doelenzaal Stadsbibliotheek «Te leven op duizend plaatsen» Talkshow met schrijvers:met Gerard Reve-biograaf Nop Maas,met Jo Otten-biograaf Rob Groenewegen enmet Tjalie Robinson-biograaf Wim Willems Aanvang: 20:00 uur. Toegang: € 5,00. Reserveren gewenst: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH) Rob Groenewegen is de auteur van Te leven op duizend plaatsen. Jo Otten 1901-1940, de eind september 2011 te verschijnen biografie over de eigenzinnige Rotterdamse schrijver en non-conformist Jo Otten, tijdgenoot van Menno ter Braak en E. du Perron. Jo Otten kwam op 10 mei 1940 bij een Duits bombardement op Den Haag op 39-jarige leeftijd om het leven kwam. Du Perron en Ter Braak stierven – nagenoeg even oud – resp. vier en vijf dagen later. Toch wordt Jo Otten zelden in één adem met hen genoemd. Rob Groenewegen legt uit waarom Otten het predicaat ‘vergeten schrijver’ kreeg en spreekt uit of dit terecht is. Nop Maas bezorgde diverse briefwisselingen van Gerard Reve, alsmede de eerste vijf delen van diens verzameld werk, alvorens in 2009 en 2010 te komen met de eerste delen van het biografische drieluik De kroniek van een schuldig leven. De uitgave van het derde deel wordt gedwarsboomd door een hoog opgelopen ruzie (tot doodsbedreiging aan toe) tussen Nop Maas en Reve's voormalige levenspartner Joop Schafthuizen. Het derde deel is ook niet ‘eenvoudig’ te herschrijven omdat Nop Maas zich, in tegenstelling tot de meeste biografen, vrijwel uitsluitend op geschreven teksten baseert en nauwelijks op getuigenissen uit andere bronnen.
Dit jaar is het 100 jaar geleden dan Tjalie Robinson werd geboren als Jan Boon, zoon van een Nederlandse KNIL-militair en een Indische vrouw van Brits-Javaanse afkomst. In 2008 verscheen de biografie Tjalie Robinson, biografie van een Indo-schrijver door Wim Willems. Tjalie Robinson, die ook publiceerde onder de naam Vincent Mahieu, was daarnaast ondermeer in 1959 initiatiefnemer van de befaamde Haagse Pasar Malam, tegenwoordig Tong Tong Fair geheten, naar het door hem opgerichte Indisch tijdschrift Tong-Tong. Hij schreef ook voor het interculturele tijdschrift Oriëntatie van E. du Perron.

Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH, De Bibliotheek Haarlem en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Woensdag 26 oktober 2011 20.00 uurZaal open: 19.30 uur Locatie: Doelenzaal, De Bibliotheek Haarlem, Gasthuisstraat 32, 2011 XP Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 5115300 (Bibliotheek) of 023 – 542 3540 (MCH) www.mondiaalcentrumhaarlem.nl of bij de bibliotheek 
|
|
| 7 oktober 2011: Mondiaal Literair Extra - Glenn Pennock | Meer info 

| Uitgeverij In de KnipscheerVrijdag 7 oktober 2011: Mondiaal Literair Extra Boekpresentatie:'Als gitaren schreeuwen',de nieuwe roman van Glenn Pennock Aanvang 21.00 uur. Zaal open: 20.00 uur. Reserveren verplicht op glenn@thecoglecompany.com Als gitaren schreeuwen is een modern, surrealistisch verhaal dat heen en weer schakelt tussen droom, werkelijkheid en de visioenen van de hoofdfiguur Joe. Pennock speelt met thema’s als muziek, de cultus van verlichting, seks, geweld, Indische familiebanden en onbereikbare liefde. Joe’s innige band met zijn Fender-gitaar – ze vertegenwoordigt zijn ziel – triggert hem, doet hem op reis gaan naar binnen. Een reis naar de oerbron van zijn creatieve en muzikale meesterschap. Dat leidt tot een verrassende ontdekking. Op deze queeste krijgt Joe wel hulp van overleden mensen, zoals een meisje, een oud klasgenoot. Maar ook in zijn dromen van beroemdheden zoals Jeff Healy, Jim Morisson en Jimi Hendrix – allen behorend tot de rij van reeds overleden gitaarhelden die hem hebben geïnspireerd.
Glenn Pennock is zelf ook gitarist. Hij heeft een klassieke gitaaropleiding genoten, en speelt verschillende gitaarstijlen. Het kan niet anders dan dat de gitaar op deze presentatie een belangrijke rol speelt. Een aantal muzikanten, waaronder ook Haarlemse, zal vrijdagavond 7 oktober acte de présence geven op het podium van MCH.
Luister hier naar Glenn Pennock op Fender-gitaar.
En hier naar Glenn Pennock op Spaanse gitaar (met Iris op mondharmonica). Als gitaren schreeuwen van Glenn Pennock is verschenen bij Uitgeverij In de Knipscheer. |
|
| 28 september 2011: Een standbeeld voor Niemand | Meer info 

Juan Manuel Roca 

Elis Juliana 

Aliefka Bijlsma 
| Mondiaal Literair woensdag 28 september 2011 in MCH «Een standbeeld voor Niemand» Talkshow met schrijversmet Juan Manuel Roca (Colombia) en zijn vertaler Stefaan van de Bremtvertaler Fred de Haas over Elis Juliana (Curaçao)en met schrijfster Aliefka Bijlsma (Curaçao)Aanvang: 20:00 uur. Toegang: € 5,00. Reserveren gewenst: info@mondiaalcentrumhaarlem.nl of 023 542 3540.Juan Manuel Roca is iemand, zelfs in het land van Gabriel García Márquez. Hij is er uitgegroeid tot een nieuwe nationale beroemdheid. In september 2011 is hij voor het eerst in Nederland, en wel bij Mondiaal Literair. Voor zijn bundel ‘Een standbeeld voor Niemand’ ontving hij de Colombiaanse staatsprijs voor poëzie.
Roca wordt vergezeld door zijn vertaler Stefaan van den Bremt, dichter en essayist, en vertaler van o.a. Octavia Paz en Pablo Neruda. Aan Van den Bremt werd de Belgische staatsprijs voor vertalingen toegekend. Helaas zal Juan Manuel Roca niet aanwezig zijn.
De Colombiaanse dichter zou eerder deze maand arriveren in Antwerpen voor een verblijf in het PEN-Schrijvershuis aldaar, maar is niet komen opdagen, hoewel hij zelf om deze verblijfsmogelijkheid had gevraagd. E-mails en telefoons worden momenteel niet beantwoord. We kunnen slechts hopen dat hem niets ernstigs is overkomen. Zijn vertaler Stefaan van den Bremt zal wel aanwezig zijn en in gesprek met Peter de Rijk het werk van Juan Manuel Roca belichten. De derde gast van de avond is Fred de Haas. Hij is de vertaler en samensteller van de dan te presenteren bundel ‘Hé Patu / Waggeleend’, waarmee hij een bescheiden standbeeld opricht van de zwarte Curaçaose Papiamentstalige dichter Elis Juliana. Het gesprek zal o.m. gaan over persoon en werk van Elis Juliana en hoe hij gezien kan worden in relatie tot andere (Afro)-Caribische auteurs. De in augustus 84 jaar geworden Elis Juliana zal op video te zien en op cd te horen zijn. Aliefka Bijlsma (Curaçao, 1972) debuteerde, hoewel Engelstalig opgevoed, in 2007 met de Nederlandse roman Gezandstraald, die zich op Curaçao afspeelt. Als diplomatendochter groeide zij op o.a. in Senegal, de Filippijnen, Engeland en Ghana; zij werkte onder meer in New York, Brazilië en als advocate op Curaçao. Tegenwoordig woont en werkt zij in Amsterdam. Vorig jaar verscheen haar tweede roman, Mede namens mijn vrouw, gesitueerd in Rio de Janeiro. Daarnaast is zij direct betrokken bij de filmindustrie als juridisch adviseur, scenarioschrijver, producent en regisseur. Met haar Curaçaose roots en haar ‘Braziliaanse’ roman is zij in Mondiaal Literair de ideale schakel tussen het Curaçao van Elis Juliana en het Zuid-Amerika van Juan Manuel Roca.

Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH, De Bibliotheek Haarlem en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. "Een standbeeld voor Niemand" is de vijftiende reguliere editie van Mondiaal Literair. Woensdag 28 september 2011 20.00 uurZaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl of bij de bibliotheek 
|
|
| 25 mei 2011: Extaze | Meer info 

Cor Gout 
Yolande de Kok 
Peter J. van Dijk 

Captain Beefheart | Mondiaal Literair woensdag 25 mei 2011 Extaze. Een nieuw literair tijdschrift Aanvang: 20:00 uur. Toegang: € 5,00. Reserveren gewenst: info@mondiaalcentrumhaarlem.nl of 023 542 3540. 
Terwijl met regelmaat het ene na het andere literaire tijdschrift het onderspit delft, herrijst uit hun as Extaze, dat zijn redactionele thuisbasis heeft in Den Haag, de stad met van oudsher het meeste ‘buitenland’ waardoor het ook een venster op de wereld zal zijn. In de voorbije decennia hebben de uitgeverijen en literaire tijdschriften Den Haag een voor een verlaten. Extaze wil dat rijke literaire verleden voortzetten en een platform voor de toekomst zijn, niet exclusief Haags maar wel met wat Den Haag aan literair moois te bieden heeft. In dit 0(penings)-nummer van Extaze onder meer literatuurfilosoof Jan-Hendrik Bakker over het verleden en heden van de Haagse roman, een briefwisseling tussen Tjalie Robinson en Maria Dermoût, ingeleid door Tjalie Robinson-biograaf Wim Willems, en bijdragen van o.a. Wim Noordhoek (over beeldend kunstenaar Marcel van Eeden) en Kees ’t Hart (verhaal). Cor Gout en Els Kort vertellen over het waarom van Extaze. Zij nodigden voor deze Haarlemse presentatie de volgende medewerkers aan Extaze uit: Rob H. Bekker is van huis uit dichter met drie gepubliceerde dichtbundels en zanger van de Nederlandstalige band Zimihc met drie uitgebrachte cd’s. In Extaze schrijft hij over de vorig jaar december overleden Captain Beefheart. Voor Mondiaal Literair houdt hij een inleiding over deze zanger-schilder en laat hij van Beefheart ook videobeelden zien op het grote scherm van het MCH. Captain Beefheart - Ice Cream for Crow op youtube. Yolande de Kok schrijft als psychiater over haar vak in het Tijdschrift voor Psychiatrie, maar is daarnaast ook auteur van gedichten in het Nederlands en verhalen in het Fries. In Extaze staat haar verhaal De man, de vogel en de hond. Peter J. van Dijk studeerde Nederlands en Geschiedenis. Hij heeft twee romans op zijn naam staan: Voorspel en Reis naar de vader, voor het schrijven waarvan hij put uit het dagboek dat hij al meer dan 30 jaar bijhoudt. Zijn verhaal Vlijt in Extaze is aanleiding voor een gesprek over schrijverschap.

Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Woensdag 25 mei 2011 20.00 uurZaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl
|
|
| 27 april 2011: In het spoor van Orwell | Meer info 

George Orwell 
Marco Daane 
Marc Wildemeersch 
Michiel van Kempen (foto: Doortje Janssen) | Mondiaal Literair woensdag 27 april 2011 In het spoor van OrwellTalkshow met Marco Daane, Marc Wildemeersch en Michiel van KempenAanvang: 20:00 uur. Toegang: € 5,00. Reserveren gewenst: info@mondiaalcentrumhaarlem.nl of 023 542 3540. George Orwell is, als geestelijk vader van Animal Farm en Big Brother, een icoon van de wereldliteratuur en is zeer recent onderwerp van nieuwe publicaties, ook vanwege zijn rol in de Spaanse Burgeroorlog.
Van Marco Daane verscheen dit jaar Het spoor van Orwell. De auteur neemt de lezer mee langs de vele plaatsen waar Orwell leefde, werkte en over schreef, zoals tijdens de Spaanse Burgeroorlog. 
De man die Belg wilde worden van Marc Wildemeersch laat Orwell zien door de ogen van zijn commandant in de Spaanse Burgeroorlog en gaat in op zijn rol bij MI5, de Britse geheime dienst. Klik hier voor een youtubefilmpje over Orwell en de Spaanse Burgeroorlog. 
Michiel van Kempen schreef een nieuw nawoord bij de eind april te verschijnen heruitgave van Albert Helman’s De sfinx uit Spanje, een ooggetuigenverslag van de Spaanse Burgeroorlog uit 1937 en hij beantwoordt in Mondiaal Literair de vraag of Helman en Orwell elkaar gekend hebben. Klik hier voor een fotoimpressie van de avond. Fotograaf: Harry van Kesteren 
Mondiaal Literair, Talkshow met schrijvers, is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Woensdag 27 april 2011 20.00 uurZaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl | | | |
|
| 17 april 2011: Mondiaal Literair Extra: De Tranen van de Zeegans - Inge Nicole | Meer info 


Inge Nicole (foto: Maurice Hof) 

Guus Bauer | Zondag 17 april 2011: Mondiaal Literair Extra Presentatie: De Tranen van de Zeegans - Inge Nicolenovelle over een meisje in de prostitutie van 1863 tot 1872 Van 15.00 uur tot 17.00 uur (zaal open 14.30 uur). Toegang: gratis. Programma Inleiding Wilma van den Brink over prostitutie in de tweede helft van de negentiende eeuw Guus Bauer over De Tranen van de Zeegans Inge Nicole wordt geïnterviewd door Peter de Rijk Na afloop signeert Inge Nicole haar boek U bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn. Reserveren vooraf is wenselijk: indeknipscheer@planet.nl «Een meisje in de prostitutie van 1863 tot 1872»De novelle De tranen van de zeegans speelt zich af gedurende een decennium in de tweede helft van de negentiende eeuw. Het is het verhaal van Aleida Vleijshouwer. Zij is veertien jaar als haar moeder in haar zevende kraambed sterft en zij op zoek moet naar een betrekking in de stad. ‘Mijn vader is Cornelis Vleijshouwer, hij leeft van varkens en soms een oud paard. En mijn moeder is dood. Ze had een lichaam als van een garnaal en toch kwam steeds dat varken en bij het zevende kind brak ze in tweeën. Ik wil geen kinderen. Nooit.’ ‘Nou, dat komt goed uit. Hier is geen plaats voor kinderen.’ Ze vindt werk bij de visafslag maar wordt al snel opgemerkt door Pons, ogenschijnlijk een net heerschap, die zich over haar ontfermt. Aleida denkt een aanstelling in de huishouding te krijgen maar ze wordt misleid en de prostitutie ingeleid. ‘De daaropvolgende dagen zag ze hem alleen maar naar boven gaan voor een ander meisje en bij iedere tree die hij nam, trapte hij haar op het hart.' Desondanks groeit er tussen beiden een band. Aleida is blind voor zijn overheersing, Pons sleurt haar mee in zijn opium- en morfineverslaving. De schellen vallen Aleida pas van de ogen als er geen weg terug meer is. In secuur gekozen woorden en met krachtige beelden ontrolt het levensverhaal van Aleida zich voor de lezer tot in ieder detail. Inge Nicole - De Tranen van de Zeegans Genaaid gebonden met stofomslag, 100 blz. ISBN 978-90-6265-663-9 € 16,50 
Mondiaal Literair Extra - BoekpresentatiesMondiaal Literair Extra is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De avond is een programma rond een nieuw boek van Uitgeverij In de Knipscheer. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Op de website van Uitgeverij In de Knipscheer staat een filmpje over de boekpresentatie gemaakt door Wilma van den Brink. Klik hier om het te bekijken. Klik hier voor een fotoimpressie van de avond. Fotograaf: Harry van Kesteren |
|
| 7 april 2011: Mondiaal Literair Extra: Frank Kraaijeveld - Bintangs Fifty Fifty | Meer info 


Frank Kraaijeveld 
Bintangs in Paradiso 26 februari 2011 | Donderdag 7 april 2011: Mondiaal Literair Extra Fifty Fifty programma rond het nieuwe boek over de Bintangs door Frank Kraaijeveld
50 jaar rockhistorie (1961-2011) Van 21.00 uur tot 22.30 uur (zaal open 20.30 uur). Toegang: gratis. Programma Meine Fernhout [ex-Bintang; schreef het intro in Fifty Fifty] overhandigt het (e)er(st)e exemplaar aan Frank Kraaijeveld Korte vertoning historische video’s op groot scherm Peter de Rijk interviewt Frank Kraaijeveld Frank Kraaijeveld speelt akoestisch Signeren U bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn. Toegang vrij Reserveren vooraf is wenselijk: indeknipscheer@planet.nl «Je kunt je nu niet voorstellen dat je in 1964 naar een band staat te kijken die al 50 jaar bestaat. Dat zou een band zijn die in 1914 is opgericht. Daar zitten twee wereldoorlogen tussen.» - Frank Kraaijeveld in Fifty Fifty Op 26 februari werd het halve eeuwfeest (!) gevierd met een spetterend optreden in een uitverkocht Paradiso. Het jubileumboek Bintangs Fifty Fifty ligt vanaf 1 maart jl. in de boekhandel. Op 7 april vindt de officiële boekpresentatie plaats. 50 jaar Bintangs, 50 jaar Nederlandse rockhistorie in 50 korte verhalen. Frank Kraaijeveld, medeoprichter van de Bintangs kijkt terug en blikt vooruit. Portretten van leden, ex-leden. Bizarre verhalen, mijmeringen. Het vreemde besef dat muziek die alleen voor de jeugd was, nu nog steeds met dezelfde gedrevenheid gespeeld kan worden, onaangetast door de tijd! Dezelfde energie, hetzelfde meedogenloze ritme. Dat Kraaijeveld op deze foto wat wegheeft van Keith Richards lijkt veelzeggend: de Bintangs met hun harde bluesrockgeluid werden en worden nog steeds de Nederlandse Rolling Stones genoemd, met wie ze overigens ooit het podium deelden (in De Brabanthallen in Den Bosch). Luister hoe ze toen klonken: http://www.youtube.com/watch?v=O2RXJOYHVUs Geïllustreerd met 250 foto’s, waarvan tientallen paginagroot, uit het Bintangs archief. De helft in historisch zwart-wit en de helft in knallend full-colour. De live-cd FIFTY FIFTY bevat oud en nieuw werk van het in november 2010 opgenomen concert in ‘Brennels Buiten’. Het is een selectie van songs die speciaal geperst is voor deze boekuitgave. Kees van Boxtel heeft een video opname gemaakt van de avond, klik hier voor Ridin' on the L & N - acoestisch (met gastoptreden van Kes van Boxtel) en hier voor I just stop breathing, Coss-eyed Mary Jane, Outskirts of town ook acoestisch. Harry van Kesteren heeft een fotorapportage gemaakt van de avond, klik er hier voor. 
Mondiaal Literair Extra - BoekpresentatiesMondiaal Literair Extra is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De avond is een programma rond een nieuw boek van Uitgeverij In de Knipscheer. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. | | |
|
| 23 maart 2011: Iran | Meer info 

Nasim Khaksar 
Saaba 
Ronald Bos | Tussen twee deuren. Iran in Mondiaal Literair met Nasim Khaksar, Saaba en Ronald Bos
woensdag 23 maart 2011
Aanvang 20.00 uur. Toegang 5 euro. De berichtgeving uit en over Iran brengt velen in verwarring. Staan de deuren open of slaan ze dicht? Peter de Rijk gaat in deze ‘talkshow met schrijvers’ in gesprek met drie interessante gasten uit de wereld van de Iraanse literatuur. Ronald Bos was gastredacteur voor themanummers over Iran bij de literaire tijdschriften De tweede ronde en Deus Ex Machina en stelde een bloemlezing samen uit 100 jaar Perzische poëzie: Stegen van Stilte. Hij verbleef enige tijd in Iran. Ronald Bos is daarnaast werkzaam bij en mede verantwoordelijk voor het intercultureel beleid van het Nederlands Letterenfonds. Saaba werd geboren in Kermanshah, gelegen in het Koerdische gebied van Iran, een oorlogsgebied waarvandaan ze vluchtte, een vlucht van stad naar stad die haar hele jeugd duurde en die uiteindelijk zou leiden tot haar ‘wedergeboorte’ in 1995 in Nederland. In Iran studeerde ze scheikunde, in Nederland bouwkunde. Haar nog te publiceren roman heet Postvogel. Nasim Khaksar kwam in 1983 als politiek vluchteling naar Nederland. Zowel ten tijde van de Sjah als van Khomeini heeft hij gevangen gezeten. Hij is actief in de beweging van Iraanse schrijvers en kunstenaars in ballingschap. Naast zijn vele publicaties in het Farsi werd zijn werk vertaald in het Engels, Zweeds, Frans. In het Nederlands verschenen van hem de verhalenbundels De kruidenier van Kharsavil en Tussen twee deuren, het reisverslag Reis naar Tadzjikistan en de roman Weerhanen en zweepslagen.
 Talkshow met schrijvers Mondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Woensdag 23 maart 2011 20.00 uurZaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl 
|
|
| 6 maart 2011: Mondiaal Literair Extra: Alfred Birney - Rivier de Brantas | Meer info 

Alfred Birney 

Alfred Birney (foto: Doortje Janssen) 
Glenn Pennock (foto: Doortje Janssen) | Zondag 6 maart 2011 - Mondiaal Literair Extra Rivier de Brantas programma rond het nieuwe boek van Alfred Birney Tijd: van 15.00 – 17.00 uur (zaal open 14.30 uur) Toegang: gratis. Op zondag vrij parkeren.U bent allen van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn. Reserveren vooraf is wenselijk: indeknipscheer@planet.nl Programma Glenn Pennock speelt gitaar Alfred Birney leest fragment uit Rivier de Brantas Vertoning documentaire De Birnies Pauze Gesprek over parallellen documentaire met Rivier de IJssel Peter de Rijk interviewt Alfred Birney over Rivier de Brantas Glenn Pennock speelt gitaar Signeren «Ook de Nederlandse literatuur heeft haar geheimen. Een van de best bewaarde heet Alfred Birney. Dit is uiterst verfijnd proza – tastbaar en tegelijk ongrijpbaar als water, een stille kracht in de Nederlandse literatuur.» – Standaard der Letteren
«Je hebt de Nederlandse literatuur en je hebt Alfred Birney. Een zelfstandig genre binnen de letteren, wat mij betreft: de meest onderschatte schrijver van Nederland.» - Rudie Kagie, Vrij Nederland. Zomaar twee perscitaten over Alfred Birney. En in maart zet Alfred Birney met ‘Rivier de Brantas’ de kroon op zijn drieluik van rivieren-novellen. Hoewel de novellen zelfstandig gelezen kunnen worden is ook nu, evenals in ‘Rivier de Lossie’ (2009) en in ‘Rivier de IJssel’ (2010), de hoofdpersoon een muzikant. ‘Rivier de Brantas’ is een verkapte roadshow op Java vol tempowisselingen en vertellingen rond deze gitarist. Die ervaart intens de verschillen tussen Nederlandse expats, Chinezen, Indo’s en Indonesiërs op het overbevolkte eiland. Nederlandse expats lijken zich er vreemd genoeg het best in hun vel te voelen, maar zonder een diepgaande kennis van de koloniale geschiedenis. Chinezen en Indo’s, veel bewuster van de koloniale geschiedenis, lijken tussen twee werelden in te zweven. Wanneer de gitarist bij het graf van zijn grootmoeder een vloek wil gaan bezweren die over zijn familie zou hangen, blijken Indonesiërs ook niet helemaal te weten wie ze zijn, als moslims met een hindoeïstische ziel. ’Ik heb een zwak voor preludes. (…) De prelude laat iets open. Altijd. Maar daar, in dat hotel, met die onaflatende karavaan van herriemakers langs mijn balkon, in het smorende Jakarta onder een deken van smog waar geen satellietcamera doorheen kon gluren, hoorde die gitaarmuziek niet thuis.’ «Van de auteur met het grote gebaar met dikke romans werd hij fijnslijper, een getalenteerd schrapper, de man die weet hoe hij zijn woorden moet wegen. Birney weet in 112 bladzijden de vinger te leggen op feiten en gevoelens die het binnenste van de kolonie Nederlands-Indië tonen. Verzwegen kanten, de dingen van toen, bijna niet meer de kennis van nu. Chapeau voor de auteur die zijn familiegeschiedenis weet te overstijgen en een universeel verhaal neerzet.» - Den Haag Centraal over Rivier de IJssel «Zijn oeuvre is uniek, niet alleen door zijn stijl maar ook door de thema’s die hem bezighouden. Heel kort door de bocht zijn dat zijn Indische achtergrond, het internaatsleven, geweld, erotiek en muziek. Vaak heeft het proza van Birney een poëtische toon, al beheerst hij meerdere registers.» – Literatuurplein over Rivier de Lossie Doortje Janssen heeft foto's gemaakt tijdens de middag, klik hier om ze te bekijken. |
|
| 9 februari 2011: Suriname | Meer info 

