Tentoonstelling olijvenpluk Palestina tot 12 april in MCH, Mondiaal Centrum Haarlem, Lange Herenvest 122, 2011 BX  Haarlem.

De tentoonstelling over de olijvenpluk in Palestina, die onlangs te zien was geweest in de bibliotheek van Haarlem, is nu te zien in het MCH. Deze expositie veroorzaakte veel opschudding nadat deze tijdelijk was verwijderd om uiteindelijk toch weer terug geplaatst te worden. Zie artikelen Haarlems Dagblad hieronder.

Te zien tot maandag 12 april, belt u eerst s.v.p. 023 542 3540.

Haarlems Dagblad: Verboden tentoonstelling terug in bibliotheek (update)
Gepubliceerd op 24 maart 2010, 14:26
Laatst bijgewerkt op 24 maart 2010, 17:24

De Palestina-expositie die vorige week in opdracht van bibliotheekdirecteur Lotte Sluyser werd verwijderd uit de Stadsbibliotheek in Haarlem, mag terug. Dat zegt Karel van Broekhoven van het Breed Platform Palestina (BPP), dat de expositie verzorgde.

De expositie werd aanvankelijk verwijderd omdat die 'politiek gekleurd' en 'eenzijdig' zou zijn. De beslissing van de bibliotheekdirectie leidde tot veel commotie, waarbij Sluyser werd beticht van censuur.

Van Broekhoven is 'verheugd' dat de biobliotheekdirecteur haar beslissing terug heeft gedraaid. Volgens hem is dat te danken aan de 'overweldigende media-aandacht' en politieke druk, van met name de SP en D66. Van Broekhoven: ,,Ik ben zeer tevreden. Jammer dat er een volle week exposeren verloren is gegaan, we hebben maar drie weken. Maar je moet het maar zo zien: iedereen weet nu dat 'ie er is.''

Update 15 uur: De bibliotheek heeft de terugkeer van de tentoonstelling bevestigd bij monde van een woordvoerder. Wat gaf de doorslag om de beslissing terug te draaien? ,,Met het verwijderen van de expositie hebben we juist geprobeerd om commotie te voorkomen. Dat heeft nu heel anders uitgepakt.'' De telefoon stond de laatste dagen roodgloeiend bij de bibliotheek aan de Gasthuisstraat. Met het terugplaatsen van de expositie hoopt de bibliotheek de rel te sussen.

Sluyser heeft nog voorgesteld om een contra-expositie te organiseren, om de 'eenzijdigheid' op te heffen. Dat heeft het BPP geweigerd, stelt het platform.

De tentoonstelling wordt donderdagochtend teruggeplaatst in de Stadsbibliotheek aan de Gasthuisstraat. In een verklaring op de website van de bibliotheek staat dat Sluyser 'met name' moeite had met de teksten bij de foto's. SP'er Pieter Elbers heeft de onderschriften opgevraagd en voorgelegd aan het gemeentebestuur, klik hier om alle 17 controversiële teksten na te lezen.

Klik hier voor de website van de bibliotheek.

Haarlems Dagblad 19-03-2010

Een fotoreportage over onder meer Palestijnse olijfboeren is deze week al na twee dagen verwijderd uit de Stadsbibliotheek in Haarlem in opdracht van de directeur, Lotte Sluyser. 'Sommige mensen zouden aanstoot kunnen nemen' aan de volgens haar 'politiek gekleurde tentoonstelling'. Volgens de fotograaf maakt ze zich schuldig aan censuur.

Het gaat om een reportage van fotojournalist Cris Toala Olivares. De fotograaf - vorig jaar bekroond met de Zilveren Camera in de categorie 'buitenlands nieuws' - laat de worsteling van de olijfboeren zien, die alleen onder begeleiding van buitenlandse waarnemers hun oogst kunnen binnenhalen. Anders worden ze aangehouden of aangevallen door Israëlische militairen of kolonisten.

De Nederlands-Equadoriaanse fotograaf van persbureau Reuters is woest. ,,Zó stom dit. Deze foto's hebben al in allerlei media gestaan, Times Magazine, De Telegraaf. Ik laat gewoon zien wat daar gebeurt!'' En daar is niets gekleurds aan, vindt het Het Breed Platform Palestina (BPP), dat de expositie in de bibliotheek verzorgde. 'Je reinste censuur, in opdracht van de bibliotheekdirecteur'.

Klik hier voor het Haarlemsdagblad van 19-03-2010 waar je de foto's kunt zien.

een foto uit de expositie

Bron: Haarlems Dagblad 19-03-2010

1 december 2009 Wereld Aids Dag
20.00 uur Mondiaal Centrum Haarlem, Lange Herenvest 122, Haarlem

Op Wereld Aids Dag  heeft de stedenband een veelzijdig avondprogramma waarvoor u van harte bent uitgenodigd. Die avond zal Hans Gaasbeek van advocaten zonder grenzen de tentoonstelling Zimbabwaanse Jongeren Helpen elkaar openen. Hans heeft vorige maand Zimbabwe bezocht en geeft een impressie van de mensenrechtensituatie op dit moment. Daarna wordt de IDFA documentaire Shungu Resilence of a people vertoont. Deze docu een laat zien wat de politieke chaos, economische crisis en de ineenstorting van de gezondheidszorg vorig jaar voor de gewone Zimbabwaan betekend heeft.
Zimbabwe-REIS Advocaten Zonder Grenzen
De Haarlemse advocaat Hans Gaasbeek  nam deel aan een onderzoeksmissie in Zimbabwe tussen 23 oktober en 03 november met advocaten uit Belgie, Nederland ZuidAfrika en Engeland. Hij vertelt van zijn bevindingen. In Mutare heeft hij onder meer gesproken met burgemeester Brian James (lid MDC).

Shungu: The resilience of a people
'Shungu' follows the lives of ordinary people as Zimbabwe experiences political turmoil, economic meltdown and health care collapse. We see a 30-something metalsmith and opposition supporter who faces political violence, a middle-aged widow running a farm she took over from a white farmer, a doctor working amid health care collapse. Interwoven throughout is the tumultuous political power struggle between President Robert Mugabe, a liberator turned dictator who has been in power since 1980, and his nemesis opposition leader Morgan Tsvangirai. The film gives voice to the hopes and challenges of ordinary people, revealing life under one of Africa’s last “strongmen.” (IDFA 2009).

Opening Tentoonstelling:
Zimbabwaanse Jongeren Helpen Elkaar
De tentoonstelling Zimbabwaanse jongeren Helpen elkaar laat zien hoe in Mutare jongeren zelf het initiatief nemen om te zorgen voor eigen welzijn. In Mutare geven jongeren van 16 tot 25 jaar gezondheidsvoorlichting aan leeftijdgenoten: de zogenaamde peer education. Jongeren lopen een groter risico op hiv en andere seksueel overdraagbare ziekten. Naast voorlichting over hiv en ongewenste zwangerschappen, richten de peer educators zich ook op andere jeugdzaken. Man/vrouw verhoudingen, problemen met ouders en familieleden, alcohol- en drugsmisbruik en kindermishandeling zijn belangrijke discussieonderwerpen. De peer educators organiseren evenementen en wedstrijden, bezoeken scholen en geven  voorlichting op manifestaties en jaarmarkten. Ze bereiken zo veel jongeren.

De stedenband Haarlem-Mutare ondersteunt een programma waarin jongeren aan andere jongeren voorlichting geven over aids. Over dit programma organiseert ze in Haarlem een informatiecampagne. Deze campagne wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de NCDO en de gemeente Haarlem.

Vanaf de Kunsstlijn Haarlem (1 en 2 november 2008; officiële opening door Karim Traïdia op zondag 9 november) tot en met 25 januari 2009 toont het MCH een multimedia installatie van Anita Mizrahi en Maarten Rens.

De Sahara is een permanente bron van inspiratie. Als je de realiteit achter je laat en de vormen en kleuren voor zich laat spreken, ontstaat er door de magie van de woestijn een nieuwe werkelijkheid.

De Nederlandse filmmaker Maarten Rens en de half-Turkse half-Nederlandse beeldend kunstenaar Anita Mizrahi hebben zich laten inspireren door de Sahara en de nomadenculturen van Noord Afrika na een bezoek aan Festival International du Sahara. Het festival vindt jaarlijks plaats in Douz, een kleine oase in het zuiden van Tunesië waar de nomaden bijeen komen om elkaar te ontmoeten, zaken te doen en om kennis en nieuwtjes uit te wisselen.De samenwerking van lokale nomaden met deze twee kunstenaars die ieder vanuit een andere discipline en optiek de uitdaging zijn aangegaan om het leven in de Sahara om te zetten in moderne kunst, resulteerde in deze kleurrijke installatie, bestaande uit drie simultaan draaiende films en een aantal foto’s die samen een geheel vormen.

Door haar Nederlands Turkse achtergrond is de fascinatie van Anita Mizrahi voor de landen rondom de Middellandse Zee logisch te verklaren. Observaties die ze tijdens verschillende reizen en verblijven daar heeft gedaan worden verbeeld in haar werk. Fresco`s, landschappen en theaterdecors worden op een bijna realistische manier gereflecteerd in haar prints en gemengde technieken. Met haar werk probeert ze een nog vrijwel onbekende wereld met zijn rijke ingrediënten voor anderen toegankelijker te maken. Maarten Rens heeft als documentaire filmmaker een veertig jaar lange traditie in het samenwerken met kunstenaars uit niet westerse culturen. De uitingsvormen waarmee hij werkt liggen op het terrein van de kunst, de antropologie en de culturele dialoog. De thematiek bestrijkt respect, identiteitsopbouw, conflictbestrijding, vriendschap en versmelting in de kunst met alle dynamiek die daaruit voortkomt. "Daar waar culturen elkaar ontmoeten zijn het meestal de kunstenaars die de eerste bruggen slaan. Muzikanten die samenspelen, ontmoetingen die schilders hebben, filmers in den vreemde. Kunst is al eeuwen de lingua franca die taalbarrières en cultuurverschillen overbrugt." Samen bezochten Maarten Rens en Anita Mizrahi een groot nomadenfestival in Tunesië. Internationale kruisbestuiving, het creëren van meer bekendheid van de nomadencultuur en de moderne Tunesische kunst waren voor hen de motivatie om een culturele brug te slaan tussen de nomadencultuur en moderne kunst. Dit resulteerde in "Het licht van Tunesië", een caleidoscopisch werk van 22 prints, een videoprojectie op drie schermen en een korte documentaire over Tunesische vrouwen en de liefde, die samen de installatie vormen.

Bron: Stichting De Levante, Amsterdam

De tentoonstelling in het Mondiaal Centrum Haarlem is op 9 november 2008 geopend door Karim Traïdia.

Openingswoord Karim Traïda

De Sahara, of het nou de Marokkaanse Sahara is of de Algerijnse of de Tunesische, het maakt niet uit, op een verschil na, de Algerijnse Sahara is het allermooiste. De Sahara waar de natuur haar eigen ritme je dicteert, waar je werkelijk naar de stilte kunt luisteren en waar je soms, de gedachten van je buurman kunt horen, zo stil is het.

De vormen van de duinen, het lichtspel, de schaduwen en je nieuwsgierig en artistieke aandacht kunnen ervoor zorgen dat je het mysterie van de Sahara doordringt, voor even maar, want een ogenblik later is het weer anders mooie en fascinerend. Een oude man, een ‘Targui”, het enkelvoud van Toeareg, zag me een keer een foto maken van een duin en hij zette zijn hand voor de lens. Ik vroeg hem waarom hij dat deed en hij zei dat ik de doden niet mag fotograferen. Hij wijst naar de door mijn camera begeerde duin en zei dat die dood was, omdat er een paar planten er op zijn gegroeid. En dat de duin nooit meer beweging kan komen, dus is die dood. Hij zei ook dat de wind de minnaar van alle duinen is. ‘s Ochtends gaat de wind op zoek naar de mooiste duin van allemaal en iedere keer dat hij er een vindt gaat hij toch verder zoeken. Die is mooi maar ik kan misschien nog een mooiere vinden. Als de zon hoog staat staakt hij zijn zoektocht voor een siësta en hervat die weer een paar uur voor zonsondergang. Mar dan raakt hij in paniek want de zon gaat snel onder. En dan denkt hij ‘ik ben toch de wind, ik kan de eerste de beste duin de mooiste vormen geven die ik wil” En hij begint te werken aan de eerste de beste duin die hij tegenkomt. Tot zij de vormen krijgt die hij begeert. En als de zon ondergaat en de nacht valt, bedrijft hij de liefde met de duin, in alle stilte. Als je zo’n verhaal hoort en je een dag later goed oplet, zie je dan ook, hoe de wind, met zonsondergang, de duin aan het strelen is. Je ziet zandkorrels bewegen van de ene plek naar het andere, je ziet de vormen van de duin veranderen. En als het donker is hoor je niks meer. De stilte, de liefde.