Karin Amatmoekrim 
Antoine de Kom 
Boekomslag biografie Anton de Kom 
Edgar Cairo (Foto: Els Kirst) 
| Chocoladetranen: Suriname in Mondiaal Literair met Karin Amatmoekrim, Antoine de Kom en met Ineke Jungschleger over Edgar Cairo
op woensdag 9 februari 20.00 uur in MCH
Op de valreep van 2010 verscheen Voor mij ben je hier, verhalen van de jongste generatie Surinaamse schrijvers. Steeds meer auteurs met Suriname in hun genen eisen hun plek op in letterenland. ‘De laatste tien jaar zijn er in de Surinaamse literatuur meer prozadebuten verschenen dan in de twee eeuwen daarvoor.’ In gesprekken met de gasten blikt Peter de Rijk terug en kijkt vooruit. Karin Amatmoekrim is met drie romans in de afgelopen zes jaar een van de grote literaire beloftes van Nederland. Ze groeide op in IJmuiden, zat in Velsen Zuid op het gymnasium en studeerde aan de Universiteit van Amsterdam af op De Etniciteit in de Surinaamse Literatuur. Haar tweede roman Wanneer wij samen zijn gaat over (een Javaanse familie uit) Suriname. Haar meest recente verhaal Gods trucje, is geïnspireerd op de bekende Surinaamse nationalist Anton de Kom.
Antoine de Kom is medicus en was als psychiater onder meer verbonden aan het Pieter Baan Centrum. Daarnaast is hij een virtuoos en geprezen dichter. De titels van zijn bundels Tropen, De kilte in Brasilia, Zebrahoeven en Chocoladetranen maken duidelijk dat hij zich in de poëzie vooral Caraïbisch voelt. Antoine de Kom is de kleinzoon van Anton de Kom, over wie ruim een jaar geleden een indrukwekkende biografie verscheen. In 1979 verscheen voor het eerst een column van een ‘meerculturenschrijver’ in een Nederlandse krant. Geruchtmakend, niet alleen onder lezers maar ook binnen de redactie van de krant. Ineke Jungschleger is de verantwoordelijke redacteur die Edgar Cairo tot columnist van De Volkskrant maakte. Edgar Cairo, overleden in 2000, wordt gezien als de meest opzienbarende schrijver uit de Surinaamse literatuur tot nu. Film Vertoning van een video-opname van Edgar Cairo die zijn column “Is not toe ieeeeet!” leest en aandacht voor de komende documentaire Edgar Cairo: “Ik ga dood om jullie hoofd” van Cindy Kerseborn die later dit jaar in filmhuizen wordt uitgebracht.

Talkshow met schrijvers Mondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Verslag van de avond door twee maatschappelijke stagiaires van het Coornhert Lyceum. Klik hier om het verslag te lezen. Klik hier voor de foto's van de avond, fotograaf Harry van Kesteren. Woensdag 9 februari 2011 20.00 uurZaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl
Boekomslag: Voor mij ben je hier. Verhalen van de jongste generatie Surinaamse schrijvers. Michiel van Kempen (red.)
|
Verslag mondiaal literair woensdag 9 februari
Edgar Cairo 
Binnentuin van het Coornhert Lyceum 
 | Hoge hakken en wijze woordenToen op woensdag 9 februari om acht uur de literaire avond van het mondiaal centrum Haarlem begon, stroomden de toeschouwers van deze talkshow met schrijvers langzaam de zaal binnen. Toen enkele bezoekers zichzelf hadden voorzien van een kopje koffie of thee met een koekje, kon Franc Knipscheer de avond openen met een welkomstwoord. Peter de Rijk interviewde deze avond de schrijfster en dichter, Karin Amatmoekrim en Antoine de Kom. Beiden zijn van Surinaamse afkomst. ‘Door de schoonheid in je eigen poezie te zien, wordt die daar niet beter van’ Aan Antoine de Kom was duidelijk merkbaar dat hij veel over zijn vaderland wist en dit ook veel, vrijwel altijd, in zijn gedichten verwerkt. Naast dichter is deze man ook medicus, zoals werd vermeld. Ook heeft hij op verzoek van een gast een van zijn mooie gedichten voorgedragen. Aan zijn manier van praten, maar ook dichten, viel op te maken dat deze man naast intelligentie ook humor bezit. 'Mijn moeder zei altijd…' Dan het interview met Karin Amatmoekrim. Deze vrouw is erg geïnteresseerd in haar familiegeschiedenis. Zo vertelde ze dat ze heeft geconstateerd dat haar familie door moeilijke tijden is gegaan. Wat ook opviel was dat zij veel van haar kennis van haar moeder had meegekregen en goed naar haar advies luisterde. Ze kwam over als een intelligente vrouw die sterk in haar schoenen staat en weet wat ze wil. Een vrouw die laat merken dat ze meer in haar mars heeft dan schoonheid en hoge hakken. Na dit interview volgde een pauze waarbij mensen hun consumptiebon konden inleveren voor een drankje. Ook werd er een mooie powerpoint vertoond met beelden van Suriname. ‘Wat betekent nationaal in kikkerland?’ Ineke Jungschleger hield haar inleiding over Edgar Ciaro. Een bijzondere man die wist wat hij wilde en met erg veel humor zijn scherpe standpunt over discriminatie duidelijk maakte. Na het interview met Ineke Jungschleger, redactrice van de Volkskrant, werd een filmpje vertoond over Edgar Cairo. Een mooie nagedachtenis. Het fragment zat vol komische grapjes, en behalve dat het voor heel goed entertainment zorgde, zette het je ook aan het denken. Want wat deze man allemaal in zijn grapjes verwerkte, was een kern van waarheid en daarom ook zo interessant om naar te kijken. ‘Cultuur maakt de literatuur spannender’ Aan het einde van de avond kregen wij, Wimke Dekker en Judith Schrijver, de kans om Franc Knipscheer, de gastheer van de avond, te interviewen. Met zijn organisatie publiceert hij voornamelijk boeken met thema’s die tot over de grens van Nederland gaan. De nadruk van in de Knipscheer ligt op het aspect van de etniciteit. Waarom? Dat maakt de literatuur spannender, vindt hij. Franc: ‘Een verhaal uit een ander land is leuker om te lezen dan weer een of andere Hollandse roman van bijvoorbeeld Siebelink of Maarten ´t Hart’. Toen wij deze man vroegen of hij wel eens in een van de landen was geweest die in de boeken beschreven werden, antwoordde hij met een spijtig gezicht dat hij daar helaas geen tijd voor heeft gehad. Wel is hij een keer in Curaçao geweest. Hij vertelde dat vanaf het eerste moment dat hij daar aankwam al dingen herkende uit de boeken die hij had gelezen. Afgezien van de warmte, voelde hij zich thuis in de stad omdat hij namen en straatnamen herkende toen hij er rondliep. Wij vonden het een gezellige avond waar we veel van hebben geleerd. Ook hebben wij het boek van Karin Amatmoekrim aangeschaft en zullen we met veel nieuwsgierigheid gaan lezen. Deze avond heeft ons er dubbel van overtuigd dat het belangrijk is om andere culturen te respecteren. Afgezien van het feit dat we nieuwe, interessante mensen ontmoet hebben en het heel gezellig hebben gehad, is het ook een hele goede aanvulling geweest op onze algemene ontwikkeling en maatschappelijke stage. Dit stukje is geschreven door Wimke Dekker en Judith Schrijver. Wij zijn twee 3vwo/leerlingen van het Coornhert Lyceum te Haarlem. Voor onze maatschappelijke stage zijn wij doorverwezen naar het Mondiaal Centrum Haarlem. Wij hebben opgegeven dat we voornamelijk geïnteresseerd zijn in kunst en cultuur. Onze school, het Coornhert Lyceum, doet daar ook heel veel aan. Zo zijn wij met de school genomineerd voor de radio 538 school awards om de leukste school van Nederland te worden. Daarbij hebben wij ook onze muzikale bijdrage geleverd door op te treden in het schoolorkest. Wimke op de viool, Judith op de saxofoon. Judith heeft ook nog een lied gezongen. | | | |
|
| 24 november 2010: Rusland, buurland | Meer info 



Tijdschrift van Platform Spartak 

Boris Noordenbos 
Marc Hannemann 
Vladimir Sorokin 

Oksana Zaboezjko (foto: Ivan Put) 
| met Marc Hannemann, Madeleine Mes en Boris Noordenbos Russische literatuur, ook de moderne, neemt een grote plaats in de in het Nederlands vertaalde literatuur. De Russische Bibliotheek van Uitgeverij van Oorschot en ook het fonds van Uitgeverij Pegasus spelen daarin van oudsher een belangrijke rol. Deze avond, met medewerking van Platform Spartak, komen middels gesprekken met wetenschappers en vertalers tal van moderne Russische schrijvers aan bod, van de romanschrijfster Oksana Zaboezjko (Veldonderzoek naar Oekraïense seks), tot de controversiële schrijver Vladimir Sorokin met de roman IJs. Madeleine Mes, is medesamensteller van de onlangs verschenen grote bundel Moderne Russische verhalen en vertaalde werk van onder anderen Irina Denezjkina, Oksana Robski en Joeri Olesja. Moderne Russische verhalen geeft in vijfenveertig verhalen een fascinerend overzicht van de Russische literatuur van ongeveer 1925 tot de dag van vandaag. Boris Noordenbos, sinds 2007 promovendus aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij schrijft een proefschrift over de rol van literatuur in het debat over Ruslands ‘nationale identiteit’ na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en houdt zich bezig met het werk van populaire postmodernisten als Vladimir Sorokin en Viktor Pelevin. Verder organiseert hij momenteel de conferentie Beyond Aftermaths. Hij zal onder andere deze video van commentaar voorzien. Marc Hannemann, hij studeerde Geschiedenis en Russisch in Groningen en Moskou. Samen met twee andere jonge historici publiceerde hij in 2007 en 2008 een boeiende reeks artikelen (en video’s verschenen als de Grenspaal-serie op de website van de NRC) over hun zoektocht naar de oostgrens van Europa, dat later als Vals Plat in de Oeral ook in boekvorm verscheen. De gesprekken worden afgewisseld met een filmfragment uit de film четыре ('Vier') waarvan het script is geschreven door Vladimir Sorokin, en met een Grenspaal-video van Hannemann. Klik hier om foto's van de avond te bekijken, fotograaf Doortje Janssen. Talkshow met schrijversMondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen verschenen of te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Centraal staat het interview met de auteurs, soms in een gezamenlijk gesprek, meestal na elkaar. Uiteraard lezen een of meer schrijvers kort uit eigen werk. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Klik hier voor foto's van de avond, fotograaf: Harry van Kesteren. 
Woensdag 24 november 20.00 uur Zaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl Tijdens deze Mondiaal Literair verzorgt Boekhandel Spijkerman, Gierstraat 71, een boekentafel met Russische literatuur. 
|
|
| 27 oktober 2010: Eilandgevoel | Meer info