En dat geloof je omdat je je aan de natuur hebt overgegeven, en naar de verhalen van de mensen met een oprechte aandacht hebt geluisterd, omdat je door je artistieke nieuwsgierigheid werd geprikkeld en je zocht net als de wind, de ultieme schoonheid in je waarmee je dan naar deze bijzonder natuur kijkt. Het is dan ook niet voor iedereen weggelegd om deze ultieme schoonheid vast te leggen, en  ik geloof dat dat Anita en Maarten wel gelukt is, omdat ik heb gekeken naar enkele foto’s en video’s met veel nostalgie en heimwee. Ik ben ook gefascineerd door de mensen, de trotse blik in hun ogen, het plezier waarmee zij ons willen overtuigen, waarmee zij hun oude gewoontes en tradities aan ons communiceren. Plezier en trots, zo heb ik gekeken en ik hoop dat ook jullie met veel plezier trots kunnen zijn dat je dit mee heb kunnen maken.

 Klik hier voor de foto's van de opening (foto's Harry van Kesteren).

Zondag 1 maart is in het Mondiaal Centrum Haarlem de tentoonstelling met schilderijen van Wava Roestamova en Rasim Huseynov van start gegaan. De expositie omvat 66 kunstwerken van de hand van het kunstenaarsechtpaar uit Azerbeidjan.

De werken van beide kunstenaars, hoe verschillend ook in stijl, hebben een troostend element dat hoop biedt in deze complexe tijden. Huseynov: "Ik moet als kunstenaar op zoek naar de magie die uit ons leven verdwenen is. Dat is mijn taak als kunstenaar." In Azerbeidjan hebben ze hun cultuur, kunst en muziek beetje bij beetje in zich opgenomen. Beiden studeerden aan de kunstacademie in Bakoe. Huseynov is mede beinvloed door Oosterse kunst. Zijn kunst is voor Huseynov actueel, al wordt deze door de westerling als sprookjesachtig ervaren. Hij beeldt voornamelijk vrouwelijke gestaltes uit: ‘vrouw’, ‘het moederland’, ‘moederschap’, ‘het lijden van vrouwen’, ‘in tijden van verandering’. De engelen die hij afbeeldt zijn als mensen op aarde gekomen om de mensen te helpen gezond en in saamhorigheid te leven. Deze lyrische thematiek wordt in beider werk poëtisch vormgegeven met een wonderlijk melodieuze verfijndheid. De beschouwer raakt niet uitgekeken, ontdekt steeds weer iets nieuws, wordt aan het denken gezet over de wereld en vriendschap.

Huseynov en Roestamova namen sinds 1987 deel aan meer dan 100 internationale exposities. Zo'n veertig schilderijen van Rasim zijn te vinden in privécollecties over de hele wereld, onder meer in Spanje, Noorwegen, Engeland, Frankrijk, Rusland, Turkije, de USA,  Zweden en Denemarken. In Nederland verblijvend sinds 1999 zijn de twee politieke vluchtelingen weinig in de gelegenheid geweest te exposeren: ten onrechte!

De expositie is te bezichtigen in het Mondiaal Centrum, na telefonische afspraak, tot en met 26 april. De finissage vindt plaats zondag 19 april, van 15.00-17.00 u..
Lange Herenvest 122, tel. 023-5423540, www.mondiaalcentrumhaarlem.nl

Voor meer informatie neem contact op met Roni Klinkhamer- 023- 5423540.

U bent van harte welkom op de feestelijke opening van de tentoonstelling van Wava Roestamova en Rasim Huseynov (Azerbeidzjan) op zondag 1 maart van 17.00 tot 20.00 uur.

Het openingwoord wordt gesproken door Herman Divendal, directeur van AIDA, de organisatie die zich het lot van vluchteling-kunstenaars aantrekt.

Bij deze vernissage zal de buitengewoon gevolmachtigd ambassadeur van Azerbeidzjan de heer Fuad E. Iskandarov aanwezig zijn.

De opening wordt opgeluisterd door een optreden van een beroemde Azerbeidzjaanse operazanger.

In samenwerking met de organisatie Dutch friends of Azerbeijan (Dufoa) zijn er lekkere Azerbeidzjaanse hapjes.

Wava Roestamova, is kunstenaar geboren in Azerbeidzjan, woonachtig in Stadskanaal, Nederland. In 1999 is Wava samen met haar man Rasim naar Nederland gevlucht. Wava maakt schilderijen en tekeningen die opgebouwd zijn uit vele lagen. Ze verbeeld zowel het paradijselijke als de oorlog. Haar werk is emotioneel en houdt haar op de been.

Rasim Huseynov maakt ingetogen symbolische schilderijen. De gedetailleerde schilderijen lijken qua sfeer op religieuze iconen, maar de symboliek is zeer persoonlijk. De vrouw, de moeder is het symbool van kracht. De kinderen zijn de engelen. Ook het werk van Rasim is emotioneel, maar op een meer ingetogen manier.

Lees ook het interview van Johan van Someren met Rasim Huseynov.

Openingswoord Herman Divendal, Directeur AIDA (organisatie voor vervolgde kunstenaars), 1 maart 2009

Geachte ambassadeur, beste mensen, vrienden en vriendinnen,

Welkom op deze expositie van Wava Roestamova en Rasim Huseynov.
U bent aanwezig op een belangrijk moment omdat dit voor hen de eerste grote expositie is, met meer dan 60 schilderijen.
Let wel, ik zei de eerste “GROTE” expositie, want het is absoluut niet de eerste tentoonstelling van deze kunstenaars. Want zo heb ik deze mensen leren kennen, als kunstenaars, weliswaar uit Azerbeidjan, weliswaar als vluchteling, maar boven alles: als kunstenaars.
Dat is al weer negen jaar geleden, toen Wava en Rasim contact zochten met AIDA.
Bij AIDA, een organisatie van naar Nederland gevluchte kunstenaars, ontvangen wij kunstenaars overal vandaan en het éérste dat wij doen is naar mogelijkheden zoeken zodat zij hun werk weer kunnen voortzetten.
Maar hoe doe je dat, als je jarenlang wordt geparkeerd in een kamer in Stadskanaal, zonder middelen van bestaan. Tijdens het eerste gesprek lukte het praten met elkaar niet zo goed, ik spreek nu eenmaal geen Azeri, of Turks, of Russisch, en Wava en Rasim spraken nauwelijks Nederlands.
Op zich is het geen enkel probleem om met kunstenaars van gedachten te wisselen, tenslotte is het de kunst zelf die spreekt, die indruk maakt.
Toen AIDA in 2001 in Leiden een uitwisseling met kunstenaars organiseerde, ging Wava een paar weken aan de slag met collega Resi van der Ploeg. Rasim werd gekoppeld aan collega Paul Overdijk. Het resultaat werd tentoongesteld, maar wat bijna nog belangrijker is, de eerste contacten van kunstenaar tot kunstenaar werden gelegd.

Wava en Rasim hebben vanaf dat moment regelmatig meegedaan aan projecten en tentoonstellingen via AIDA of contacten die zij zelf legden in hun directe omgeving. Inmiddels hebben beide kunstenaars meer dan twintig keer in Nederland geëxposeerd.
Werk dat tentoongesteld wordt, dat zichtbaar is, kan tot de verbeelding spreken, kan overtuigen. Kunnen overtuigen kan alleen door eigen wilskracht. 
Wava en Rasim weten maar al te goed wat het betekent als je wilt overleven in een systeem dat gevangen zit in twee geloven.
Aan de ene kant de verstikkende regels van de religie, niet zozeer het geloof van de islam zelf, maar vooral wanneer imams en ayatollahs de dienst uitmaken.
Aan de andere kant de dictaten van het communistische systeem, de verheerlijking van het collectief, het socialistisch realisme.
De enige weg om te overleven is: Onafhankelijk zijn! Dwars liggen! Tegen alle regels in je eigen plan trekken! Vrij en onbevangen je diepste zielenroerselen blootleggen.
Zie dat maar eens voor elkaar te krijgen vanuit een kamertje in Stadskanaal, ver van elke mogelijkheid gehouden, want dat is nu eenmaal precies wat nagestreefd wordt met ‘restrictief toelatingsbeleid’.
Hun eerste negen jaar in Nederland waren niet gemakkelijk. Rasim heeft hier zelf ooit een keer over gezegd: “Het was een moeilijke periode. Vooral omdat er werd getwijfeld aan onze integriteit. De pijnlijke persoonlijke geschiedenis die je aan vreemden moet toevertrouwen wordt niet geloofd, of er wordt in ieder geval aan getwijfeld. Dat brengt veel spanning met zich mee”.
Zand erover! Einde aan de onzekerheid: jullie blijven.
Want laten we vooral vaststellen dat het schilderen zelf, dit bijna heilige geloof in de eigen creatieve fantasie, hen op de been heeft gehouden.
Vandaag, hier in Haarlem, hangt het hele gebouw vol met hun schilderijen. Het is een fantastisch mooie tentoonstelling.
Waar wij nu staan is maar een kleine hoeveelheid van al die schilderijen te zien. De overigen kunt u in de verschillende lokalen en gangen vinden.
Misschien kan ik u een beetje op weg helpen door te vertellen, wat ik van hun schilderijen vind, of liever gezegd, wat ik in de schilderijen zie.
Wat mij, en u ongetwijfeld ook meteen opvalt is dat beide kunstenaars een totaal verschillende stijl van schilderen hebben. De werken van Rasim zijn in bijna alle gevallen tot 1, 2 of 3 personages teruggebracht. Hoofdpersoon is de vrouw. In de spaarzame gevallen, dat er bij de vrouw rekwisieten zijn geschilderd, gaat het om heel duidelijke symbolen. De bloem om de schoonheid van de vrouw te benadrukken. En de appel, de koningin van het fruit. Want welke Adam bezwijkt er niet wanneer zijn Eva hem een appel aanbiedt?
Deze uiterste toewijding aan de vrouw is een toewijding aan het leven zelf. De vrouw die leven geeft. De kinderen, die ook zijn kinderen zijn, de zin van zijn leven. Als een eindeloos mantra schildert en herschildert Rasim deze ode aan de vrouw, zijn muze, het leven. Hij kan niet anders: hij is volledig bezeten van haar en van het leven dat zij geeft. 
Bij de schilderijen van Wava krijgen wij heel andere beelden voorgeschoteld.
Om te beginnen zien wij dat zij geen olieverf gebruikt, maar aquarel, inkt en krijt. Dat maakt haar werk op het eerste oog meer transparant, zachter. Als wij elk beeld op zichzelf bestuderen, dan verdwijnen wij in een zee van kleuren, en in het landschap van gezichten, vogels, vissen en bloemen.
Wie ze allemaal zorgvuldig bekijkt, zal het opvallen dat geen beeld hetzelfde verhaal vertelt. Of misschien wel hetzelfde verhaal, maar elke keer een beetje anders, een laagje ingewikkelder, of een tikje vrolijker.
In de gang hangt een schilderij dat onmiddellijk uit de toon valt. De vormtaal is wel hetzelfde, maar het verhaal is ondraaglijk door de kleuren en de gezichten van de mensen. Hier vindt een drama plaats, dat mij onmiddellijk naar de telefoon deed grijpen om te weten wat de aanleiding was op dit te schilderen.
Wava laat weten, dat zij vorig jaar een reeks heeft gemaakt over het bloedbad in Khodjaly, een Azerbeidjaans stadje, waar in februari 1992 de Azerbeidjaanse bevolking door Armeense troepen werd afgeslacht. Een gebeurtenis die in maart 2008 veelvuldig in het nieuws was.
Juist dit schilderij vertelt wat Wava verafschuwt: het drama dat mensen elkaar aan kunnen doen. Alle andere schilderijen vormen een kleurrijk contrast. Ze gaan over het leven, mensen en schoonheid. De liefde regeert.

Beste mensen, het wordt hoog tijd dat u zelf op stap gaat. Neem er alle tijd voor. Twijfel niet. Mocht een van de werkjes u in verlegenheid brengen, of diep raken schroom niet: neem het rustig mee naar huis. Maar dan wel graag even van te voren afrekenen.

Ik dank u voor uw aandacht

Voor informatie over AIDA klik hier.

Interview van Johan van Someren met Rasim Huseynov, 19 april 2009

Mysterieus, symbolisch, ingetogen, verfijnd en bovenal een ode aan de vrouw, zo kan de schilderkunst van Rasim Huseynov worden omschreven. In zijn werk staat de vrouw centraal als engel, moeder, schip, beschermer en symbool van het lijden, leven en de hoop. Wat ook op valt is het gebruik van de kleur rood tegenover een donkere achtergrond. Die achtergrond is een diepgaande uit verschillende lagen opgebouwde kleur met groene tinten.
De oosterse sfeer is sprookjesachtig en doet westerlingen denken aan ikonen doch dat zijn het niet, ook al doen sommige titels, zoals De Hemelpoort, een religieuze inspiratie vermoeden. De symboliek in de vorm van een vis, schip of engelen, is geen uiting van een bestaande religie maar komt voort uit Rasims eigen filosofie en gevoel. De titel van een van zijn werken zoals De Hemelpoort staat niet voor de overgang naar het hiernamaals maar voor een betere wereld die wijzelf moeten maken. De engelen zijn juist gekomen om de mensen te helpen in harmonie te leven.

Ondanks die boodschap is het werk van Huseynov een protest tegen de oorlog (tussen Azerbeidjan en Armenië in 1992 na het uiteenvallen van de Sowjet Unie Sinds 1994 geldt er officieel geldt er een wapenstilstand). Rasim Hueynov kwam als vluchteling naar Nederland. Zelf zegt hij over het conflict; Azerbeidzjan heeft al 21 jaar problemen met Armenië ze hebben 20% van het gebied gepakt. 1 miljoen mensen zijn gevlucht. 20 000 mensen zijn gedood. Moeders die aan het graf van hun kinderen stonden werden het zwaarst getroffen.

Het gezicht van de vrouw is op alle schilderijen fijn gedetailleerd, vooral de ogen die het  gevoel uitdrukken. Tijdens het schilderen heeft Huseynov dan ook met een loep gewerkt en werd het fijne penseelwerk een samenspraak met het doek, zoals Huseynov zegt; Ik kijk naar het doek, dan krijg je een antwoord terug.

Shafiq Soroush was als kind al bezeten van tekenen en schilderen. Meteen na de lagere school ging hij op een cursus. Soroush: "Daar heb ik de techniek geleerd. Maar mijn vader, de verhalenverteller, is mijn gids geweest, die mij heeft geleerd om mijn ogen te openen. Ik tekende alles wat ik zag, vooral portretten van het ambachtelijk leven in de straten." In Nederland studeerde Shafiq Soroush van 2002 tot 2006 op de Koninklijke Kunst Academie te Den Haag. Hij is een veelbelovend jong talent. De nieuwe situatie inspireert hem om de nieuwe ervaringen en waarnemingen van het landschap om hem heen in beeld te brengen, aanvankelijk met potlood of verf, maar gaandeweg met alle materialen die hem voorhanden kwamen. Dit scheppingsproces leidt tot verrassende objecten waarin werkelijkheid en fictie met elkaar strijden. Soroush: "Alles wat ik tegenkom, kan ik gebruiken, afgebrande luciferhoutjes, plastic. Met dat materiaal kan ik mijn fantasie de vrije loop laten om mijn verhaal zo eenvoudig mogelijk te vertellen".

Shafiq Soroush (Afghanistan 1981) is in Nederland sinds 1998.

Toespraak Aart van der Kuijl, kunsthistoricus, curator Vishal

Dames en heren,

Ik wens u van harte welkom in deze geheel gerenoveerde pletterij van het MCH (Mondiaal Centrum Haarlem).

Door het plafond te verhogen, het aanpassen van de be- en verlichting, een nieuwe geluidsinstallatie en een nieuwe verrijdbare bar, is de deur geopend naar een geheel nieuwe programmering. Hopelijk bezoekt u het Mondiaal Centrum Haarlem nu nog vaker. Zeker als u beseft dat hier dankzij de samenwerking met het rotterdams conservatorium, het enige opleidingsinstituut dat een afdeling wereldmuziek heeft, een fraaie proeftuin is ontstaan voor nieuw talent.

Datzelfde Mondiaal Centrum Haarlem werkt samen met stichting aïda Nederland – die kunstenaars vertegenwoordigt van een andere etnische afkomst. ditmaal gaat het om - kan ik u nu al verklappen - een fraaie overzichtsexpositie van de van oorsprong Afghaanse kunstenaar Shafiq Soroush. En wat wil het toeval: … dit verzamelgebouw herbergt ook een afdeling van de Afghaanse Culturele Vereniging.
Maar eerst even in het kort iets over de man waar het vandaag om draait.
De afkomst van de nog relatief jonge kunstenaar Shafiq Soroush werd in 1981 geboren in Kabul, de hoofd- en grootste stad van Afghanistan, waar hij zijn jeugd achterliet.
Een jeugd die ons in het boek de vliegeraar tamelijk helder is voor te stellen -- maar zwaar overschaduwd is door decennia lange gewelddadigheden waar de locale bevolking natuurlijk de dupe van is. Ook al ben je afkomstig zoals Shafiq uit een zeer geletterde familie, dan doet die wieg er niet meer toe. Als was zij van goud. Dan is dat bedje net zoveel waard als menig aandeel na het uitbreken van de financiële crisis.
Als ik uitgesproken ben, dan hoop ik dat u gaat ronddwalen in dit verzamelgebouw waar de ready mades, landschappen, figuurstukken en portretten in olieverf, objecten en kleinschalige installaties -- waar hij teken- en schilderkunst in objectkunst laat overgaan en vice versa– u zullen verbazen. Maar zoals de kunstenaar zelf zegt op zijn website dat hij veel humor in zijn werk stopt, hmm… nou nee.
Hooguit is er ironie te bespeuren in zijn poëtische materiaalkeuze en illusionistische trompe l’oeil-achtige (gezichtsbedrog) spel met licht- en schaduw. schaduw die een lichtbron veronderstelt die echter afwezig is.
De ernst en de nostalgische gevoelens naar het mooie land, waar drommen toeristen naar toe zouden moeten gaan in plaats van vreemde legertroepen is vooral in zijn ingenieus samengestelde objecten en installaties voelbaar.
Ik wil even inzoomen op kleine installatie, die je aan de voet van de grote schoorsteen van de pletterij, op zijn beurt verplettert door de dubbele bodem en de veelheid aan betekenissen.
Twee rubberen kinderklompjes gevuld met etalagenaalden op een ondergrond van spijkers: het grijpt je bij de keel.
Maar op het tweede gezicht kun je er ook iets van overlevingsdrang en ongekend grote aanpassingsvermogen van een kind in zien. de spijkers vormen dan een geriefelijk spijkerbed, waar een fakir zijn hand niet voor zou omdraaien om er op plaats te nemen.
Of de verdedigingswal met zandzakken in een ander, bühne-achtig object in de vorm van theezakjes. de fotoportretjes die er in zijn opgenomen zijn van een en dezelfde meisje/vrouw.
Iets verderop een kwetsbaar conglomeraat van eenvoudige huisjes van bovenaf gezien.  Pas in tweede instantie besef je dat het vogelvluchtperspectief het perspectief is van een gevechtspiloot. zal hij hier afdrukken en zijn bommen werpen?
Ook hier zie je door de integratie van de tekentechniek in de 2d-installatie weer hoe vrij shafiq zich beweegt tussen de verschillende media.
of neem een foto van een voetafdruk in het zand die spoedig door het zeewater zal worden weggespoeld. De vergankelijkheid van de mens krijgt in deze setting toch een navranter tintje.
De schilderkunst van shafiq zet je op het verkeerde been, omdat hij hier soms lijkt ‘aan te sluiten’ bij een traditie die wij als kitsch bestempelen. wat beoogt hij hiermee?
Is het een ode aan de tradities van zijn thuisland? Afghanistan zoals het eens was? Maar kijk eens naar het kennelijk gemak waarmee hij zijn schilderijen opbouwt.  Een rasschilder die als hij verschillende technieken integreert op zijn best is.
Het is zoals Shafiq zelf op een poetische manier uitdrukt: mijn werk wil een gestolde herinnering zijn waarin de gebeurtenissen zichzelf kunnen herinneren.
Ik wens u veel kijkplezier en verklaar deze mooie expositie voor geopend.

Artikel in het Haarlems Dagblad van 7 oktober 2009

Tentoonstelling Mondiaal Centrum

Creatief gebruik van alledaagse materialen. Zelfs de meest gewone zaken voor huishoudelijk gebruik kunnen in een kunstzinnige context, in een kleine installatie een ander verhaal vertellen. Dat is in het kort de manier waarop de jonge Afghaanse kunstenaar Shafiq Soroush zich van anderen onderscheidt. De tentoonstelling in het Mondiaal Centrum is een verzameling van installaties, schilderijen en aquarellen die soms in elkaar overlopen en waarvoor hele simpele dingen zoals luciferhoutjes worden gebruikt. Met lucifers kun je in het groot een vogelnest uitbeelden maar ook het karkas van een verwoeste stad. De indruk die de oorlogen in Afghanistan bij de jonge Soroush heeft nagelaten is een thema dat dan ook meermaals terugkomt, bijvoorbeeld in het werk 'Barbarisme', een paar boeken met een rol prikkeldraad eromheen. Wie dit te abstract vindt en meer op zoek is naar traditionele vormen van tekenen en schilderen komt toch aan zijn trekken met de kleine aquarellen, tekeningen en schilderijen, die het straatleven als thema hebben.

Shafiq komt zelf uit een geletterde familie in Kabul. Als kind was hij al bezeten van tekenen en schilderen. Zijn vader de verhalenverteller was zijn gids die hem de ogen opende waardoor hij alles tekende wat hij zag. Later ging hij ook andere materialen gebruiken. Eenmaal in Nederland studeerde Shafiq aan de kunstacademie in Den Haag. Hij heeft ook een eigen webste www.shafiqsoroush.com. De tentoonstelling is nog te zien tot 23 oktober.

Van 7 september tot en met 21 oktober 2008 kunt u in het MCH de tentoonstelling "Rayuela" met een selectie van het werk van Miriam Farré zien. De expositie is genoemd naar het beroemde boek van Julio Cortázar. Rayuela is het spaanse woord voor hinkelspel.

Farré is Argentijnse van oorsprong en woont en werkt sinds 2001 in Nederland. In haar werk combineert zij motieven uit de Argentijnse en Westerse cultuur. Haar kleurrijke en fantasievolle schilderijen en collages hinkelen van herinnering tot heden, van Argentinië naar Nederland.

Opening door Caroline Zaegel op zondag 7 september 2008 van 17.00 - 20.00 uur. Kilk hier voor de foto's (Harry van Kesteren)

Op zondag 5 oktober 2008 volgt een Argentijnse middag van 14.00 - 17.00 uur.

                                                                                                                                                                                                                             
Bij deze groepstentoonstelling is werk te bezichtigen van 12 kunstenaars uit verschillende delen van de wereld die hun vluchtelingenstatus gemeenschappelijk hebben.

Beelden in Ballingschap laat een weerslag zien van ervaringen uit hun verleden, ontroering over de nieuwe wereld hier en nu en hun droom over een gelukkiger toekomst.

De feestelijke opening was zaterdag 23 februari 2008. Hiervoor heeft Johan Breuker, bestuurslid van Stichting Aida (zet zich in voor vluchtelingkunstenaars) het openingswoord geschreven. De opening werd verricht door Franc Knipscheer, die ook enkele gedichten voorgedragen heeft.

Deelnemende kunstenaars: Faik Hodzic, Kawa Kamal, Gajana Erjan, Arman, Suzy Ajo, Fouzia Nitra Rasuli, Kourosh Mahrabi, Ammerzai Maleki, Barialay Maleki, Rudy Ajo, Yara Pedro en Milad Rasuli.

Johan Breuker Openingswoord

Beste kunstenaars en geachte aanwezigen,

Dat kunst vele gezichten heeft is een bekend gezegde en als zodanig vaak een dooddoener om er maar vooral geen echte aandacht aan te besteden, laat staan de moeite nemen om je er een serieus oordeel over te vormen. Maar hier staande te midden van deze overdonderende veelheid aan indrukken, aan kleuren en vormen die om onze aandacht roepen, wordt dat oude afgesleten gezegde opeens een onvermijdbare werkelijkheid. De aanklachten van Fouzia Nitra Rasuli in hun heldere pamfletvormen komen vanaf de muren op ons af, terwijl de gedempte schilderijen van Suzy Ajo vorm geven aan een naar binnen gekeerd en melancholiek stemmend protest. In schril contrast met hen staan de energieke kleurexplosies van Arman, die in zijn sprookjeslandschappen de gewaagdste kleurcontrasten durft te gebruiken, terwijl Barialay Maleki ons streelt met een eigen interpretatie van het impressionisme waarmee hij ons een kleine paradijs, een liefdestuin, binnen leidt, om ons pal daarnaast te vergasten op het kwetsbare portret van een geitje. En in dezelfde ruimte worden we geconfronteerd met de harde werkelijkheid van Milad Rasuli die ons zijn verhalen voorschotelt in een vlakke en stripachtige stijl.

Wat een grote tegenstellingen, wat een verwarring zou je kunnen uitroepen!