Klaas de Groot 
Aletta Beaujon 
John Jansen van Galen 
Andries van der Wal 
Anton de Kom 
| Nederlandse eilanden – hier en overzee -door dichters bezongen met Klaas de Groot, John Jansen van Galen enAndries van der Wal Het Koninkrijk der Nederlanden is vanaf 10-10-10 ‘vernieuwd’: Sint Maarten en Curaçao zijn zoals Aruba al eerder was, ‘landen’ geworden binnen het koninkrijk, en Bonaire, Sint Eustatius en Saba ’openbare lichamen’ van Nederland. De Antillen mogen dan als staatsvorm ontmanteld zijn, eilanden zijn ze alle zes gebleven, Nederlandse eilanden ook, samen met de zes Waddeneilanden. Dit wordt gevierd met de presentatie van de bloemlezing Vaar naar de vuurtoren, waarin dichters hun liefde voor de twaalf eilanden met ruim honderd gedichten in het zoeklicht zetten. Peter de Rijk gaat in gesprek over eilandpoëzie en het eilandgevoel met: Klaas de Groot, neerlandicus uit Haarlem, samensteller van de bloemlezing; hij werkte jarenlang als docent Nederlands zowel op Aruba als op Curaçao. Beschouwend werk van hem is onder meer opgenomen in het essayboek Drie Curaçaose Schrijvers in veelvoud. Recent schreef hij over Terschelling in het Hermans-magazine. Hij is de ontdekker van ongepubliceerd werk van dichter Aletta Beaujon dat mede onder zijn redactie uitkwam in haar verzameld werk De schoonheid van Blauw / The Beauty of Blue. John Jansen van Galen, journalist, schrijver van het Voorwoord in Vaar naar de vuurtoren. Hij publiceert regelmatig over de dekolonisatieprocessen in Suriname en de Nederlandse Antillen en is daarnaast een van de presentatoren van Met het oog op morgen, samensteller van de gelijknamige poëziebloemlezing en schrijver van o.a. Wandelen op de Wadden en Het eilandgevoel. Antoine de Kom, kleinzoon van de befaamde Surinaamse nationalist Anton de Kom, behalve medicus en psychiater ook dichter. De titels van zijn bundels Tropen, De kilte in Brasilia, Zebrahoeven en Chocoladetranen maken duidelijk dat hij zich vooral manifesteert als een Caraïbisch dichter. Vanzelfsprekend is een gedicht van hem opgenomen in Vaar naar de vuurtoren. Helaas heeft Antoine de Kom vanwege een belangrijke verplichting moeten afzeggen. Andries van der Wal, dichter in de bundel en met Flamboyant/P eind jaren zeventig van de vorige eeuw uitgever van het eerste uur van Caribische literatuur, neemt zijn plaats in als te interviewen gast. Poëzie-estafette. Een aantal gebloemleesde dichters leest haar of zijn gedicht uit Vaar naar de vuurtoren. Giselle Ecury over het gedicht Herinnering van Nydia Ecury In de bloemlezing Vaar naar de vuurtoren (november 2010) is in de afdeling Aruba zowel een gedicht opgenomen van Giselle Ecury als van haar tante Nydia Ecury. Bij gelegenheid van de Haarlemse presentatie van deze bundel in ‘Mondiaal Literair’ sprak Tico Vos van Nosteve over Nydia Ecury’s gedicht Rekuerdo/Herinnering met Giselle Ecury. In het interview vertelt Giselle Ecury ook over haar grootouderlijk huis op Aruba. Klik hier om het gesprek met Giselle Ecury te zien op youtube en hier bij Nosteve. Tico Vos van NOSTeVE heeft foto's gemaakt van de avond, klik hier om ze te bekijken. Om de filmopnames van de avond te bekijken, klik hier. Talkshow met schrijversMondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. 
Woensdag 27 oktober 20.00 uur Zaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl |
Foto's NOSTeVE van Mondiaal Literair Eilandgevoel, woensdag 27 oktober 20101 en 2 Franc Knipscheer, 3 en 4 Peter de Rijk en Klaas de Groot 5 en 6 zaal, 7 en 8 Giselle Ecury 9 Andries van der Wal, 10 Walter Palm 11 Max Niematz, 12 John Zwart, 13 Frida Winklaar Domacassé en Franc Knipscheer 14 Andries van der Wal, 15 en 16 Peter de Rijk en John Jansen van Galen |
| Madness & Arts Festival: 22 september 2010: Waanzinnen | Meer info 


Suzanne Binnemans 

Nico Keuning (foto: Bob Bronshoff) 
Michiel van Kempen 
Witte dieren, foto van de film | Waanzinnen: zachtjes knettert gekte in de letteren met Suzanne Binnemans, Nico Keuning en Michiel van Kempen
Met deze parafrasering van Jeroen Brouwers’ beroemde ‘Zachtjes knetteren de letteren’ haakt Mondiaal Literair in op het Madness & Art-festival dat het Haarlemse Dolhuys (nationaal museum van de psychiatrie) houdt van 24 september t/m 3 oktober 2010.
Suzanne Binnemans (België) is onder meer auteur van Hemel en hel (uit: Scheidslijnen) dat in de pers vergeleken werd met Dagboek van een gek van Gogol (NRC) en met het beroemde verhaal van Dr. Jeckill and Mister Hyde. Vormen van gekte spelen evenzeer een rol in haar andere romans Vertrekken en – recentelijk – Prooi. Nico Keuning maakte naam met zijn biografie Angst voor de winter over de dichter en schrijver (Keefman) Jan Arends [1925 – 1974]. Diens levensangst zou in 1974 eindigen met een zelfmoord op 49-jarige leeftijd. Michiel van Kempen (prof. dr. M.H.G.) is bijzonder hoogleraar West-Indische Letteren aan de Universiteit van Amsterdam en is ook literair auteur van romans en verhalen. Zijn roman Plantage lankmoedigheid werd bij verschijnen door de Standaard der Letteren tot de mooiste boeken van dat jaar gekozen als een ‘knap, humoristisch, mooi-geconstrueerd en intelligent debuut’. Vanavond gaat het vanzelfsprekend over ‘gekte in de Caraïbische letteren’. Halverwege het programma vindt de voorpremière plaats van Witte dieren, een korte film van acht minuten van Marius Bruijn naar het gelijknamige verhaal van Jan Arends. Aansluitend op de vertoning wordt Marius Bruijn kort geïnterviewd door Peter de Rijk. Klik hier om foto's van de avond te bekijken, fotograaf Doortje Janssen. Talkshow met schrijvers Mondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen verschenen of te verschijnen boeken, die inhoudelijk grenzeloos zijn. Centraal staat het interview met de auteurs, soms in een gezamenlijk gesprek, meestal na elkaar. Uiteraard lezen een of meer schrijvers kort uit eigen werk. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. 
Woensdag 22 september 20.00 uur Zaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl
Voor de foto's van Doortje Janssen van de avond, klik hier. Klik hier voor het volledige programma van het Madness & Arts festival en hier voor MAF in het MCH. 
|
|
| Azië festival: 27 mei 2010: Mea Memoria - Mala Kishoendajal | Meer info 
Mala Kishoendajal 
Tagore 
| In het kader van het Azië festival organiseert het MCH in samenwerking metTheaterstuk Mea Memoriaeen ode aan de eerste Indiase Nobelprijswinnaar Rabindranath Tagoredoor Mala Kishoendajal Aanvang 20.00 uur. Toegang € 5,00. De Indiase schrijver Rabindranath Tagore werd geboren in 1861 in Calcutta en groeide op in een periode, dat India een Engelse kolonie was. Hij zette zich zeer in om een einde te maken aan de Engelse overheersing, vooral nadat hij in 1913 de Nobelprijs voor de Literatuur had gekregen. Rabindranath Tagore stierf in 1942. Mea Memoria, ofwel ‘Voor zover ik mij herinner’, is een bewerking (monoloog) van de short story Het Skelet van Rabindranath Tagore. Hoewel een personage, de jongen die door de geest wordt bezocht, is ‘weg geretoucheerd’ is de rode draad intact gebleven, en zijn diverse passages zelfs letterlijk aangehouden, om de Indiase tijdssfeer die Tagore schetste, weer te kunnen geven. De geest van een vrouw vertelt over haar zogenaamde geluk in een leven, waarin zij zichzelf verbeeldde een zeldzame schoonheid te bezitten. Alle mannen die zij uitnodigde op de denkbeeldige tuinfeesten in het teruggetrokken bestaan, dat zij noodgedwongen leidde met haar broer, waren verliefd op haar. Zij was gelukkig in die perfecte fantasiewereld, totdat een man van vlees en bloed zijn opwachting maakte. Haar verbeelding, waarin nu de man van haar dromen de hoofdrol speelde, kende geen grenzen….totdat de man met verpletterend nieuws kwam. Het bracht haar tot een daad met gevolgen voor niet alleen zichzelf, maar vooral ook hem die zij begeerde. Met Het Skelet schreef Tagore een tijdloos stuk over eenzaamheid en onmacht, en het gevaar van zelfdoding, wanneer men de grip op het leven verliest.
Mala Kishoendajal heeft dit verhaal sinds 1998 in diverse toneelversies en voor uiteenlopende publieksgroepen gespeeld, o.a. in Literair Theater Branoul en in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Op 27 mei brengt zij in het kader van het Azië Festival in het MCH opnieuw een verrassende bewerking. Zij wordt muzikaal begeleid door de Haagse harpiste (Conservatorium Den Haag en Utrecht) Wendy Rijken. Klik hier voor informatie over Tagore op wikipedia. Voor de website van Mala Kishoendajal klik hier. Mala bij Uitgeverij in de Knipscheer, klik hier. Klik hier voor de website van Caribische Letteren, waar u ook informatie over de avond kunt vinden. |
|
| Azie festival: 26 mei 2010: India | Meer info  
Amal Chatterjee 
Hans Plomp (fotograaf Doortje Janssen) 
Anil Ramdas. (Fotograaf Paul Blank.) 
| Azië festival: Mondiaal Literair: INDIA – heilig en helsAmal Chatterjee, Hans Plomp en Anil RamdasWoensdag 26 mei. Aanvang 20.00 uur. Toegang 5 euro. Presentator Peter de Rijk gaat in gesprek met Amal Chatterjee en met Indiagangers Anil Ramdas en Hans Plomp over de vele gezichten van dit immense continent. Zoals gebruikelijk wordt de talkshow halverwege onderbroken door een kort filmisch of muzikaal intermezo. Amal Chatterjee debuteerde met de roman Across the Lakes die zich afspeelt in Calcutta en waarmee hij genomineerd werd voor de Indiase Crossword Book Award. Verder is hij o.a de auteur van de belangwekkende studie Representations of India. Hij schrijft over Brits-Indiase en Pakistaanse literatuur in Trouw en werkt momenteel aan zijn nieuwe roman Nirvanas. Anil Ramdas was jarenlang correspondent van NRC/Handelsblad in India. Over India publiceerde hij onder andere Zonder liefde valt best te leven, Indiaas dagboek. Hij zal deze avond onder meer het fenomeen Bollywood belichten. Van Hans Plomp verscheen afgelopen najaar het geprezen boek India - heilig en hels. Hij maakte talloze reizen door dit land vol pracht en gruwel, heiligen en demonen, adembenemende avonturen en weerzinwekkend onrecht, en komt daarover verhalen. Vertoning van de zojuist voltooide korte videofilm ‘Ithaka’ (8 minuten) van beeldend kunstenaars Suzanne de Wit & Jules Kockelkoren. De poëtische film gaat over de terugkeer vanuit India naar Haarlem en over het verlangen om terug te keren naar India vanuit Haarlem en is gebaseerd op het bekende gedicht ‘Ithaka’ van K.P. Kavafis uit 1910. Klik hier voor een fotoimpressie van de avond. Fotograaf: Harry van Kesteren. Talkshow met schrijvers Mondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen verschenen of te verschijnen boeken, die inhoudelijk de vaderlandse grens overschrijden. Centraal staat het interview met de auteurs, soms in een gezamenlijk gesprek, soms na elkaar. Uiteraard lezen een of meer schrijvers kort uit eigen werk. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk.
Woensdag 26 mei 20.00 uur Zaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 of info@mondiaalcentrumhaarlem.nl Klik hier voor de website van Caribische Letteren, waar u ook informatie over de avond kunt vinden. |
|
| 28 april 2010: Zuid Afrika | Meer info 