Maar zo vreemd zijn die onderlinge verschillen overigens helemaal niet, want zij komen voort uit de vrijheid en het autonome denken dat onverbrekelijk verbonden is met de kunsten. Beter gezegd, die er de basis van vormen. Die autonomie en dat onafhankelijke standpunt van de kunstenaar zijn het grote kapitaal van de kunsten, maar zij zijn ook de oorzaken van de grote angst van machthebbers. Juist zij zijn als de dood voor zelfstandige denkers en al helemaal als zij met een tegengeluid komen vanuit een totaal andere optiek. Dat wil zeggen, als zij een persoonlijk standpunt vertolken,dat zich niet wenst te binden aan regeltjes en autoritaire dictaten. Tegen die zelfstandige manier van denken is geen kruid gewassen en we zien hoe de machthebbers daar paranoïde op reageren door kunstenaars hun werk onmogelijk te maken, hen de mond te snoeren en uiteindelijk hen te dwingen hun heil elders te zoeken. Je laat niet zomaar je eigen omgeving, je familie en vrienden en de cultuur waarin je wortelt achter. Noodgedwongen en onuitgenodigd stap je met je eigen bagage een onzekere toekomst binnen waarin je feitelijk je hele wereld opnieuw moet uitvinden. Het nieuwe leven is een grote verwarring, niets is vanzelfsprekend meer en alle indrukken zijn vaak totaal onbegrijpelijk. Maar met een ongekende energie en nieuwsgierigheid proberen deze ballingen, onze nieuwe collega’s kunstenaars, al het nieuwe zich eigen te maken en te integreren met de culturele bagage die zij meebrachten. Het is in zo’n situatie niet vreemd dat de balans binnen een oeuvre soms zoek is en dat alle invloeden van elders niet altijd even begrepen zijn. Maar het is te gemakkelijk en te vroeg om daar nu al pertinente oordelen over te hebben. Al te vaak wordt er door de regenten binnen onze kunstwereld snoeiharde oordelen geveld die op dat momentvoorbarig zijn . Men gaat dan voorbij aan het feit dat deze kunstenaars vaak alleen hun kunst hebben om hun leven en hun zelfrespect in stand te houden en dat ze als zodanig erkend worden.

De actuele discussie bemoeilijkt de maatschappelijke deelname van alle Nederlandse kunstenaars en in het bijzonder hun buitenlandse collega’s die in ons land hun heil zoeken en ook de roep om een Nederlandse culturele canon doet daar geen goed aan.

De dichteres Albana Shala verwoordt het gevoel van winst en verlies als volgt:

“Ik heb geleerd van fietsen te houden, wetend dat ik hem vroeg of laat zal kwijtraken, wat voor slot of sleutels ik ook gebruik. Wat overblijft is het gevoel van vleugels bij het fietsen.”

Op die vleugels ontdekt Kawa Kamal de waterlelies en moet hij ze schilderen in al hun kleurige pracht en schittering. Faik Hodzic kijkt met zijn beelden terug in de droom van het land waarin de rivier de Jensey stroomt. “Het beloofde land”zoals hij het zelf noemt. Bevroren in hun houten vacht kijken zijn archaïsche figuren terug. Yara Pedro wordt heen en weer geslingerd tussen haar eigen Afrikaanse verhalenwereld en al die nieuw ontdekte kunst om haar heen. En dat geschilderde shirt met nummer 10 van Rudy Ajo is niet zomaar een shirtje, maar het is een icoon zoals ook wij en veel fans van clubs er kennen. Maar dit is een icoon met een wrange bijsmaak. Ver buiten al dit schildergeweld fluisteren de kleine ramen van Gajana Erjan over een eigen, stille en bescheiden binnenwereld. Die van het licht dat door haar glasschilderingen naar binnenvalt en zicht geeft op de schoonheid buiten.

Een en hetzelfde gevoel verbindt al deze kunstenaars en dat is hungevoel van hoop en hun geloof in hun kunst. “Show your hope en dan heb je de toekomst”. Dat geldt zeker voor de jongste kunstenaars in dit gezelschap. Hoe onbevangen is de blik van Koudosh Mahrabi wanneer hij vertelt over die wondermooie sneeuwpop en hoe intens en speels wandelt hij door zijn zachtgroene boomgaard. Hij en ook Ammerzai Maleki aan vol overgave op ontdekkingsreis over dat wirwarrende pad van de schilderkunst. Ammerzai is een schildertje pur sang die de pamflettistische inhoud van zijn schilderijen benaderd vanuit de verf, waardoor het allereerst schilderijen zijn die de inhoud suggereren en naar binnen keren.

Uiteraard heb ik zelf zo mijn voorkeuren, maar dat doet er nu even niet toe. Wat er wel toe doet is dat we hier te maken hebben met kunstenaars die de moed hebben om voor hun ideeën uit te komen en die hard bezig zijn zich een positie te veroveren binnen onze Nederlandse kunstwereld. En laten we daarom blij zijn, want daarmee zal ook de canon van onze Nederlandse culturele identiteit verrijkt worden.

Haarlem, 23 februari 2008
Johan Breuker

Johan Breuker kon zelf niet aanwezig zijn tijdens de opening, Franc Knipscheer heeft zijn openingswoord voorgelezen, samen met enkele gedichten.

Terug

Deze gedichten zijn uitgesproken door Franc Knipscheer, tijdens de opening van ‘Beelden in Ballingschap’, d.d. 23-2-2008. De eerste twee voor het openingswoord van Johan Breuker, en het laatste daarna.

De eerste gedichten zijn van de hand van Sergio Macías, uit de bundel “ONS ZOEKT DE HOOP”, gedichten in de schaduw van de ballingschap.

VERVOEGING
IK
 
 ben de verslagene
 
JIJ
 
 de verradene van een elfde september
 
HIJ
 
 is gehangen aan de galg van zijn heimwee
 
WIJ
 
 zijn je woord
 
JULLIE
 
 het vergeten
 
ZIJ
 
 zijn het smeken
 
 
 
 van de verlaten rivieren
 

DE SCHADUW VAN DE BALLINGSCHAP
Glinsterende sneeuw.
Iedere vogel in Warnemünde maakt de pijn wakker.
Schepen en bomen
bewegen zich wiegend.
Tussen de meeuwen en de herinneringen houd ik van je.

De sneeuw wordt donker
in de schaduw van de ballingschap.

Het volgende gedicht komt uit de bundel “DE IJSTIJD BEGINT MET DE KOU” van Erika Dedinszky.

Litanie voor de Vrouw
stuk

stoot

scheur

brok

mokkel

mop

beeldschoon

bloedmooi

vogelvrij

jachtwild

kraakpand

luistervink

praatpaal

klaagmuur

echoput

spreekbuis

waarmerk

uithangbord

paspoort

overweg

onderdak

springplank

vangnet

pleisterplaats

vluchtheuvel

schuilkelder

wachthuis

zijspoor

aanhangwagen

kunstplaneet

zeegat

aanlegsteiger

boegbeeld

plakplaat

trekpop

potloodslijper
 
 rashond

bontpoes

lachduif

schommelpaard

apenrots

weekdier

vruchtwater

appelmand

bijzet

straalkachel

theelicht

schemerlamp

koffiekan

druppelvanger

pannelap

kookplaat

soepkom

bluskuil

doofpot

rookverdelger

asbak

kandelaar

stofdoek

wasbeer

strijkstok

broodmes

messensliep

vaargeul

naaidoos

ondersteek

slaapzak

beddegoed

voetkruik

handschoen

hometrainer

racefiets
 
 bokspop

knijpkat

bijtring

kauwgom

likijs

zuigfles

borrelglas

wentelteef

draaideur

deurmat

drukbel

bidbank

leunstoel

muurbloem

kamerplant

tapijtkever

fotoboek

hoorspel

kraaiepoot

vlashaar

stifttand

steunzool

vetzucht

kletskoek

snijborst

kaashuid

druipoog

drankneus

trilhand

schoorvoet

schaamlip

schietschijf

wisselgeld

ruilbeurs

vleesboom

kaphout
 
 

B I D   V O O R   O N S ! 
 

Terug

In de zomertentoonstelling opent het Mondiaal Centrum op 1 juni 2008 de expositie ‘Stripped bare to the bone’, een overzicht van tekeningen van 5 politiek en maatschappelijk betrokken cartoonisten uit Afrika en Nederland. De politieke crisis in Zimbabwe is door veel cartoonisten verbeeld. Actuele en oudere cartoons worden getoond. Het is verrassend ( en treurig) te zien dat veel cartoons van vijf jaar of langer terug nog steeds actueel zijn. Het Mondiaal Centrum en de stedenband Haarlem-Mutare hebben een aantal cartoonisten bij elkaar gebracht: de Zuid-Afrikaan Zapiro, uit Zimbabwe Tony Namate en Blessing Mukuze, uit Nederland Paul Bogaert en Ten.

U bent van harte welkom bij de feestelijke opening op zondag 1 juni 2008 van 17.00 - 20.00 uur. De opening wordt verricht door Rieks Swarte en opgeluisterd met de DJ-set van Trackaddicts. De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het NCDO.

Tijdens de Stripdagen van 7 en 8 juni zijn wij open van 11.00 - 17.00 uur. Verder is de expositie van 1 juni tot en met 31 augustus tijdens kantooruren te zien. Op zondag 31 augustus wordt de expositie afgesloten met een Fancy Fair waarvan de opbrengst is bestemd voor de Stichting Ghana Haarlem. Daar berichten we u nog later over.

De bekende Haarlemse kunstenaar Joost Swarte heeft op verzoek van de gemeente Haarlem een tapijt ontworpen voor de Gravenzaal. Vanwege problemen met de verlijming van de achterzijde moest een nieuw tapijt worden gemaakt. Op woensdag 11 juni a.s. om 15.00 uur wordt het oude tapijt van Joost Swarte uit de Gravenzaal in dertien delen geveild. Ook de loper is in de aanbieiding. Op de tapijten staan symbolen die betrekking hebben op de geschiedenis van Haarlem. Op 9 en 10 juni van 13.30 u-17.00 uur zijn de kijkdagen in de Gravenzaal.

De opbrengst komt ten goede aan projecten van de stedenband in Mutare. De veiling staat voor deze ene keer onder deskundige leiding van (voormalig) veilingmeester Willem de Winter. Door de ontwerper Joost Swarte wordt er tijdens de veiling een inleiding gegeven.

Klik hier voor de foto's Harry van Kesteren van de opening van de tentoonstelling.

Een paar foto's: 

Veel Zimbabwanen proberen de schrijnende economische en politieke situatie in hun land te ontvluchten, maar betalen hiervoor een hoge prijs aan smokkelaars. Ze vluchten naar Zuid-Afrika waar de omstandigheden niet veel beter zijn. Dirk-Jan Visser maakte daarover een indringende fotoreportage. Deze expositie, mede mogelijk gemaakt door ICCO & Kerk in Actie, was tijdens de Afrikadag op 19 april in Den Haag voor het eerste in zijn geheel te zien. Fotograaf Dirk-Jan Visser werd afgelopen januari uitgeroepen tot ‘fotojournalist van het jaar’. Hij werd onder meer beloond voor deze gevarieerde en dwingende reportage over vluchtende Zimbabwanen.

De foto’s van Dirk-Jan Visser sluiten goed aan bij de tentoonstelling ‘Stripped bare to the bone’ die al sinds de stripdagen in het Mondiaal Centrum Haarlem te zien is. Samen laten ze een beeld zien van het moeilijke leven van de Zimbabwanen onder het regime van Robert Mugabe. De politieke crisis in Zimbabwe is door veel cartoonisten verbeeld. Actuele en oudere cartoons worden getoond. Het is verrassend te zien dat veel cartoons van vijf jaar of langer terug nog steeds actueel zijn. Het Mondiaal Centrum en de Stedenband Haarlem-Mutare hebben een aantal cartoonisten bij elkaar gebracht: de Zuid-Afrikaan Zapiro, uit Zimbabwe Tony Namate en Blessing Mukuze en uit Nederland Paul Bogaert.

De tentoonstelling is nog te zien tot en met 31 augustus in het Mondiaal Centrum Haarlem. Geopend tijdens kantooruren, toegang gratis.

Lange Herenvest 122, Haarlem
Telefoon Mondiaal Centrum Haarlem: 023 5423540
Telefoon Stedenband Haarlem Mutare: 023 5324008

Stichting Aida-Nederland
De Levante
Africaserver
Galerie 23

Van zaterdag 3 februari 2007 (16.00 uur) tot 27 april is er in het Mondiaal Centrum een solo-tentoonstelling van Vladimir Bakun.

Vladimir Bakun werd geboren in 1965 in Zuid Siberië. In de uitgestrekte Siberische wouden deed hij zijn liefde op voor hout. Als afstammeling van een oud meubelmakers-geslacht leerde hij als kind de techniek van het verfijnde Russische houtsnijwerk.

Later werkte hij met boomstammen gevonden langs rivieroevers in het Altaj gebergte. In 1993 was hij gedwongen Rusland te verlaten en vestigde hij zich in IJmuiden. Ook daar ging hij op zoek naar hout. De geringe afmetingen van het gevonden materiaal beperkte zijn mogelijkheden, maar vergrootte zijn drang de innerlijke schoonheid van hout te ontdekken. Na veel experimenteren ontwikkelde hij een techniek waarbij de verborgen kernen vol nerven, kwasten, vezels en groeilagen bloot worden gelegd.

Zaterdag 31 maart vindt er een spannende gebeurtenis plaats: Vladimir Bakun is persoonlijk aanwezig om zijn werk te laten zien en toe te lichten, daarin bijgestaan door Conny Braam. Deze ontmoeting duurt van 17.00 tot 20.00 uur en wordt geopend door de voorzitter van het MCH, Mustapha Benaissa.

Het werk van Vladimir is prominent aanwezig in de Grote Zaal van het Mondiaal Centrum Haarlem. Er is al heel wat belangstelling geweest, ook tijdens kantooruren. En Vladimir heeft al aardig wat verkocht! Dat mag ook wel, want het is een opmerkelijk kunstenaar, die een zeer arbeidsintensieve techniek ontwikkeld heeft, om van hout de meest ingenieuze objecten te maken. Vederlicht, de verbeelding tartend, het hout staat in het licht van zijn verbeelding, en daagt ons uit, om hout op een liefdevolle manier te bezien en te bewonderen.

Als gedreven kunstenaar komt Vladimir voortdurend met nieuw werk; sinds afgelopen dinsdag heeft hij weer 4 nieuwe houtobjecten langsgebracht. Ook dat maakt zijn werk heel inspirerend.

Vladimir komt oorspronkelijk uit Zuid Siberie. Wij zorgen voor toepasselijke muziek en hapjes, en stellen u uiteraard graag aan Vladimir voor. U, als kunstliefhebber, als bewonderaar van het werk van Vladimir, als vriend van het Mondiaal Centrum Haarlem, bent bij deze van harte uitgenodigd om bij deze bezichtiging aanwezig te zijn.

Denkt u dat u komt, laat dat dan even weten, dan zorgen wij dat er voldoende hapjes zijn.

Februari tot en met april 2008. De tentoonstelling is tijdens kantooruren op afspraak te bezichtigen.

De zomerexpositie bij het Mondiaal Centrum Haarlem toont het werk van twee kunstenaars, die in het Haarlemse kunstcircuit geen onbekenden zijn: Lilja Björk Egilsdottir en Joke Hak. Beiden bedienen zich van een zeer eigen en duidelijk herkenbare stijl. Licht, lucht, transparantie zijn trefwoorden die op hun werk van toepassing zijn.

Lilja Björk toont grote en kleine formaten schilderijen, collages en foto’s waar het IJslandse landschap als inspiratiebron fungeert. Hier toont ze niet haar experimentele werk, waar ze bekend om is, maar de oorsprong daarvan, de schilderkunst.

Bij Joke zijn het mensen die haar bewegen: Zij komt met minimale middelen tot indringende portretten die een sterk nabeeld hebben. Ook haar beelden weten te ontroeren.

Zodoende is er een interessante mix ontstaan van werk dat ondanks contrasten een relatie met elkaar aangaat, die niet ontkracht, maar juist een versterkende werking heeft.

De opening van de expositie vindt plaats op zaterdag 12 mei 2007, van 17.00-19.00 uur. Toegang is vrij.

De tentoonstelling is verder tijdens werkdagen op afspraak te bezichtigen, gedurende de maanden mei, juni en juli 2007.

Een roman, een dichtbundel, een verhalenbundel krijgen gezicht door het omslag waarin ze worden uitgegeven. Een reeks van omslagen bepaalt het gezicht van een uitgeverij.

De expositie UITGEVERIJ IN OMSLAG laat het gezicht zien van de Haarlemse uitgeverij In de Knipscheer vanaf 1976. Getoond worden onder andere de allereerste omslagen uit 1976 en 1977, een keuze uit de gezichtsbepalende grafische omslagen van vormgever Henrik Barends, ontwerper van het logo; de omslagen met beeldend werk van onder meer Rob Scholte en van de uit Haarlem afkomstige Harriet Damave; de omslagen van de Curaçaose fotograaf Carlos E. Tramm.

Het criterium voor de selectie van de omslagen is niet uitsluitend typografisch, maar ook inhoudelijk. Zo covert de tentoonstelling evenzeer de specialisaties van de uitgeverij: poëzie, avantgarde- en etnoliteratuur, Nederlandse en vertaalde (wereld-)literatuur uit o.m. de Cariben, Afrika en de Pacific.

Zaterdag 8  september t/m zodag 28 oktober 2007.
Opening zaterdag 8 september, 16.00 - 18.00 uur.
'Garageverkoop' zaterdag 20 oktober, 12.00 - 18.00 uur, en zondag 21 oktober, 13.00 - 17.00 uur.
De tentoonstelling is tijdens kantooruren op afspraak te bezichtigen.

Van zaterdag 3 november tot eind januari 2008 is in het Mondiaal Centrum de tentoonstelling 'Een ander licht'. Dit is een co-productie van de Stedenband Haarlem-Mutare en het MCH. In deze werkelijk schitterende expositie hangen werken van kunstenaars uit Zimbabwe, Marokko en Haarlem. Deze expositie staat in het teken van de Kunstlijn.

De opening is 3 november verricht door Fons Geerlings, galeriehouder en Afrikadeskundige.

Op zondag 21 oktober is in De Waag, Spaarne 30, al een opening verricht door Javier López Piñón, muziektheaterregisseur met speciale banden in west en zuid Afrika. De tentoonstelling in De Waag loopt van 18 oktober tot 11 november.

Tijdens de Kunstlijn rijdt er een pendelbusje van de Vishal naar de Damaststraat (40 stenen beelden uit Mutare in de openbare ruimte), het Mondiaal Centrum en terug.

Deelnemende kunstenaars: Mustapha Kharkhach, Nordien Sajaï, Barbara Schröder, Anne Jung, Leo van Velzen, Coby Kluitman, Marjan van Berkel, Jacintha Reijnders, Joke Braam. Albert Wachi, Agri Pikirayi, Andrew Dhliwayo, Chiedza Mazhawu, Clifford Guwu, David Chimuka, Happymore Mwasusha, John Gustinyu, John Paridzeni, Josiah Chigodora, Leonard Tego, Martha Uranda, Nicodimus Mlambo, Reuben Mwadini, Rodwell Siduli, Rugare Chinganga, Thomas Mazani, Thomas Mutasa, Zebron Mahwekwe, Anthony Bumhira, Cosmos Shiridzinomwa, Eino Nangaku, Gareth Nyandoro, Gideon Gomo, Joseph Mutsura, Wilson Zuze.

Sinds 14 jaar heeft de stad Haarlem een stedenband met de stad Mutare in Zimbabwe. Begin dit jaar bezocht een delegatie van Mutarese beeldhouwers Haarlem om te werken aan het ontwerp voor de woonwijk Damaststraat-Spaarnoogstraat van veertig beelden. Deze werken zijn inmiddels uitgevoerd door 18 Mutarese kunstenaars. De beelden zijn klaar en wachten op verscheping naar Nederland. Het bezoek van de Mutarese kunstenaars is een impuls om de culturele samenwerking tussen beide steden te versterken.

Tijdens de Kunstlijn in Haarlem wordt in samenwerking met het Mondiaal Centrum Haarlem, Stichting de Kunstlijn en KZOD (Kunst zij ons doel) op twee plaatsen geëxposeerd. Het oktoberrnummer van de Stedenbandkrant Haarlem-Mutare is voor een belangrijk deel gewijd aan dit onderwerp. Ook op de website van de Stedenband Haarlem-Mutare (www.haarlem-mutare.nl) staat informatie over het werk van de deelnemende kunstenaars. Deze exposities zijn mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning door HIVOS en de gemeente Haarlem.

Expositie De Waag
Op vrijdag 27 oktober ’06 opent de KZOD haar expositie in De Waag, Spaarne 30 rd om 16.00 uur. Naast werk van KZOD-leden zijn sculpturen te zien van Zimbabwaanse kunstenaars. Twee werelden ontmoeten elkaar. Mutarese kunstenaars die ook beelden hebben gemaakt voor de Damast-Spaarnoogstraat exposeren met eigen werk. Deze expositie is te zien van donderdag t/m zondag tussen 13.00 en 17.00 uur en duurt tot en met 19 november.

Expositie Mondiaal Centrum Haarlem
Aansluitend op de opening in van KZOD opent in het Mondiaal Centrum Haarlem, Lange Herenvest 122 om 18.00 uur de expositie. Met soep, een drankje en nog een hapje, zodat op het gemak, met open oog gekeken kan worden naar het schilderwerk van de Zimbabwaanse kunstenaars Patrick Makumbe en Chazunguza Chikonzero, kortweg Chiko. In 1995 exposeerde Chiko voor het eerst in Nederland samen met zijn landgenoot Munya Madzima. Samen met vier andere Zimbabwaanse kunstenaars waren zij tijdens het vijfjarig jubileum van de stedenband Haarlem Mutare op werkbezoek in Haarlem. In opdracht van de gemeente Haarlem maakten drie van hen, waaronder Chiko, veelal liggend op dekschuiten, een schildering op de onderkant van de zogenaamde ‘Verfrollerbrug’. Bij een geopende brug is deze schildering nog steeds te bewonderen. Zijn kunstwerken hebben een politieke lading en zijn een beschouwing op de huidige situatie in Zimbabwe. Patrick Makumbe studeerde aan de Rijksacademie in Amsterdam en exposeerde in Galerie 23 in Amsterdam.

De tentoonstelling in het Mondiaal Centrum Haarlem is dagelijks op afspraak (023-5423540) te bezoeken tijdens kantooruren en tijdens de kunstlijn op 4 en 5 november tussen 11.00 en 17.00 uur. De tentoonstelling duurt t/m 28 januari 2007. Daarnaast is er veel ander werk te zien. Beide tentoonstellingen worden door wethouder cultuur Chris van Velzen geopend.

Een aantal geplande werken uit Mutare konden niet tijdig in Nederland komen. Beide exposities zijn aangevuld met ondersteuning van de Galerie Chiefs & Spirits in Den Haag, de Wereldgalerie in Oisterwijk en Galerie 23 uit Amsterdam.

Het Mondiaal Centrum staat tijdens het Kwartiermakersfestival volledig in het thema van de mondiale psychiatrie. Zo is er een verkoopexpositie van werken beeldende kunst van psychiatrische cliënten uit Georgië alsmede een aantal foto’s over psychiatrie in Georgië en Gambia. Tevens is er beeldmateriaal dat bestaat uit een korte indringende film (30 minuten, Engels ondertiteld) uit Georgië, foto’s van Campama Mental Hospital in Gambia en een serie fotoportretten uit Roemenië, voorzien van tekstvignet. Op dinsdag 3 oktober is er een debat.

De expositie wordt op vrijdag 29 september geopend door Manana Sharashidze, voorzitter van de Georgian Association for Mental Health.

Opening vrijdag 29 september 16.00 uur
Expositie van 2 oktober t/m 20 oktober
debatavond dinsdag 3 oktober 20.00 uur
Mondiaal Centrum Haarlem, Lange Herenvest 122 Haarlem

Openingstijden ma t/m vrijdag 10-17 uur
Weekend 7-8 oktober van 12-17 uur
Toegang vrij. Info via 023 5423540

Van maandag 28 augustus tot en met zondag 24 september is er een bijzondere tentoonstelling in het Mondiaal Centrum Haarlem te zien.

Twee kunstenaars bijten de spits af in het nieuwe tentoonstellings-aanbod: Yoshina Davelaar en Ron-Wontae Kim.

Beide kunstenaars hebben al twee keer meegedaan met groepstentoonstellingen, georganiseerd door het Mondiaal Centrum Haarlem (MCH), op lokatie bij de Brandweerkazerne op de Zijlweg: Mondial Moving en W/all are friends. Aldaar wisten zij de aandacht op zich te vestigen door conceptueel sterke, heldere kunstwerken, die door hun transparantie zeer toegankelijk waren voor een groot publiek, en tegelijkertijd de fantasie, de aandacht en het inlevingsvermogen van de toeschouwer wisten te prikkelen en vast te houden.

Vandaar dat het MCH aan hen gevraagd heeft mee te doen aan deze duo- tentoonstelling .
Nu het MCH zelf beschikt over een prachtig gebouw, kunnen de exposities daar plaatsvinden.