Annemarié van Niekerk 
Gawie Keyser. Fotograaf Ilja Meefout 
Richard de Nooy. Fotograaf Chris van Houts Vernie February
| O SnotverdrietMondiaal Literair met Zuid-Afrikaanse schrijvers Annemarié van Niekerk, Gawie Keyser enRichard de Nooy.Woensdag 28 april 2010. Aanvang 20:00 uur. Toegang: € 5,00. Met het WK voetbal in juni op komst, richt Mondiaal Literair zich dit keer op Zuid-Afrika. Te gast zijn Annemarié van Niekerk, Gawie Keyser en Richard de Nooy. De titel van de avond is ontleend aan de in het Afrikaans geschreven dichtbundel van Vernie February, die in 1963 als Zuid-Afrikaans balling naar Nederland kwam en hier decennialang streed tegen apartheid en de gevolgen daarvan. Hij zal in Mondiaal Literair op beeldscherm te zien en te beluisteren zijn. Annemarié van Niekerk studeerde letteren aan de Universiteit van Witwatersrand. Ze schrijft over literatuur in Trouw en is de samensteller van een gezaghebbende bundel met verhalen van een groot aantal vrouwelijke auteurs, onder wie Nadine Gordimer, Doris Lessing, Bessie Head en Miriam Tlali. Helaas kon Annemarié van Niekerk niet komen. Peter de Rijk toonde een opname van zijn interview, twee weken geleden, met Breyten Breytenbach. Gawie Keyser schrijft over film en populaire cultuur in De Groene Amsterdammer en maakte naam met de roman De donkere kant van de straat over het opgroeien in het Zuid-Afrika van de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw: een gewelddadige tijd in een gewelddadig land. Richard de Nooy is de auteur van de roman Zes beetwonden en een tetanusprik. Rem woont in Johannesburg, deserteert uit het leger en vlucht naar zijn broer Ace die in Amsterdam woont. Speciaal voor Mondiaal Literair wijdt hij een column aan het wereldkampioenschap voetbal. Klik hier om de column te lezen. Talkshow met schrijvers Mondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen verschenen of te verschijnen boeken, die inhoudelijk de vaderlandse grens overschrijden. Centraal staat het interview met de auteurs, soms in een gezamenlijk gesprek, soms na elkaar. Uiteraard lezen een of meer schrijvers kort uit eigen werk. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Woensdag 28 apirl 20.00 uur Zaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 of info@mondiaalcentrumhaarlem.nl Doortje Janssen heeft foto's gemaakt van de avond, klik hier om ze te bekijken. 
|
 
| Column van Richard de Nooy TjokkieIk zit vastgeklemd tussen jouw zadel en bagagedrager. Achter mij gaat de schapenschedel wild tekeer. Er zitten nog drie tanden in. De rest zijn er uitgebeukt tegen het stuur van je broertje. Het ijzerdraad loopt één oogkas in en de ander weer uit. Jouw idee – het ijzerdraad. Je broer kwam met een stuk touw aanzetten. “Da’s klote. Breekt zo af,” had je gezegd. De schedel was van je broer. Hij had hem als eerste gezien. De lul. Was ook altijd de snelste met Pasen. De Hell’s Angels hadden ook schedels onder de koplampen van hun choppers hangen. Maar die waren waarschijnlijk niet van schapen. Honden misschien. Mensen zelfs. Jullie hadden er foto’s van gezien. Best heftig. Maar een schapenschedel aan een fietsenstuur is ook behoorlijk groovy, man. Een heel apart geluid geeft dat – holle bot en tand op staal – luid gekletter, stuiterend over de zandweg naar het voetbalveld. Racend om Tjokkie te zien spelen. Zijn team heet Roman Young Stars. Onthoud die naam. Jonge Sterren dachten jullie. Maar dat bleek een misverstand. Het waren Roman Youngsters. Romeinse Jongeren dus. Maar dan zwart. Ze hadden een officieel tenue. Paars en groen met witte broekjes. De sokken mochten ze zelf weten blijkbaar, want daar was hoegenaamd geen eenheid in te ontdekken. De Romeinen liepen wild warm onder de drie eucalyptusbomen naast het veld. Het zal een graad of dertig zijn geweest. De tegenstander moest nog komen. Of niet. Dat zou nog blijken. Tjokkies drie jongere broertjes zaten naast elkaar in het dorre gras. Het fijne stof van de zandweg kleefde aan hun blote voeten alsof ze korte beige sokjes aanhadden. Jullie begroetten elkaar zo koel mogelijk, alsof het doodnormaal was dat twee blanke tieners een all black voetbalwedstrijd bijwoonden. “Waar is Tjokkie?” vroeg jij. “Lange sokken halen,” antwoordde Ishmael, het middelste jongere broertje. “Waar dan?” “Aloe Ridge.” “Fok, dis ver. Wanneer begint het?” vroeg jij. “Als de vijand er is,” zei Pule, het oudste jongere broertje. “Balletje trappen?” vroeg jij. “Is goed,” zeiden Tjokkies broertjes in koor en gingen staan. “Jij niet,” zei Pule tegen Stanley, het jongste jongere broertje. “Ga zitten. En niet huilen. Je loopt alleen maar in de weg.” “Ach man, laat dat kind toch meedoen,” zei jij. “Oké,” zei Pule. “Het is jouw bal.” Dat was waar. Ik was van jou. Maar jij was niet mijn meester. Want dat was Tjokkie. Jij en jouw broertje konden er ook wat van hoor, maar er zat geen noodzaak in jullie spel, geen passie, geen drive. Bovendien speelde Tjokkie meestal op blote voeten, waardoor ik hem veel beter kon aanvoelen, makkelijker kon plakken aan zijn wreef, duidelijker richting kon kiezen, prettiger gestreeld, gedribbeld en geschoten kon worden. Ik wist wat hij wilde, voelde hoe hij zijn dromen en ambities op mij overbracht, telkens zijn techniek perfectionerend zodat hij klaar zou zijn als de scout van de Kaiser Chiefs, Moroka Swallows of Orlando Pirates naast het veld zou staan. “Hij rijdt in een rode Landrover,” had Tjokkie jullie verteld. “Dis kak man! Hoe weet jij dat nou?” vroeg jij. “Op de radio gehoord,” zei Tjokkie. “Ja hoor. Maar die komt toch never-nooit hierheen!” “De coach heeft het gezegd.” “Wat heeft-ie dan gezegd?” “Dat de scout ook bij de Young Stars komt kijken.” “Ach, bullshit man! Jullie stellen toch helemaal niks voor?” “Hau,” zei Tjokkie verontwaardigd. “Kom eens kijken dan!” “Waar dan? In de location zeker? Daar mogen wij toch niet heen?” “Nee, niet in de location. Daar op het veld bij Aloe Ridge.” En zo waren jullie terechtgekomen op het rechthoekige woestijntje met een paar verdwaalde graspollen, waar de lijnen met een wankele stok in het stof waren getrokken en de doelpalen bestonden uit ruwe boomstammen die met lange spijkers aan elkaar geramd waren. De roestige punten staken eruit. Er ontstond lichte paniek. De tegenstander kwam aanzetten in een taxibusje. Meyerton United – 13 spelers, een coach, en twee verzorgers die later dronken bleken te zijn. De scheidsrechter was er ook al. Een korte, dikke man die zijn hele lichaam met vaseline leek te hebben ingesmeerd. Zijn ebbenhuid glom in de zon. Hij had blijkbaar zijn zwarte pakje op zijn twaalfde aangetrokken en daarna nooit meer uitgedaan. Maar toch straalde hij een onmiskenbaar overwicht uit. Hij blies hard op zijn fluitje en wuifde hautain de smeekbede van Meyerton United om warm te mogen lopen weg. Ook de coach van de Roman Youngsters vroeg enig respijt omdat zijn sterspeler er nog niet was. Dat was Tjokkie. Na spoedoverleg stapten jullie beiden op de fiets, met Ishmael achterop om de weg te wijzen. Jullie trapten als bezetenen de heuvel op en waren net afgestapt om het laatste stukkie rennend af te leggen, toen Tjokkie over de horizon kwam aanzetten. Hij had jouw afgetrapte North Stars in één hand en een bolletje lange sokken in de ander. Zonder een woord te wisselen sprong hij bij jou achterop en jullie vlogen met z’n vieren de lange heuvel af, alsof jullie de laatste drie tanden uit de schapenschedel wilden raggen. Hijgend aangekomen bij het veld, bleek de wedstrijd nog niet begonnen. Sterker nog, er werd op jullie gewacht. Er waren drie andere ballen maar die bleken allemaal te zacht. De teleurstelling onder de spelers was groot toen ze hoorden dat jullie geen fietspomp bij jullie hadden. Maar er gloorde al snel weer hoop toen ze mij in de smiezen kregen. “Mogen wij uw bal misschien lenen, kleinbaas?” vroeg de scheidsrechter. “Ja hoor. Maar we moeten om vijf uur thuis zijn,” zei jij en overhandigde de bal. “Baie dankie, kleinbaas!” riepen de mannen in koor. Binnen vijf minuten werd de wedstrijd aan het zicht onttrokken door een dichte stofwolk. Dit kwam het spelbeeld niet ten goede. Ik werd blind alle kanten opgerost en zocht steeds de bekende voeten van de Meester. En ineens was hij daar. Soepel werd ik aangenomen, over een woeste sliding heen gewipt, tussen benen door gestreeld, totdat de verlossende wreef tegen mijn ventiel knalde en ik zuiver werd gelanceerd. Na een heerlijke vlucht stuiterde ik via de onderkant van de lat in het doel en rolde voldaan het lange gras in. Tjokkie werd uitbundig gekust door zijn medespelers en zou binnen tien minuten nóg drie keer scoren. Tegen die tijd hadden de mannen van Meyerton United genoeg gezien. Ergens in het donkerste hart van de stofwolk werd De Meester genadeloos onderuit geschoffeld. Er ontstond een woordenwisseling en toen een opstootje en vervolgens een knokpartij, begeleid door het schrille fluitje van de scheidrechter, die als een dolle trein heen en weer denderde in de stofwolk en zich steeds tussen vechtende spelers wierp. Ik heb het einde van dit tragische schouwspel niet van dichtbij meegemaakt omdat ik werd weggepoeierd door een boze voet, waardoor ik plotseling in de heldere lucht boven de stofwolk hing. Heel even genoot ik roerloos van het onverwachte overzicht voordat ik de zwaartekracht weer voelde zuigen. Ik stuiterde maar één keer voordat jij mij opving. Vol verbijstering stonden jullie te kijken hoe de stofwolk zich als een wervelwind fluitend over het veld bewoog. Het was bijna niet te volgen door de lage zon. Verschrikt keek je op je horloge. Het was kwart voor vijf! Je liet de tijd aan je broertje zien. Hij begreep het meteen. Samen renden jullie naar de fietsen. Ruw werd ik weer vastgeklemd tussen zadel en bagagedrager. Binnen enkele seconden begon de schapenschedel weer te kletteren als castagnetten. Staand op de pedalen, laag hangend over het stuur raceten jullie naar huis, ogen dichtgeknepen door het stof en de ondergaande zon, verblind door de nood om zo spoedig mogelijk thuis te zijn. Daardoor zag alleen ik de auto die jullie tegemoet kwam en passeerde. Hij reed twijfelend, zoekend over de zandweg. Een rode Landrover. |
|
| 24 maart 2010: Turkije | Meer info

Nilgün Yerli (foto: Haggay) 
Hülya Cigdem 
Sevtap Baycilli (foto: Serge Lichtenberg) 
Ebru Umar | IK BLIJF. Turkse schrijfsters roeren zich.Met Sevtap Baycili, Hülya Cigdem, Ebru Umar en Nilgün Yerli. In Mondiaal Literair, de maandelijkse talkshow met schrijvers, praat Peter de Rijk op 24 maart met cabaretière Nilgün Yerli, columniste Ebru Umar, journaliste Hülya Cigdem en filosofe Sevtap Baycili. Het is opvallend dat in de afgelopen tien, vijftien jaar met name Turks-Nederlandse schrijfsters, meer dan hun mannelijke collega’s, zich manifesteren in de literatuur én daarbuiten in het maatschappelijk debat als journalist of columnist. Halverwege het programma vertoning van een documentaire impressie over hiphop in Turkije met rapper Ceza.
Nilgün Yerli is de auteur van de autobiografie De garnalenpelster en van de gebundelde columns (vooral verschenen in Het Parool) in Turkse troel, Acht jaargetijden en Mezelf geworden. Ze kwam op haar 10de naar Nederland, ging in Haarlem naar de HEAO en woonde zo’n 25 jaar in Nederland toen ze in 2006 terugkeerde naar Turkije. Tijdelijk, want momenteel loopt in de theaters haar 5de cabaretprogramma De adem van Eva. Hülya Cigdem is eveneens eerste generatie Turkse in Nederland. Ze was vijftien toen ze in 1991 uit Turkije naar Nederland kwam voor haar huwelijk met Ahmet. Tien jaar later werd ze toegelaten aan de Fontys Hogeschool voor de Journalistiek in Tilburg. In 2008 verscheen haar eerste roman De Importbruid. Ook Sevtap Baycili kwam in 1991 naar Nederland, maar had toen al filosfie gestudeerd in Istanbul. Baycili debuteerde als romanschrijver met De Markov-keten. Verder verscheen van haar in 1999 de satire De nachtmerrie van de allochtoon. Hierin wordt op vermakelijke wijze beschreven hoe autochtone en allochtone Nederlanders met elkaar omgaan. Ebru Umar is de enige van het viertal die in Nederland is geboren, maar komt nog met regelmaat in Turkije. Ze schreef erover in de reisverhalen Turkse Verleidingen. In Burka en blahniks schrijft ze - als columniste voor o.a. Opzij en op de website van Theo van Gogh – vlijmscherp over alles en iedereen die op haar pad komt. Korte film over hiphop in Istanbul Tevens vertoont Mondiaal Literair fragmenten uit de documentaire film Crossing the bridge van Fatih Akin over rapper Ceza. Talkshow met schrijvers Mondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen verschenen of te verschijnen boeken, die inhoudelijk de vaderlandse grens overschrijden. Centraal staat het interview met de auteurs, soms in een gezamenlijk gesprek, soms na elkaar. Uiteraard lezen een of meer schrijvers kort uit eigen werk. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Doortje Janssen heeft een fotoreportage gemaakt van de avond, klik hier om de foto's te bekijken. Woensdag 24 maart 20.00 uur Zaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 of info@mondiaalcentrumhaarlem.nl |
|
| 10 februari 2010: Suriname | Meer info