Zowel Yoshina Davelaar als Ron-Wontae Kim zijn kunstenaars van weinig woorden, die hun werk het liefst voor zichzelf laten spreken. Yoshina houdt zich voornamelijk bezig met fotografie, Ron met schilderen en tekenen, hoewel er van beiden indrukwekkende installaties te zien waren.

De feestelijke opening vindt plaats op vrijdag 8 september, van 18.00 uur-20.00 uur. Inloop vanaf 17.00 uur. Iedereen is van harte welkom.

Zondag 10 september is er vanaf 13.00 uur tot 17.00 eveneens de mogelijkheid de expositie te bezichtigen, en beide kunstenaars persoonlijk te ontmoeten.

Verder is het tevens mogelijk om door de week tijdens kantooruren de tentoonstelling te bezoeken, maar dan moet er wel telefonisch een afspraak voor gemaakt worden.

De nieuwe reeks tentoonstellingen is mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Haarlem, via het cultuurstimuleringsfonds.

zaterdag 28 januari 2006 - feestelijke afsluiting

Sinds zaterdag 29 oktober is in het Mondiaal Centrum Haarlem (MCH) een expositie van Dragan Despotovic te zien. Met deze expositie start het MCH een serie tentoonstellingen die vanaf nu driemaandelijks te bewonderen zijn bij het MCH.

Dragan, afkomstig uit Servië, heeft sinds korte tijd een verblijfsvergunning. Daar hebben hij, zijn vrouw en twee kinderen vijfeneenhalf jaar op moeten wachten. In eigen land was hij een even gewaardeerd als bekend kunstenaar.

De expositie duurt tot eind januari, en is te bezichtigen tijdens kantooruren. Bel wel van te voren voor een afspraak: 023-5423540. Het is mogelijk dat halverwege deze bijzondere expositie nog een lezing of andere activiteit, verband houdend met de tentoonstelling en/of achtergronden van Dragan georganiseerd wordt, maar dat hoort u dan bijtijds.

Expositie Dragan Despotovic
Zaterdag 29 oktober 2005 - eind januari 2006
Bezoeken tijdens kantooruren (bellen voor bezichtiging)
Kunstlijn 5 en 6 november: 11.00 - 17.00 uur
Zondag 4 december: 13.00- 17.00 uur
(GEANNULEERD: Zondag 1 januari: 13.00- 17.00 uur)

Dragan Despotovic over zijn werk en zijn tentoonstelling
“Deze expositie is min of meer een “kleine retrospectief” van mijn werken die ik in de afgelopen vijf jaar in Nederland heb gemaakt.

Het eerste deel van de expositie wordt gevormd door de serie “kartonnen”. Hierbij paste ik een “nieuwe zgrafito techniek” toe die ik in 1998 in Servië ontwikkelde en die ik verder heb ontwikkeld nadat ik in 2000 in Nederland aankwam. Deze serie noemde ik “tekeningen met het mes”. Ze zijn op bruin en wit golfkarton gemaakt. Het karton bewerkte ik met een scalpel door er eerst contouren in te snijden. Door in het karton te drukken verkrijg je een vlak reliëf. Als motief heb ik hoofdzakelijk gebruikt de vrouwelijke act (een rij van twee of meer naakte modellen) in een onbepaalde, abstracte ruimte. Zo’n ruimte kan worden geïnterpreteerd zowel als een interieur als exterieur. Naast dit motief paste ik ook foto’s uit mijn persoonlijke fotoalbum toe, zodat een deel van mijn werken gekleurd wordt door een licht intieme sfeer.

Schetsen, tekeningen en grafieken vormen het tweede deel van de expositie. Zij vormen een eigen beeldend dagboek van mijn eerste indrukken na aankomst in Nederland. Dat zijn met name scènes uit het Hollandse natuurlandschap met vogels en brede horizonnen. Daartoe heb ik verschillende materialen gebruikt: gras, zand, insecten, plakband, lijm, verf.

Het centrale deel van de expositie wordt gevormd door een collage van objecten en werken die ik in de afgelopen drie jaar heb gemaakt, en die met name geïnspireerd zijn door de Gouden Eeuw, de Nederlandse architectuur en de schilderijen van Rembrandt. Deze serie noemde ik “motieven uit Amsterdam”. Van materialen gebruikte ik houten en metalen afval, plastic, glas, schildersdoek, zand, lijm, verf... Net zoals de materialen was de manier van werken meer “bouwkundig” dan echt schilderswerk of beeldhouwwerk. Alle objecten en werken zijn in de beginfase als bij hun afronding beschilderd, zodat zij alsnog aan een schildershandeling zijn onderworpen. Voor mij is deze serie van werken een logische ontwikkeling na mijn werken die zijn geïnspireerd door het Duitse expressionisme en “brut art”. Mijn veelvuldige experimenten met verschillende materialen hebben me ook op een bepaalde manier geholpen om in het abstracte te gaan. Ik heb echter getracht er voor te waken dat de experimenten geen doel op zichzelf worden, maar dat het werken worden die een stempel dragen van de tijd en ruimte waarin het werk is ontstaan, een stempel van mijn persoonlijke gesteldheid en van een universele kunsttaal, die leesbaar is voor een publiek afkomstig uit verschillende culturele gebieden en met verschillende culturele achtergronden.”

www.despotart.com

Palestijnen zijn geen zelfmoordenaars, maar gewone mensen die iets proberen te maken van hun leven. Dat is de boodschap van de reizende tentoonstelling "Het Palestijnse leven" die ROOD, jongeren in de SP, van 11 tot 30 april organiseert.

Mira, Ablah en Fawaz, drie studenten van de An-Najah National University uit Nablus (Palestina) begeleiden de expositie. Met onder andere foto’s, films, kleden en kleding laten zij zien hoe mooi de Palestijnse gebruiken zijn, en hoe het leven in Palestina is. Zoals ze zelf zeggen: ‘Wij komen als de Zajel, een vogel met een boodschap.’

De tentoonstelling is te zien in Rotterdam, Eindhoven, Groningen en Haarlem, en wordt in elke plaats omlijst door een aanvullend programma. Het complete programma is te vinden op www.palestijnseexpositie.nl

11 t/m 14 april: Rotterdam
16 t/m 19 april: Eindhoven
21 t/m 24 april: Groningen
Woensdag 27 april 12.00 uur
Feestelijke opening
Plaats: Oude Toneelschuur, Smedestraat, Haarlem
Donderdag 28 april 19.30 uur
Debat over Palestijnse zaak
Plaats: in de Kerk, Nieuwe Groenmarkt, Haarlem
Vrijdag 29 april vanaf 20.30 uur
Feestavond met Palestijnse muziek, cabaret en film
Plaats: Oude Toneelschuur, Smedestraat, Haarlem
Zaterdag 30 april van 12.30 tot 14.00 uur
Palestijnse lunch
Plaats: Oude Toneelschuur, Smedestraat, Haarlem
Expositie is dagelijks open van 12.00 tot 18.00 uur
Plaats expositie:
Oude Toneelschuur
Smedestraat
Haarlem

Zie ook: ROOD, jongeren in de SP - www.rood.sp.nl
An-Najah National University en Zajel - www.najah.edu
Meer informatie: roodhaarlem@sp.nl

Download flyer 
 

Op zaterdag 19 maart 2005 zal burgemeester Pop om 12:00 op het schoolplein van het Damiatecolege het het startschot geven voor het Cross-Culturele wijkfestival ‘Swingend Schalkwijk’. Stichting Multicultureel Schalkwijk heeft in nauwe samenwerking met Stichting Radius, buurtbewoners en organisaties van verschillende culturele achtergrond het initiatief genomen om een wijkfeest te organiseren onder het motto: “dansend en zingend ontmoeten wijk elkaar, swingend dichten wij de kloof, zonder schroom en met respect praten wij, blijven wij in harmonie bij elkaar”. Bezoekers kunnen zich vanaf 10:00 tot 17:00 vermaken op diverse locaties rond de Floris van Adrichemlaan in Schalkwijk. Het Damiatecollege, Zorgcentrum Schalkweide, Wijkcentrum de Ringvaart, de Boerhaave Passage, Rijdende Podiumwagen, de Brandweer, Basisscholen de Piramide, Don Bosco en Al Ikhlaas en de voetbalkooi aan de Floris van Adrichemlaan zijn de locaties waar het wijkfeest gaat plaatsvinden. U kunt genieten van dans, zang, muziek, hapjes, drankjes, gesprekken met elkaar, sport en creatieve uitspattingen op allerlei gebied. Het programma zit boordevol dans en muziek, afkomstig uit alle windstreken. Bezoekers worden in de gelegenheid gesteld elkaar op een ongedwongen manier te ontmoeten.

Het Damiatecollege aan de Floris van Adrichemlaan opent haar deuren om de bezoekers in de hal te ontvangen met een culturenmarkt. Er kan met een volleybal toernooi worden mee gedaan in de gymzalen (vooraf opgeven bij Jan Hovius 5403957) en op het podium van de aula van de school wordt een zeer divers aanbod van vermaak gepresenteerd door Demet Akpinar. U wordt in de gelegenheid gesteld te luisteren naar een Gospelgroep “Online” en naar Cubaanse zang van “Cantaro”, te kijken naar Hollandse- en Mexicaanse dans, uitgevoerd door Dansgroep Oriënt uit Culemborg, er is ook Turkse dans uitgevoerd door “Kervan” en Streetdance uitgevoerd door “Battle Cry” met gelegenheid tot meedansen. Heel bijzonder is het optreden van Tevazu die Turkse Soefi muziek met draaiende derwishen laten horen en zien. Om 14:00 gaan jongeren in de vorm van theatersport debatteren over het samengaan van verschillende culturen in Schalkwijk. Een forum van deskundigen zal klaar zitten om de theatersport te jureren. Wethouder Grondel en Mohamed Alahouan, Mohamed Bhoelan en Cora Yfke Sikkema vertegenwoordigen het forum. Voorafgaand aan het optreden van de jongeren, wordt er een workshop improvisatie theater gegeven door Impro Phondo en Jacqueline Pot in het Damiatecollege (opgeven bij Marijn Vissers 5341538). Op het schoolplein van het Damiatecollege zal er een rommelmarkt zijn (kraamhuur bij Ben Othman 5401885) en in de fietsenstalling van het Damiatecollege is een kindervrijmarkt. Het programma van de dag wordt afgesloten met de viering van het Afghaanse nieuwjaar met dans, muziek en zang.

In wijkcentrum de Ringvaart worden diverse creatieve workshops aangeboden zoals Turks “Ebru” schilderen door Halil Erciyes uit Istanbul, Afrikaanse dans van Rosa Maria gevolgd door een uitvoering, Paaskrans maken, Kaarten maken, Dammen, Boetseren en Tuinkabouters schilderen. Deelname aan de workshops is gratis maar vooraf opgeven bij Moedercentrum de Mallemolen (5352392) is gewenst.

Het programma in zorgcentrum Schalkweide zal bestaan uit Indiase dans van “Natraj” , zang van het gospel- en het Cubaanse koor. Dansgroep Oriënt geeft een optreden van Hollandse- en Mexicaanse dans. Rosa Maria zal Afrikaanse dans laten zien en Kervan de Turkse dans. Het programma wordt afgesloten door vereniging Zohor die een modeshow geven met als thema: mode uit Noord Afrika.

Speciaal voor de kinderen is er straatvoetbal in de voetbalkooi aan de Floris van Adrichemlaan, een Caribische kinderfestijn in basisschool de Piramide, Palmpaasstokken maken in basisschool Don Bosco en een theeceremonie, tentoonstelling, workshop theeglaasjes maken en Arabische computerspelletjes in basisschool Al Ikhlaas.

Het geheel wordt opgeluisterd met een rijdende podiumwagen die de wijk voorziet van muziek van steelband de Haarlem Golden Tones, hiphopgroep Harlem- North Crew en het Haarlems Straatorkest. Ook de Marching en Cyclingband HHk zal de straten van Schalkwijk voorzien van een vrolijke toon. Winkeliers van de Boerhaave Passage verzorgen een braderie.

Alle optredens en workshops zijn gratis, dit dankzij subsidie van Het Oranjefonds, gemeente Haarlem, Pré Wonen, Elan Wonen, de Woonmaatschappij, de Ruigrokstichting, Wijkraad Boerhaavewijk en Impuls project Meerwijk Noord. De initiatiefnemers van het wijkfestival, Stichting Multicultureel Schalkwijk en Stichting Radius nodigen u van harte uit te komen naar het multiculturele wijkfeest en te genieten van het diverse aanbod van vermaak. Het uitgebreide programma met locaties en tijden is vooraf te verkrijgen op verschillende locaties in Schalkwijk en te lezen door rechtsboven op de afbeelding te klikken, of hieronder de grotere versie te downloaden.

Van zaterdag 13 tot en met zondag 28 november is Haarlem vervuld van een diep verlangen. Alle culturele en museale instellingen werken samen in een omvangrijk project met als thema Heimwee. Een breed publiek kan op ruim 20 plekken in de stad genieten van exposities, video-art, films, theater, concerten en debatten. Ook het MCH werkt mee: Mondiaal Centrum Haarlem op Locatie!

Heimwee in de Kloosterkeuken

Door smaak, geur en klank kunnen we ons in landen wanen waarvan we duizenden kilometers verwijderd zijn. Gastkoks bereiden in de Kloosterkeuken authentieke gerechten uit verre streken. Om het heimwee nog verder aan te wakkeren worden de diners opgeluisterd met passende muziek, poëzie en andere culturele uitingen.

Tijdens de vier culinaire heimwee-avonden staat steeds de keuken van een bepaald deel van de wereld centraal. De gastkoks vertegenwoordigen verschillende groepen Haarlemse migranten. Laat u door hen meevoeren op de golven van heimwee. Geniet van het voedsel en de cultuur uit Noord Afrika (dinsdag 16 november), de Antillen en Latijns Amerika (woensdag 17 november), Turkije (dinsdag 23 november) en het Midden-Oosten, Centraal Azië, Irak, Iran, Afghanistan (woensdag 24 november). Dit project is een co-productie van het Mondiaal Centrum Haarlem en de Kloosterkeuken. Het aantal plaatsen is beperkt, dus reserveer ruim van tevoren!

Open: 18.00 - 22.00 uur.
Prijs per avond: € 25 inclusief welkomstdrankje en koffie.
Reserveren: 023 - 533 88 85, alléén bij Vera of Richard

De Kloosterkeuken is buiten Heimwee in Haarlem iedere dinsdag tot en met vrijdag van 17.30 tot 22.30 uur geopend!

De Kloosterkeuken
Hagestraat 10
2011 CV Haarlem
023 - 533 88 85

www.bjznh.nl en horecaproject De Kloosterkeuken
kloosterkeuken@VERWIJDER-DIT.bjznh.nl

Heimwee bij nieuwe Nederlanders

Het Mondiaal Centrum Haarlem hield drie gesprekken over heimwee met migranten. Wat ervaren mannen van de eerste generatie? Hoe zijn de gevoelens van hun vrouwen? En welke rol speelt heimwee in het leven van de kinderen?

De gesprekken waren besloten, maar zijn opgetekend en afgedrukt in het boekje ‘Heimweegesprekken in Haarlem’ dat tezamen met de prachtige catalogus van de tentoonstelling ‘Point of view, heimwee mondiaal’ in de Vishal te verkrijgen is.

Zaterdag 13 november tot en met zondag 12 december. Opening zondag 14 november om 13.00 uur.

De Vishal
Grote Markt 20
Haarlem
www.devishal.nl

De tentoonstelling omvat de heimwee panorama’s van kunstenaars wereldwijd. Hen werd gevraagd om met de hun toegestuurde wegwerpcamera hun beelden van heimwee te fotograferen. In de Vishal wordt een selectie uit de dertig retour gezonden fotoseries getoond in 1-persoonspanorama’s, die de toeschouwer als een cirkel omringen. Als bezoeker neem je plaats midden in de verbeeldingswereld van de kunstenaars. De volledige panorama’s zijn ook te zien op heimwee.net

Het boekje bevat de opgetekende verhalen van Haarlemmers die vanuit diverse delen van de wereld naar hier kwamen. In drie indrukwekkende gesprekken deelden zij met ons hun geschiedenis en vertelden over hun heimwee. Dat universele gevoel die gekleurd wordt door eigen, unieke ervaringen. Ook kwamen de verschillen aan bod. Het verschil in heimwee voor hen die hun land moesten ontvluchten of zij die vrijwillig kwamen. Het verschil in beleving van heimwee tussen mannen en vrouwen. Wat betekent heimwee voor de tweede en derde generatie jongeren ?

Deze verhalen vormen een monument van menselijkheid in tijden waarin we elkaar steeds minder menselijk benaderen. Wij hopen dat de universele herkenbaarheid van de hier onder woorden gebrachte heimwee bijdraagt aan het verenigen van Haarlemmers van diverse oorsprong. Net zoals deze uitgave kunstenaars uit de hele wereld met Haarlemmers van hier -de lezer- en elders bijeen brengt.

De verhalen zijn ook via het menu hier links op deze site te lezen.

Heimwee in Haarlem

De officiële website van Heimwee in Haarlem vindt u op www.heimwee.net

 Terug

Heimweegesprek 1

EERSTE GENERATIE MIGRANTENMANNEN

1 oktober 2004

Deelnemers: Toni Nigro, Italië; Suresh Soedhwa, Suriname; Jackson Opon- Nimoh, Ghana; Musa Hayyan, Jordanië, Shafiq Ahmadi, Afghanistan

Het eerste heimweegesprek vind plaats op vrijdag 1 oktober 2004 in het kantoor van het Haarlems Migrantenplatform. De deelnemers behoren allemaal tot de eerste generatie migranten. Sommigen zijn uit vrije beweging gekomen, op zoek naar werk. Anderen moesten hun land ontvluchten en belandden in Nederland. In het gesprek komen we tot de ontdekking dat een vrijwillige komst of een gedwongen vlucht invloed heeft op de mate waarin iemand gevoelens van heimwee ervaart.

Het gesprek wordt geleid door Mustafa Öcal, migrantenwerker bij stichting Radius.

Deelnemers gesprek

Toni Nigro: geboren op 19 december 1935 op Sicilië. Op 27 november 1960 komt hij op 25-jarige leeftijd naar Nederland. 'Ik werkte als vrijwilliger op een arbeidsbureau en zag allerlei vragen voorbijkomen voor arbeidsvragen uit Duitsland en Nederland. Ik heb toen gekozen om naar Nederland te gaan.' Toni Nigro heeft tot 65’e gewerkt als machine bankwerker bij Conrad Stork. Sinds drie jaar is hij gepensioneerd.

Suresh Soedhwa: geboren in Suriname op 2 februari 1956. Op 16-jarige leeftijd komt hij met zijn familie naar Nederland. Zijn vader werkte al sinds 1961 in Enschede. Suresh Soedhwa werkt als spareparts manager bij Buhrs Zaandam bv.

Jackson Opon-Nimoh: geboren op 1 januari 1957 in Ghana. In 1988 komt hij als vluchteling naar Nederland. Sinds zijn studie aan de sociale academie is hij werkzaam in een sociaal pension in Amsterdam.

Musa Hayyan: op 10 juli 1963 geboren in Amman, Jordanië. Zijn ouders komen uit Palestina, vader uit Bethlehem, moeder uit Jeruzalem. 'Ik ben op 22 juni 1988 naar Nederland gekomen op zoek naar een beter leven; overigens ben ik nog steeds op zoek.' Musa is theatermaker en werkt als buschauffeur.

Shafiq Amadi: geboren op 16 augustus 1967 in Afghanistan. Eind 1997 komt hij naar Nederland vanwege de oorlog in Afghanistan. Hij werkt voor de Afghaanse culturele vereniging Haarlem en voor de Afghaanse Unie Nederland. 'Ik wil binnenkort voor twee jaar terug naar Afghanistan vanwege…. heimwee.'

Mustafa Öcal: geboren op 12 september 1957 in Turkije. In 1969 wordt hij door zijn ouders naar Nederland meegenomen.

Om in de sfeer van heimwee te komen leest Mustafa Öcal het verhaal voor van Ihsan Arslan, een vriend van hem, dat in het begin van dit boek is opgenomen: 'Dit verhaal is van een vriend die uit het leger van Turkije is gevlucht. Omdat hij gedwongen en niet vrijwillig uit zijn geboorteland is vertrokken, is zijn gevoel van heimwee sterker.'

Het heimwee van Toni Nigro

Voor mij is heimwee een verrassend veelzijdige emotie, tijd en plaats spelen een grote rol. Heimwee verandert in de loop der tijd. Wanneer je emigreert, is er vooral de eerste jaren een sterk verlangen naar het land van herkomst. Ik ben hier nu al vierenveertig jaar. Bij mij is de heimwee veel minder geworden. Ik heb hier nu familie, een sociaal netwerk en kennissen. Ik mis niet veel meer.

Als ik naar Sicilië ga, zoek ik als eerste mijn familie op. Ik heb daar nu weinig vrienden meer, de vriendschap is in de loop der tijd verdwenen. Ook plekken zijn veranderd, ze zijn niet meer zoals ik ze ken. De evolutie gaat door. Ik ben vrijwillig weggegaan, bij mensen die gedwongen hun land hebben verlaten, is de nostalgische heimwee groter. Wanneer je emigreert, weet je dat je in een andere cultuur komt. Je moet veranderen.

Hoe zit het met eten? Ik heb een vriend die naar de VS is gevlucht. Toen hij daar kwam, was er geen Turkse winkel te vinden. Op een gegeven moment vond hij een aubergine. Hij was zo blij dat hij de aubergine mee naar huis heeft genomen en die heeft ingelijst.

Veertig jaar geleden was er geen Italiaanse wijn of Martini in Nederland te vinden. Als ik toch Italiaanse wijn wilde, ging ik naar Garone, de Italiaanse ijswinkel. Zij hadden een kelder waar ze wijn bewaarden. Daar haalde ik dan mijn wijn.

Nu is er veel veranderd, onder andere door het toerisme. Veel Italiaanse producten zijn gewoon in Nederland te koop. Ik heb niet het gevoel dat ik nog iets mis. Er is één gerecht dat ik wel mis en dat me meteen aan Sicilië doet denken. Dat is cappatina, een gerecht met aubergine, paprika en knoflook. (Hetzelfde gerecht bestaat ook in Jordanië, daar heet het papaganoesj, vertelt Musa.)

Ik heb een Nederlandse vrouw, dat scheelt ook. En verder wennen Italianen gemakkelijk in andere landen. Je vindt ons over de hele wereld.

Het heimwee van Suresh Soedhwa

Ik had meteen in het begin al heimwee. Toen ik in oktober naar Nederland kwam, was het 10 graden. In Suriname was het 25 graden. Mijn heimwee begon dus door het verschil in temperatuur. Ook op school was het anders, en het eten was anders. Ik moest ineens vlees gaan eten, terwijl ik vanaf mijn geboorte vegetariër was.

Toch was er ook veel vertrouwd. Ik was in Suriname Nederlands opgevoed; de leraren op school, de boeken, de taal thuis, alles was Nederlands. Daardoor was ik vertrouwd met de Nederlandse cultuur.

Het scheelde ook dat ik vrijwillig ben gekomen, ik ben niet gevlucht. Ik kon altijd terug als ik dat wilde. Ook kwam ik met mijn familie, dat is vertrouwd. Daardoor waren mijn gevoel van heimwee en het gevoel van gemis minder. Mijn herinneringen aan Suriname zijn ook snel weggeëbd.

Wat ik wel een groot verschil vind, is de sfeer. Die is in Suriname gemoedelijker, spontaner. Je maakt in Suriname sneller vrienden. Iedereen spreekt Sranantongo: Indiërs, Hindoestanen, creolen. Dat schept een band. Ook op school is de sfeer anders, de leraren vervullen een andere rol, zijn vergelijkbaar met je ouders. Ze begeleiden je en voeden je op. Een voorbeeld: ik kom een keer op school en heb geen eten bij me. Ik heb honger en geen geld bij me. Een leraar heeft toen een brood met sardines voor me gekocht. Ik weet niet of zoiets ondenkbaar is in Nederland, ik heb het nog nooit meegemaakt. In ieder geval is de rol van leraren in Suriname breder.

Als ik naar Suriname terugkeer, ga ik op zoek naar herinneringen. Er is echter veel veranderd, plaatsen zijn veranderd. Ik ga naar mijn geboorteplaats, de plek waar ik ben opgevoed.

Op een gegeven moment ben ik op zoek gegaan naar mijn identiteit. Die vond ik niet in Suriname. Daar was ik een Hindoestaan. Mijn voorouders zijn 130 jaar geleden van India naar Suriname gegaan. Ik ben van Suriname naar Nederland gekomen. Mijn wortels liggen dus eerder in India dan in Suriname. Daarom ben ik naar India gegaan, op zoek naar mijn roots. De put van heimwee bleek veel dieper te liggen dan Suriname. In India heb ik de taal gevonden en de cultuur die ik nog steeds vasthoudt. Die cultuur daar is voor mij nog steeds herkenbaar, het is alsof je honderd jaar teruggeworpen wordt in de tijd. Dat is prettig. Er is rust, rust om na te denken. De mensen zijn arm, maar klagen niet. Ze zijn toch gelukkig. De reis naar India heeft mij voldoening gegeven. Ik heb geen heimwee meer. Ik heb mijn oorsprong gezien. Ik ben nu meer bezig met het heden dan met het verleden.