Orchida Bachnoe (foto: Jaap Pop) 
Mala Kishoendajal (foto: Jan Blanken) 
Usha Marhé (foto: Yvonne Witte) 
Raj Mohan (foto: Ton Maas) 
Shrinivasi (foto Usha Marhé) | Hindostaanse schrijvers doorbreken taboesmet Orchida Bachnoe, Mala Kishoendajal, Usha Marhé en Raj Mohan In Mondiaal Literair, de spraakmakende talkshow met schrijvers, voelt Peter de Rijk op 10 februari de Hindostaanse schrijvers Orchida Bachnoe, Mala Kishoendajal, Usha Marhé en Raj Mohan aan de tand over de taboes in de Surinaamse literatuur. In een slotgesprek geeft socioloog en schrijver Dr. Chan E.S. Choenni commentaar op de besproken thema’s als eenzaamheid, incest en zelfmoord. Halverwege het programma vertoning van een korte documentaire over de nestor van de Hindostaans-Surinaamse poëzie Shrinivasi. Orchida Bachnoe is de achterkleindochter van Munschi Rahman Khan die als enige emigrant zijn migratie vanuit India naar Suriname heeft opgetekend. Ze studeerde in Nederland Arabische taal- en letterkunde en debuteerde in 2007 in de verhalenbundel Waarover we niet moeten praten. Ze werkt nu aan een boek met als voorlopige titel Azijn in mijn aderen dat in Nederland en in Mumbai speelt met als thema’s zelfmoord en transformatie. Mala Kishoendajal debuteerde in 2001 opvallend met Dame Blanche over hoe Hindostaanse gebruiken en rituelen proberen stand te houden in een Nederlandse entourage, in 2002 gevolgd door Het Boegbeeld over een Hindostaanse BNer die van haar voetstuk valt en over een Hindostaanse huishoudster die in alle anonimiteit werkt voor de toekomst van haar kinderen. Onlangs verscheen haar eerste dichtbundel Pijn in parlando. Michiel van Kempen: «Het Hindostaanse luik waarin de lijn India -Suriname - Nederland wordt doorgetrokken, maakt indruk.» Usha Marhé baarde opzien met Tapu sjén /Bedek je schande, een boek over Surinamers en incest, waarvan later dit jaar een herziene editie uitkomt. In 2007 verscheen van haar Dulari-De weg van mijn naam, zes verhalen over zes vrouwen die allen hun specifieke stem laten horen in een cultuur waar zwijgen tot voor kort gewoonte was. Samen vormen de verhalen een ode aan de veerkracht van vrouwen in het algemeen. Biblion: «Een fraai debuut, waarvan de volgroeide vertelstijl respect afdwingt.» Raj Mohan maakte naam als componist en muzikant van traditionele Indiase muziekstijlen met zijn bands Vistar en Shai’rana, maar verwerkt deze invloeden ook met eigentijdse, westerse muziekvormen in zijn Raj Mohan’s Popband. Hij is de eerste singer-songwriter die een album uitbracht in het Sarnami, de moedertaal van de Surinaamse Hindostanen: Kantráki ofwel Contractarbeider. Deze cd stond ook aan de basis van zijn eerste dichtbundel Bapauti / Erfenis uit 2008, in de pers verwelkomd als «een aanwinst voor de Surinaams-Hindostaanse literatuur». Van de hand van de in Haarlem woonachtige Chan Choenni verscheen in 2009 de boekuitgave Madad sahàra sahàyta- analyse en aanpak sociale problematiek onder Hindostanen in Suriname. Korte film over Shrinivasi Tevens vertoont Mondiaal Literair een documentaire film over Shrinivasi. Hij, inmiddels bijna 84 jaar oud, is een van de belangrijkste Surinaamse dichters en ontegenzeggelijk een inspiratiebron voor de schrijvers van deze avond. Talkshow met schrijvers Mondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen verschenen of te verschijnen boeken, die inhoudelijk de vaderlandse grens overschrijden. Centraal staat het interview met de auteurs, soms in een gezamenlijk gesprek, soms na elkaar. Uiteraard lezen een of meer schrijvers kort uit eigen werk. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. Woensdag 10 februari 20.00 uur Zaal open: 19.30 uur Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 www.mondiaalcentrumhaarlem.nl Klik hier voor de website caraibische letteren met een item over het Suriname Festival in Den Haag met dezelfde schrijvers. Voor de foto's van de avond klik hier. (fotograaf: Harry van Kesteren) Klik hier voor de fotoreportage van de avond. Fotograaf: Doortje Janssen. Onderstaande foto's zijn van Romeo Hoost. |
|
| woensdag 25 november 2009: Marokko | Meer info


 
Ahmed Benseddik 
Asis Aynan | Marokkaanse schrijvers aan het woordmet Khadija Arib, Mustafa Aarab, Nadia Bouras en Ahmed Benseddik In het verlengde van de Haarlemse Marokko-week van 4 tot 14 november 2009, wordt ook in deze aflevering van Mondiaal Literair de spotlight gericht op dit jaar verschenen boeken van Marokkaanse auteurs. Mustafa Aarab komt vertellen over De vergeten geschiedenis van het Marokkaanse Rif. De meerderheid van de Marokkaanse Nederlanders is afkomstig uit het Rifgebied, een gebied dat bekend staat om zijn economische schaarste en ontwikkelingsachterstand. Waarom zijn ze massaal naar Europa geëmigreerd? Mustafa Aarab geeft in zijn gesprek met Peter de Rijk achtergrond bij de feiten en de historische gebeurtenissen. Ook zijn uitgever Mohamed Bouzia zal aanwezig zijn. Khadija Arib is politica en zit al meer dan 10 jaar in de Tweede Kamer voor de PvdA. Couscous op zondag is haar veelbewogen levensverhaal en dat van haar familie, maar vertelt tegelijk de verborgen geschiedenis van Marokkaanse vrouwen en hun gezinnen in Nederland. Marokkanen in Nederland van Annemarie Cottaar, Nadia Bouras en Fatiha Laouikili laat het verhaal van de eerste generatie zien. Een van de verhalen is die van de Haarlemse familie Alouani. In dit boek komen ook uitgebreid de mannen aan het woord. Mede-auteur Nadia Bouras vertelt over de totstandkoming van dit boek. Ahmed Benseddik is een van de bekende berberse Amazigh-dichters in Nederland. Hij publiceerde de bundel Strijdkreet van de aarde: Riffijnse gedichten. de Amazigh (Berberse) cultuur stamt uit het noorden van Marokko en heeft een mediterraan karakter, waarop ook verschillende Arabische kunststromingen hun invloed hebben gehad. Er bestaat een sterke traditie in het overbrengen van verhalen en liederen van vader op zoon en van moeder op dochter, ook wel Izran genoemd. Tevens vertoont Mondiaal Literair de documentaire film Bedevaart naar Tanger van Nordin Lasfar. De Nederlands-Marokkaanse schrijvers/columnisten Asis Aynan en Hassan Bahara gaan naar Tanger op zoek naar hun literaire helden: (de overleden) Mohammed Choukri en de analfabete verhalenverteller Mohammed Mrabet. Mohammed Mrabet is deze maand gast op Crossing Border Festival 2009 . Ook Nordin Lasfar is aanwezig bij Mondiaal Literair. Woensdag 25 november 20.00 uur, zaal open: 19.30 uur De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540 of info@mondiaalcentrumhaarlem.nl Harry van Kesteren heeft prachtige foto's gemaakt van de avond, klik hier om ze te bekijken. Klik hier voor de fotoreportage van de avond. Fotogaaf: Doortje Janssen. Nosteve.com heeft opnames gemaakt van de avond. Klik op de naam van schrijvers waarvan je het interview wilt bekijken. Mustafa Aarab, Khadija Arib, Nadia Bouras en Ahmed Benseddik. Mondiaal Literair - Talkshow met schrijversMondiaal Literair is een samenwerking tussen MCH en Uitgeverij In de Knipscheer en komt dankzij vrijwilligers zonder subsidie tot stand. De maandelijkse schrijversavonden van Mondiaal Literair worden thematisch samengesteld, zoveel mogelijk naar aanleiding van recent bij Nederlandse uitgeverijen verschenen of te verschijnen boeken, die inhoudelijk de vaderlandse grens overschrijden. Centraal staat het interview met de auteurs, soms in een gezamenlijk gesprek, soms na elkaar. Uiteraard lezen een of meer schrijvers kort uit eigen werk. Uitgever Franc Knipscheer is de host van de avond. De interviews worden gehouden door Peter de Rijk. |
|
| Woensdag 28 oktober 2009: Nieuwe Antilliaanse Literatuur | Meer info



Eric de Brabander

Oswin Chin Behillia | met Giselle Ecury, Walter Palm, Eric de Brabander en Wijnand StompMCH in samenwerking met uitgeverij In de Knipscheer presenteren woensdag 28 oktober 2009: Mondiaal Literair, een talkshow met schrijvers. Presentatie Peter de Rijk. Vertoning van een nooit op televisie uitgezonden portret uit 1988 van de op 28 november 2007 overleden Curaçaose schrijver Boeli van Leeuwen. Op 10 oktober 2009 is op Curaçao voor het eerst de «Premio Boeli van Leeuwen» uitgereikt. De prijs (een geldbedrag, een oorkonde en een bronzen beeldje van de vermaarde beeldhouwer Cornelis Zitman) wordt om de twee jaar op Boeli van Leeuwen’s geboortedag toegekend. Peter de Rijk spreekt met Giselle Ecury (Arubaanse in Schoorl), schrijfster van o.m. de roman Erfdeel, over haar nieuwste roman Glas in lood, met Walter Palm (Curaçaoënaar in Den Haag) over zijn nieuwe dichtbundel Sierlijke golven krullen van plezier, met Eric de Brabander speciaal over uit Curaçao voor de presentatie van zijn debuutroman Het hiernamaals van Doña Lisa en met Wijnand Stomp (bekend theatermaker uit Haarlem), die tevens een Anansiverhaal uit zijn nieuwe boek zal lezen.  
Op de boekentafel zal ook De schoonheid van blauw / The beauty of blue worden gepresenteerd, het verzameld werk van de Antilliaanse dichteres Aletta Beaujon (1933-2001). Zij publiceerde bij leven slechts één bundel. Haarlemmer Klaas de Groot ontdekte evenwel in een archief in Den Haag een agenda van haar met 64 niet eerder gepubliceerde gedichten.  
Tussen de gesprekken door wordt nieuwe Antilliaanse muziek gedraaid o.a. van de spiksplinternieuwe cd van Oswin Chin Behilia (in oktober in Nederland en België op tournee) en van de cd die deel uitmaakt van Snek Book Curaçao (waarvan dezer dagen een Nederlandstalige editie verschijnt) van Herman van Bergen. Van deze beeldend kunstenaar worden tijdens de avond aquarellen geprojecteerd op het digitale beeldscherm. Locatie: MCH, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem Aanvang: 20.00 uur, zaal open 19.30 uur. De toegang bedraagt 5 euro, koffie en thee inbegrepen Op vertoon van bibliotheekpasje kunt u gratis één introducé meenemen Reserveren vooraf is wenselijk: 023 – 542 3540, info@mondiaalcentrumhaarlem.nl Van het programma De Antillianen komen! heeft Nosteve opnamen gemaakt, klik hier voor de opname. Cornelie Krietemeijer heeft in de Amigoe van 31 oktober 2009 een artikel over deze avond geschreven. Klik hier voor het artikel. Klik hier voor foto's van de avond - Doortje Janssen. |
|
| Woensdag 23 september 2009: Indische letteren na Oeroeg | Meer info 
 Alfred Birney


 Glenn Pennock
 Peter van Dongen | met Alfred Birney, Ernst Jansz, Peter van Dongen en Glenn PennockWoensdag 23 september Aanvang 20.00 uur Toegang € 5,00 Vertoning van een gefilmde ontmoeting tussen Frans Lopulalan en Ernst Jansz uit 1986 over de rol van hun vaders in het Indische gezin, naar aanleiding van hun boeken Onder de sneeuw een Indisch graf en De Overkant. Peter de Rijk interviewt Alfred Birney naar aanleiding van zijn in juni verschenen novelle Rivier de Lossie, waarin de onbekende ballade The Ferryman’s Daughter van Donovan leidmotief blijkt. Alfred Birney (Den Haag, 1951) is een van de belangrijkste representanten van de zogenaamde tweede generatie Indo-schrijvers. In 1998 stelde hij de gezaghebbende bloemlezing Oost-Indische inkt samen over 400 jaar Indië in de Nederlandse letteren, waarin o.a. ook werk is opgenomen van Ernst Jansz en Glenn Pennock. Hij heeft verder zes romans op zijn naam staan, een verhalenbundel en een essaybundel. Tijdens de avond las Alfred zijn column Nederland leest (niet), een reactie op de actie Nederland Leest 2009 van het CPNB die het boek Oeroeg centraal stelt. Klik hier voor de column. Op de website van Alfred Birney staat zijn verslag van de avond. Klik voor het verslag hier. Aan de interviewtafel schuiven verder aan Peter van Dongen, Glenn Pennock en Ernst Jansz. Peter van Dongen is schrijver en tekenaar van de stripboeken Rampokan Java en Rampokan Celebes en verzorger van het artwork voor de roman en cd Molenbeekstraat van Ernst Jansz en de heruitgave van De Overkant. Het werk van Van Dongen wordt digitaal getoond. Glenn Pennock is de schrijver van De weg van de kat en Het vuur van de draak waarin de filosofie van de pencak silat een belangrijke rol speelt. Eind jaren tachtig had hij in Heemstede een sportschool waarin hij lesgaf in deze Indonesische vechtsport. Na omzwervingen in Amerika is hij sinds een paar jaar terug in het Haarlemse en werkt hij aan een nieuwe roman. Evenals Alfred Birney en Ernst Jansz is Glenn Pennock van huis uit professioneel muzikant. Hij neemt zijn gitaar mee en verzorgt een muzikaal intermezzo. Van Ernst Jansz wordt de kersverse uitgave van ’de complete’ De Overkant gepresenteerd. Het oorspronkelijke verhaal is uitgebreid; inclusief twee nieuwe fotokaternen telt het boek nu 384 bladzijden. Aan het boek zijn verder toegevoegd de officiële cd De Overkant uit 2000 en extra een niet eerder uitgebrachte dvd De Overkant. [De komst van Ernst Jansz is bij het ter perse gaan van dit programma nog niet helemaal zeker in verband met de start van de nieuwe Boudewijn de Groot-tour , waarin hij vaste toetsenman is, twee dagen later.] Ernst Jansz heeft zich tot zijn spijt moeten afmelden voor de schrijversavond op 23 september vanwege een techniekrepetitie elders in het land. (18 september 2009) Klik hier voor foto's van de avond - Doortje Janssen |
Verslag van de avond door Alfred BirneyOude kameraden De Indische schrijversavond van afgelopen woensdagavond (23 september 2009) in het Mondiaal Centrum Haarlem was goed, gevarieerd en onderhoudend. Mijn chaperonne, een van een beroemde Franse regisseur geleende kosmopoliet die al overal op de wereld heeft gewoond, was prettig gezelschap: ze was er wel en ze was er niet. Mijn leesbril, visitekaartje, tekstrol en meer van dat spul dat je als schrijver mee moet nemen als het podium wacht, konden gemakkelijk in haar tas, zodat ik niet met van die uitpuilende zakken hoefde te lopen.  Ik had Frans Lopulalan gevraagd om ook te komen. Zijn uiterlijk verbaasde me toen we hem op het station van Haarlem troffen. Die hoed droeg hij jaren terug al, maar ditmaal zat er haar onder. Echt haar! Dus niet meer die geschoren kop a la James Moody maar nu reversed. Als je de koppen van Frans Lopulalan en James Moody niet kent, laat dan maar zitten, zo belangrijk is dit nou ook weer niet. Ik had de uitgever al ge-sms’t (wat een spelling hè tegenwoordig, het is werkelijk niet te geloven – welke idioot in, zeg, China, zou het nog in zijn hoofd halen om zoiets als Nederlands te gaan studeren?) dat we er aankwamen (dus niet eraan kwamen), maar de man nam niet op en de telefoon op de uitgeverij bleek later onder een paar omgevallen dozen met boeken terecht te zijn gekomen, zodat Frans, mijn chaperonne en ik maar besloten te gaan lopen. Hierop waren wij voorbereid. Ik had een routekaart van Google Maps met uitgebreide routebeschrijving uitgeprint, terwijl Frans dezelfde beschrijving met ganzenveer had overgepend op een stuk perkament, dat een verre voorouder ten tijde van de VOC nog van een Belanda had gesnaaid voor hij die de kop afhakte om er soep van te trekken. Zoals ik al zei heeft mijn chaperonne al overal op de wereld gewoond. Soms is dat lastig wanneer je naast haar over straat loopt. Want ze kijkt links en rechts naar allerlei mooie grachtenhuisjes waar ze eventueel wel een week of vijf zou willen vertoeven. Dus Frans en ik begonnen ook om ons heen kijken in dat Haarlemse gat van bijkans niks en niemendal. En zo misten we de afslag naar een steeg; mijn chaperonne wenst namelijk niet in een steeg te wonen. Om een lang verhaal kort te maken: na een dwaaltocht van een half uur wierpen we onze A4-tjes en perkamentrollen maar in een gracht en vroegen aan een paar autochtonen (Batavieren in H&M-kleding) de weg naar de Lange Herenvest. Daar aangekomen bleek onze uitgever net de auto te hebben gepakt om Peter van Dongen, die overigens heel mooi auto’s kan tekenen, van het station Haarlem af te halen. Lucky Peter van Dongen. In het Mondiaal Centrum troffen we verder Glenn Pennock. Die waren we al zo’n jaar of twintig kwijt, dus dat werd elkaar omhelzen. Niet huilen, want wij zijn Indo’s en huilen doe je alleen bij een repatriëring. Glenn bleek tien jaar in Amerika te hebben gezeten, in Los Angeles natuurlijk, maar als gitarist… Nou dacht ik dat hij een pencak silat meester was die elk jaar op Madura in een kuil met giftige schorpioenen ging zitten mediteren, maar dat was in een vorig leven. In een leven dáár weer voor had hij het conservatorium doorlopen, dus hij was geen jochie die op zijn veertigste dacht: kom, ik ga nog maar eens wat gitaar proberen te spelen. En dat hebben we geweten. Hij speelde prachtig, helaas op een Taylor, met te veel gerinkel, hoogstwaarschijnlijk op Elixir snaren, maar een kniesoor die daar nog op let zodra Pennock zijn kunsten, en performance, vertoont. Ik moest de avond openen met een kort interview over mijn jongste boek Rivier de Lossie. Het babbelen ging nog wel, maar toen ik een stuk moest voorlezen werd het toch hannesen met mijn leesbril en een microfoon zonder standaard. Ik had me ook helemaal niet voorbereid op voorlezen en bovendien heb ik er een bloedhekel aan. Ik lees mijn teksten alleen hardop tijdens het schrijfproces, om te horen of de muziek door de zinnen klinkt, maar ik vind dat het daar dan ook bij moet blijven. Toen ik van het podium af was, werd nog een stukje film vertoond van Ernst Jansz, die op mijn boekpresentatie in Den Haag de runnin’ gag The Ferryman’s Daughter van Donovan zong, terwijl hij zichzelf begeleidde op de gitaar. De song haalde het einde niet, want de batterijen van de camera hadden het begeven. Er moet namelijk altijd wel iets misgaan. Maar goed, het was een leuke impressie en het was leuk om Ernst Jansz even te zien zingen, aangezien hij nu, als bandleider, was verhinderd in verband met de voorbereidingen van een tournee van Boudewijn de Groot. Nu weet ik niet meer wie er na mij kwam: Glenn Pennock of Peter van Dongen, wiens strips allengs de wereld overgaan (het volgende land is Spanje, Indonesië is al geweest om maar wat te noemen). Van Dongen werkt gemiddeld zes jaar aan een stripverhaal en omdat mijn boeken vele versies kennen, zou de interviewer zich later afvragen of dat nou “typisch Indisch” is. Het antwoord luidt uiteraard nee, want er zijn ook Indo’s die hun boeken afraffelen tijdens tournees en snoepreisjes naar congressen, conferenties en dergelijke. Ik sloot het eerste deel van de avond af met het voorlezen van een polemisch stuk over het naderende CPNB-feestje “Nederland Leest”. Maar ik was niet in vorm en hakkelde te veel naar mijn smaak. Ik had nota bene als voorbereiding het stuk de avond ervoor door mijn zoon aan mij laten voorlezen, zodat ik het terug kon horen. De manier van de muzikant, ja. Mijn zoon las het een stuk beter voor dan ik. Gelukkig staat het binnenkort afgedrukt in Archipel Magazine, compleet met enkele taalslordigheden, die Frans er voor het optreden had uitgehaald, terwijl hij een sjekkie rookte buiten, op een steenworp van het Spaarne. Het Spaarne stroomt, het Spaarne stroomt voorbij… (mooi lied van Boudewijn de Groot en Lennaert Nijgh): Na een indrukwekkend muzikaal intermezzo van Glenn Pennock – hij speelde vrolijk door in de pauze – werd een oude film (1988) vertoond van twee schrijvers met elkaar in gesprek: Frans Lopulalan en Ernst Jansz. Die film vormde de aanzet van een afsluitend podiumgesprek, waarvoor ook Frans Lopulalan het podium beklom. Yvon Muskita zat ook in de zaal, maar die wilde zich niet laten verleiden de troep te komen vergezellen. Na afloop heb ik nog wat boeken gesigneerd. Het mooist was dat een Hollandse man aan kwam zetten met Lalu Ada Burung (2002), de Indonesische vertaling van Vogels rond een vrouw (1991). Hij had het boek in Solo op Java gekocht en zag zijn kans nu schoon er een krabbel in te krijgen. Voordat we elk ons weegs gingen, vertelde Glenn me nog dat hij me destijds vanuit Amerika een zelfgemaakte kaart had gestuurd, compleet met een routebeschrijving naar waar hij zich bevond, voor mocht ik eens in de buurt zijn. Een kennis van hem had namelijk de aankondiging van mijn bloemlezing Oost-Indische inkt (1998) op het NOS Journaal gezien. De nieuwslezer had gesproken van “teksten vanaf Jan Huygen van Linschoten tot aan Glenn Pennock”. Ja, ik vond het leuk om het boek te laten beginnen met een vis die in zijn eentje een VOC-schip tegenhoudt en het te laten eindigen met een stuk proza in een soort vissentaal met een eigen idioom. Geen hond die het ziet natuurlijk, maar dat is de lol van mijn schrijven: geheimpjes verstoppen. Nooit geweten dat dat boek in het NOS Journaal aangekondigd is geweest. Zoiets gebeurt niet vaak. Mijn chaperonne herinnerde zich de uitzending ook nog. En vast die anderen ook, die me nog jarenlang hebben achtervolgd met het verwijt dat ik geen teksten van hun in het boek had opgenomen. Nu begrijp ik de frustratie van die schrijvers eindelijk. Ze hebben het NOS Journaal gemist! Gut. Wat erger is… Uitgeverij Contact heeft nooit die mooie kaart en uitnodiging van Glenn Pennock aan mij doorgestuurd… Enfin, aan het werk nu. De deadline voor mijn volgende novelle ligt op 1 november. Bron: website Alfred Birney: http://www.alfredbirney.com/oude-kameraden/ Terug
Column van Alfred Birney
Oeroeg, het roman-debuut van Hella S. Haasse uit 1948, vormt het middelpunt van Nederland Leest 2009 (van 23 oktober t/m 20 november)Oeroeg is de eerste Indische roman van de grande dame van de Nederlandse literatuur en het begin van een omvangrijk oeuvre. De vierde editie van deze grootste nationale leescampagne vindt plaats van 23 oktober t/m 20 november 2009. De Stichting CPNB, organisator van de campagne, maakte dit bekend. Leden van de openbare bibliotheken krijgen het boek gratis met de aanmoediging het te lezen en er tijdens de campagne met elkaar over in discussie te gaan. Vorig jaar stond Twee vrouwen van Harry Mulisch centraal. Oeroeg (Uitgeverij Querido) is het verhaal van de vriendschap tussen een Indonesische jongen en de zoon van een Nederlandse administrateur op een theeonderneming in het Nederlands-Indië van voor de Tweede Wereldoorlog. Geleidelijk groeien de jongens uit elkaar. Wanneer de ik-figuur, de Nederlandse jongen, na een studie in Delft terugkeert in het Indië dat nog net geen Indonesië is geworden, blijkt hun verwijdering uitgegroeid tot een kloof. Oeroeg is een boek over vriendschap, gesitueerd ten tijde van het complexe proces van dekolonisatie. 
Hélène Serafia (Hella S.) Haasse werd op 2 februari 1918 geboren te Batavia, in het toenmalige Nederlands-Indië, als dochter van de pianiste Katherina Diehm-Winzenhöhler en Willem Hendrik Haasse, inspecteur van financiën bij het Gouvernement. Zij bracht haar hele jeugd door in Nederlands-Indië, op een enkele onderbreking na. In 1938 vertrok zij in haar eentje naar Nederland om te studeren. Vanwege de Duitse bezetting staakte zij na een jaar de studie Scandinavische taal- en letterkunde, onderdeel van de richting Germanistiek, en stapte zij over naar de Toneelschool. In 1948 verscheen Oeroeg als Boekenweekgeschenk en het werd in de loop der jaren in tien talen vertaald. Tijdens Nederland Leest beleeft het de 47e druk. Het oeuvre van Hella S. Haasse omvat tientallen uitgaven. Haar werden alle grote literaire prijzen in het Nederlands taalgebied toegekend en ook internationaal oogstte zij veel lof. Nederland Leest niet, column van Alfred BirneyTijdens Mondiaal Literair van 23 september 2009 heeft Alfred deze column voorgelezen. Afgelopen zomer verscheen volkomen onverwacht een goedkope herdruk van mijn beruchte bloemlezing Oost-Indische inkt; 400 jaar Indië in de Nederlandse letteren (1998). Het kostte me enig gepieker over de beweegredenen van de uitgever. Ik bedacht dat de heruitgave wel te maken zou hebben met de komende gratis verspreiding van de novelle Oeroeg (1948) van Hella S. Haasse. Indië zal dan immers weer even en vogue zijn en elke moderne uitgever speelt daar natuurlijk alvast op in. Ik had Oeroeg aanvankelijk buiten de opzet van mijn bloemlezing gehouden. Dat het er tóch in kwam, gebeurde op hevig aandringen van een redacteur wiens referentiekader weinig breder was dan de leeslijst die hem op de middelbare school onder de neus was geschoven. De bloemlezing wierp zoveel stof op dat ik me genoodzaakt zag een verweerschrift op te stellen in mijn postmodern Indisch jaarboek Yournael van Cyberney (2001). Naar aanleiding van een minder vleiende terzijde van me over Oeroeg werd ik door Hella Haasse en haar paladijn Rudy Kousbroek ter verantwoording geroepen op een podium in het toenmalig Indisch Huis aan de Javastraat te Den Haag. Dat was in 2002, ruim een halve eeuw na de verschijning van Oeroeg. Tijdens dat debat, of kruisverhoor, wierp de schrijfster mij voor de voeten dat ik haar een “trut” had genoemd in Yournael van Cyberney. Onzin, hoe treiterig ook Kousbroek, altijd in voor een rel, met zijn vinger op de gewraakte passage (p. 10) wees. Ik had gesproken over “dat tuttig Eurocentrisch romannetje Oeroeg”. Maar, zo redeneerde Haasse, als ik haar boek zo noemde, dan noemde ik haar óók zo: een trut, wat volgens haar hetzelfde was als een tut. Dat de schrijfster, overigens dol op dictees, weinig gevoel voor nuances had, dat was Tjalie Robinson ooit al opgevallen in zijn stuk Nogmaals Oeroeg, gepubliceerd in Oriëntatie, Jakarta, juni 1948. Nog even en Nederland Leest editie numero 4 gaat van start. De Stichting CPNB, flink onder de loep genomen in Yournael van Cyberney, heeft voor de gelegenheid dus maar weer eens Oeroeg uit de kast gehaald. Deze koloniale troonopvolger van Orpheus in de Desa (1900) van Augusta de Wit is werkelijk niet van de Hollandse dijken af te meppen. Het boek, dat aan zijn 47e druk toe is en allang op elke Hollandse zolder ligt te verstoffen, vormt waarlijk het onomstotelijke bewijs dat de CPNB tot de minst fijnzinnigste leesclub ter wereld kan worden gerekend. Toch vrees ik dat aanstonds gans het Bataafse Koninkrijk de gratis distributie van Haasses beroerde klassieker even hard zal toejuichen als een doelpunt van Oranje tijdens een WK of EK, al is het vanuit buitenspelpositie gescoord. Oeroeg verhaalt over de vriendschap tussen de ik-figuur, een Hollandse zoon van een administrateur op een theeonderneming in het Nederlands-Indië van voor de Tweede Wereldoorlog, en een Indonesische jongen. De Hollandse zoon gaat in Delft studeren en het tweetal groeit uit elkaar. Eenmaal terug in Nederlands-Indië, waar het koloniale tijdperk ten einde loopt, blijkt hun verwijdering een onoverbrugbare kloof geworden. Indo’s spelen een bijrol, zoals in de meeste boeken van blanke auteurs. Belangrijk om te weten is dat het manuscript van Oeroeg onder motto was ingestuurd voor het Boekenweekgeschenk. Nederland, amper bekomen van de Duitse bezetting, vocht als een idioot overzee voor behoud van de kolonie. Indië was hot, het verhaal kwam als een geschenk uit de hemel vallen. Hella Haasse heeft haar eersteling tot op hoge leeftijd verdedigd tegen aanvallen van vooral Indo’s die het maar een boek van niks vonden. De bekendste was Tjalie Robinson, volgens Wim Willems in de vooraankondiging van zijn biografie “de enige echte Indo-schrijver van Nederland”, een stempel dat je nooit meer van het internet af krijgt en impliciet voor de niet-kenner uiteraard een diskwalificatie vormt voor de talloze overige zogenoemde echte Indo-schrijvers. Het boek heet intussen Tjalie Robinson; biografie van een Indo-schrijver (2008). Een interessante vraag bij de biografie van een schrijver is altijd in hoeverre deze werkelijk invloed heeft gehad op de Nederlandse literatuur. Biograaf Wim Willems wijdt één bladzijde aan Tjalie Robinsons aanval op Hella Haasses Oeroeg en schrijft onder meer: Het kwam erop neer dat de criticus (=Tjalie Robinson – AB) alles wat hij las door en door vals vond. Dat ging ook op voor het karakter van de jeugdvriendschap tussen Oeroeg en de Hollandse ikfiguur, met zijn kleinerende opmerkingen over inlanders, die Tjalie als pure laster ervoer. Hij had genoeg Indonesische kameraden gehad, schreef hij, en hoewel er in de vooroorlogse koloniale wereld nooit echte broederschappen ontstonden, ook niet met Indische jongens, zou er pertinent geen scheidsmuur hebben bestaan, zoals Haasse suggereerde. Dat een vroegere schoolkameraad zich in die tijd van de politionele acties ineens ontpopte als een gezworen vijand, vond hij al even ondenkbaar. (p. 222,223) Deze tamelijk afstandelijke samenvatting van de literaire perkara tussen Tjalie Robinson en Hella Haasse is wat kort door de bocht. Je zou bijna denken dat Willems in dezelfde valkuilen trapt als Haasse en dat hij beter een biografie aan háár had kunnen wijden. In Nogmaals Oeroeg (herdrukt in de Pasarkrant, november 1993) komt Tjalie met een genuanceerde opsomming van onjuistheden, onwaarachtigheden en onnozelheden uit het proza van Haasse. Tjalie stelt dat het onderwerp in Oeroeg door zijn (politieke) actualiteit alle interesse van de pers heeft en dat daardoor de kritiek vrij gunstig is geweest. Hetzelfde zie je overigens een halve eeuw later terug met de overdreven positieve waardering van de pers voor soms zeer middelmatige boeken van zogeheten “allochtone” auteurs. Je zou kunnen zeggen dat de pers “goed fout” is door op die manier iets te willen bedekken dat zó diep geworteld in de samenleving is dat het lijkt alsof Nederland nooit racistisch was. Maar Tjalie dook diep in Oeroeg en wees op de talloze psychologische fouten en tekortkomingen in vooral het latere leven van Oeroeg en zijn vriend: ‘We hebben je op Pasar Baroe gezien met je djongos’ en ‘Ben je weer met je Inlander uit geweest’. Zulke dingen wèrden niet gedacht en wèrden niet gezegd. Dit is ergerlijke, hatelijke en onverdiende laster. Wij hadden allemaal onze Indonesische vriendjes, ook in soortgelijke dienstverhoudingen. Maar als kameraad waren ze kameraad, afgelopen. De smeerlap, die zoiets gezegd zou hebben, zelfs voor de grap, zou of van de aangesprokene, of van diens Indonesische vriend een pak ransel hebben opgelopen. Ja, we vochten gemakkelijk en veel in die tijd. Zeer zeker was er geen sprake van broederschap, daar waren we (aan beide zijden) te nuchter en te eerlijk voor. Maar er was pertinent ook geen scheidsmuur, waar Hella ons aan wil doen geloven.’ Misschien zou Tjalie beter zijn begrepen als hij had geschreven dat de schrijfster een politieke scheidsmuur verwarde met een koloniale, die veel ingewikkelder lag. En die een veel grotere tragiek kende. Díe tragiek kende Tjalie Robinson als geen ander en Hella Haasse kende die domweg niet. Dat proef je uit de verdere woorden van Tjalies polemische stuk Nogmaals Oeroeg: Ik ben in de bersiaptijd ook vrienden van vroeger tegen het lijf gelopen […]. En op het moment dat je mekaar herkent, dan heb je spijt van je ‘vijands-uniform’ en hij van z’n rood-witte badge. Je zegt ‘Hallo John!’ en ‘Hallo Tjalie!’ en je geeft mekaar verlegen een hand. Dat is duizendmaal gebeurd hier. Zij in hun groep en ik in mijn groep zouden elkaar niet herkend hebben en verbitterd met elkaar zijn slaags geraakt, ja. Maar in de besloten confrontatie is dat pertinent niet mogelijk. Als er ooit vriendschap geweest is, verstaan? Zelfs toen ik mijn oog minachtend monsterend liet gaan over de neergehurkte krijgsgevangenen en alleen snipers zag, toen nog ontdekte mijn oude oog in een halfnaakte met gebogen hoofd zittende peloppor de schoolkameraad van mijn broertje, Wadjah. We hebben elkaar gesproken ‘net als toen’ en dat was ‘rot, rot en nog eens rot’. Tjalie maakte dus onderscheid tussen kameraadschap en broederschap en tussen soorten van scheidsmuren. Dat onderscheid vond hij niet terug in Oeroeg. En ik ook niet. In Oeroeg hangt vriendschap kortom af van politieke omstandigheden zoals men die in het Westen kent. Tjalie schrijft: Als je dan aan het slot van deze levensbeschrijving van twee jeugdvrienden leest: ‘(Zijn) diepte peilde ik nooit. Is het te laat?’, dan pas realiseer je je het gevaar van dit boek: als zelfs een Hollandse jongen, zo innig samen opgegroeid met een Indonesische jongen, niets dan onpeilbare diepte peilt en wanhopig uitroept: ‘Is het te laat?’, hoe dan alle andere Hollanders en Indonesiërs? Ja, als het werkelijk zo is, schei dan maar uit met peilen. Nou Tjalie, ze zijn nog altijd bezig met peilen. En zij die uitgepeild zijn, hebben dat niet gedaan omdat ze het hebben begrepen, maar omdat er inmiddels andere “doelgroepen” rondlopen die zo nodig gepeild moeten worden. We leven hier in het laagland ver beneden de zeespiegel. Het peilen zit ze in het bloed, de Batavieren. Of de CPNB ooit jou nog aan de beurt laat komen, zou ik niet weten. De CPNB is simpelweg niet te peilen, Tjalie. *** Bronnen: Alfred Birney: Oost-Indische inkt; 400 jaar Indië in de Nederlandse letteren (1998, herdruk 2009); Alfred Birney: Yournael van Cyberney (2001); Siem Boon: weblog Fotografie & Schrijverij http://siemboon.wordpress.com (met de volledige tekst van Tjalies Nogmaals Oeroeg en de volledige achtergrondgeschiedenis van Kousbroek & Haasse versus Tjalie Robinson zaliger); Hella S. Haasse: Oeroeg (1948); Tjalie Robinson: Nogmaals Oeroeg. Oriëntatie, Jakarta, juni 1948; herdrukt in de Pasarkrant, november 1993; Wim Willems: Tjalie Robinson; biografie van een Indo-schrijver (2008); Augusta de Wit: Orpheus in de desa (1900) – www.alfredbirney.nl www.alfredbirney.com Terug
|
| |