Het heimwee van Jackson Opon-Nimoh

Toen ik voor het eerst in Nederland kwam, was het 8 graden in plaats van 30 in Ghana. Ik kwam bij het bureau voor de vreemdelingenpolitie en iedereen kwam kijken naar die zwarte man die het zo koud had.

Wat ik het meest mis in Nederland is het groepsgevoel. Ik liep eens van Haarlem-Noord naar de Grote Markt en niemand sprak mij aan. Ik dacht: In wat voor land ben ik? Zijn dit wel mensen? Ook mis ik geuren, de geur van een geslacht dier in de bush dat boven een vuurtje wordt gebraden. En ik mis de natuur, bomen en stenen. De natuur in Nederland is kunstmatig, een systeem, zoals alles in Nederland een systeem is. In Ghana is de natuur van zichzelf, een rommeltje. Een rommeltje is niet per se goed, maar ik mis dat wel. Ik heb één keer in een kas een boom gezien die leek op een boom zoals ik die uit Ghana ken.

Als ik in Ghana ben, voel ik me meteen thuis. Ik sta op de vliegtuigtrap en denk: Ja, allemaal zwarte mensen, hier hoor ik bij. (instemmend gelach)

Wat ik doe met mijn heimwee in Nederland? Ik zoek landgenoten op in onze eigen organisatie (Stichting Ghana Haarlem). Daar beleef ik het gevoel van herkenning dat ik op de vliegtuigtrap heb, het is een soort compensatie voor mijn heimwee. Nu heb ik het er nog moeilijk mee, later als ik oud ben, komt het wel goed, denk ik dan. Het is uitstel, net zoals de hemel die de kerk belooft.

Dat de behoefte aan zo'n eigen organisatie in de loop der tijd kan veranderen, blijkt uit het feit dat de Italiaanse vereniging Casa Nostra onlangs is opgeheven. Toni Negro heeft zich veertig jaar voor deze vereniging ingezet, op het laatst kwamen er nog maar vijftien mensen. Hij is blij dat de vereniging niet meer bestaat, volgens hem was er altijd kritiek en nooit een compliment. Hij deed zijn werk vanuit een sociaal gevoel van verantwoordelijkheid.

Het heimwee van Musa Hayyan

Heimwee is een verlangen dat eeuwenlang leeft. Ik ben deel van een lang proces van liefde, emotie, eenzaamheid en tranen. Dat verlangen komt vaak tot uiting in tranen. Ik heb een tijdlang ieder weekend op een vast tijdstip gehuild. Waardoor? Ik weet het niet. Die tranen kwamen voort uit een verlangen dat heel diep zit. Dat huilen heeft heel lang geduurd, nu is het weg.

Ik voel mij wereldburger, ik heb veel respect voor andere culturen. Toch verlangde ik terug naar mijn geboorteland.

Nadat ik jaren in Nederland had gewoond, ben ik naar Amman teruggegaan. Ik wilde de vrienden uit mijn kindertijd weer zien, vroeg me af waar ze waren gebleven. Zo heb ik een jeugdvriend opgezocht aan wie ik veel moest denken. Hij herkende me in eerste instantie niet eens. Hij zelf was ook veranderd. We moesten elkaar opnieuw leren kennen. Dat is niet helemaal gelukt. Nu denk ik zelden meer aan hem. Mijn oude vriend is verdwenen. Ik weet dat we allemaal ouder worden, dat we veranderen, maar dit had ik niet verwacht.

Soms wil ik gesprekken voeren met mensen om te zien of ze nog dezelfde zijn. Herinneringen zijn een deel van je karakter.

Het zijn vooral geuren die me aan vroeger doen denken, cacao bijvoorbeeld. Die geur doet me denken aan snoepjes van vroeger. Ooit heb ik op de Zwarte Markt bij een slager die geur van vroeger weer geroken. De geur klopte precies, de manier van het vlees snijden echter niet. Dat was een teleurstelling. Ik moest daarna hele sterke koffie drinken om de geur van het vlees te verdrijven.

Het heimwee van Shafiq Ahmadi

Als je als vluchteling je land verlaat, is dat heel erg emotioneel. Ik heb alleen afscheid kunnen nemen van mijn moeder. Ik huilde en schreeuwde, maar mijn moeder zei: 'Ga nu maar, ik heb al twee zonen verloren. Ik wil er niet nog een kwijt.' Op dat moment van afscheid ontstond mijn heimwee. Ik verloor mijn familie, mijn vrienden en mijn land.

Vorig jaar heb ik weer gehuild, toen ik voor de eerste keer terugging naar Afghanistan. Ik kwam terug en ik huilde. Ik was niet de enige, alle reizigers huilden. Bij dat eerste bezoek heb ik mensen opgezocht. Velen waren er niet meer, maar die er wel waren, heb ik gesproken. Het gebouw waar ik heb gewerkt, was er nog, maar nu is er een andere organisatie in gevestigd. Ik ben er een halfuur geweest en heb er op een bank gelegen. Ik ben ook naar mijn oude school gegaan, daar dachten ze dat ik een oud-leerling was. Er waren twee docenten die me herkenden. Het bezoek heeft mij goed gedaan, ik heb nu minder last van heimwee omdat ik weet dat ik terug kan. Veel Afghanen zijn hier letterlijk gek geworden van heimwee.

Ik heb er ook veel last van gehad. Zo kreeg ik huidproblemen toen ik een jaar in Nederland was, mijn baardhaar verdween. Na langdurig onderzoek zei de dokter dat het door de zorgen kwam. In Afghanistan was ik docent, ik had een eigen zaak en veel sociale contacten. Hier verkeer je in een achterstandsituatie, door de taal, het verschil in cultuur. Dus misschien was het ook wel heimwee naar erkenning, ja. Wel heb ik het geluk gehad dat mijn werkgevers altijd heel tevreden over mij waren.

Of er nu democratie is in Afghanistan? Democratie is maar een woord. Maar het gaat de goede kant op. Er is weer een beetje vrijheid.

Ik kwam vorig jaar een man tegen met een baard, hij was helemaal grijs. Toen hij mij zag, omhelsde hij me en knuffelde me. Het bleek een vriend van mij te zijn van de lagere school. Ik herkende hem eerst niet, hij mij wel. Hij was vroeger op de lagere school een van de beste leerlingen. Hij kon niet naar de stad om verder te leren. Nu is hij praktisch analfabeet.

Neemt heimwee af als je ergens langer woont, als je een huis hebt, je sociale contacten hebt opgebouwd? Musa Hayyan: 'Het verlangen gaat langzaam van het middelpunt naar de rand.' Mustafa Öcal: 'Met het vliegtuig ben je nu in twee uur in Turkije, in de jaren zeventig was het nog een reis van vier dagen door allemaal vreemde landen. Er is nu ook e-mailcontact. Toch blijft het verlangen, het wordt minder, maar je raakt het niet kwijt.'

Heimwee andersom

Alle gesprekspartners beamen dat je in je land van oorsprong ook heimwee kunt hebben naar Nederland. Zo heeft Suresh Soedhwa heimwee naar de familie in Nederland als hij in Suriname is. 'In Suriname heb ik maar één tante, mijn vrouw heeft er veel meer familie. Zij wil dan ook altijd langer blijven. Ik voel mij Nederlander, hier is mijn thuis, meer dan in Suriname. Eigenlijk heb ik drie thuizen: Nederland, Suriname en India.'

Jackson Opon-Nimoh bekent dat hij heimwee heeft naar luxe als hij in Ghana is, en Toni Negro verlangt naar zijn eigen huis als hij in Italië is. Shafiq Ahmadi beaamt dit: 'Toen ik in Afghanistan was, verlangde ik naar mijn huis in Haarlem, naar mijn vrouw en kinderen.'

 Terug

Heimweegesprek 2

TWEEDE EN DERDE GENERATIE MIGRANTENJONGEREN

7 oktober 2004

Het tweede heimweegesprek vindt plaats op donderdag 7 oktober 2004 in het buurthuis de Gentiaan in Haarlem-Noord. Dit is een van de locaties waar de Turkse studentenorganisatie Yakamoz huiswerkbegeleiding geeft. Alle gespreksdeelnemers zijn actief bij Yakamoz. Aan het gesprek nemen een jongen, Taner, en vier meiden deel: Nurcan Akbiyik, Selma Yilmaz, Hava Aksoy en Özlem Duru. Ze volgen allemaal een hbo- of universitaire opleiding of hebben deze afgerond. Het gesprek staat onder leiding van Zeki Kőycű, voorzitter van Yakamoz. Alle gespreksdeelnemers wonen in Haarlem.

Taner Serbes wordt de dag na dit gesprek 24 jaar. Hij heeft hbo marketing gedaan, daarvoor volgde hij een opleiding toerisme. Taner is in Nederland geboren. Toen hij een jaar oud was, ging hij naar Turkije. Tot zijn negende heeft hij in Turkije bij zijn tante gewoond. Daar heeft hij op school gezeten. Sindsdien woont Taner in Nederland.

Nurcan Akbiyik is 21 jaar en studeert management, economie en recht in Diemen. Zij heeft daarvoor mavo en mbo gedaan. Nurcan is geboren in Nederland.

Zeki Kőycű is 23 jaar en studeert economie aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn vrije tijd is hij voorzitter van de Turkse studentenvereniging Yakamoz. 'Hoewel het eigenlijk andersom is, in mijn vrije tijd studeer ik!' aldus Zeki.

Selma Yilmaz is 21 jaar oud en heeft mavo, mbo en hbo toerisme gedaan. 'Ik werk nu en heb twee banen, bij Subway, een broodjeszaak en als telemarketeer.' Selma is in Nederland geboren.

Hava Aksoy is 20 jaar en is tweedejaars student commerciële economie aan de Hogeschool Haarlem. Hava is geboren in Haarlem

Özlem Duru is geboren in Haarlem, is 20 jaar oud, en studeert marketing en commerciële economie.

Heimwee naar het land van hun (groot)ouders

De meeste deelnemers hebben geen heimwee naar Turkije. Het is een land waar zij heengaan voor vakantie. Wel gaan ze er graag naartoe.

Turkije is weliswaar een vakantieland, maar toch anders. De meeste jongeren hebben daar ook een vriendenkring. Het zijn vooral die vrienden die ze missen als ze weer terug zijn in Nederland. Toch duurt het ook even voor ze gewend zijn in Turkije. Özlem: 'Pas als ik zes weken in Turkije ben, ben ik daar gewend.' Elk jaar naar Turkije hoeft niet, maar toch wel eens in de twee jaar. Taner: 'Als ik er twee jaar niet ben geweest, ga ik het land missen. Na een jaar heb ik dat gevoel nog niet.' Hoewel de meeste jongeren er niet willen wonen, denkt Taner er wel over daar een baan te zoeken in de toerisme-industrie nu het beter gaat met de economie in Turkije.

Gevoel van welkom

Zeki krijgt een goed gevoel als hij de bordjes 'welkom in Haarlem' ziet, als hij de stad binnenkomt. De anderen herkennen dit. Zij ervaren het zowel in hun Turkse dorp als in Haarlem. Zo voelt Hava zich veilig in Gömü bij Emirdag, en Nurcan in Beldeğirmen in het Zwarte Zeegebied. Maar Hava voelt zich ook thuis als ze weer terug is in Haarlem nadat ze in Amsterdam is geweest.

Heimweegevoel van de ouders

De meeste ouders hebben toch wel heimwee naar Turkije. Dat kan sterker worden als ze ouder worden. Hava: 'Mijn ouders, vooral mijn vader, krijgen steeds meer last van heimwee. Naarmate mijn vader ouder wordt, gaat hij steeds meer verhalen vertellen over zijn jonge tijd in Turkije. Hij gaat ook steeds vaker naar Turkije op vakantie.' Andere ouders hebben altijd last van heimwee gehad of willen het liefst meteen terug. Of een ouder last heeft van heimwee, hangt ook af van de familie. Woont de familie in de buurt, dan is er minder heimwee. Nurcan: 'Mijn moeder heeft het hier naar haar zin. Haar familie woont hier. De familie van mijn vader woont daar. Zijn vrienden wonen in Istanboel, waar hij is opgegroeid.'

De taal en heimwee

Sommige ouders spreken goed Nederlands, andere niet of zeer slecht. De moeder spreekt in het algemeen slechter Nederlands dan de vader. Selma: 'Mijn moeder kan zich minder goed uitdrukken dan mijn vader.' Onder gelach van de anderen noemt Taner zijn ouders 'stereotiepe eerste generatie Turken', omdat ze zo slecht Nederlands spreken. De meeste jongeren denken dat de taal niet zo'n grote rol speelt bij de gevoelens van heimwee. Hava: 'Mijn moeder spreekt slechter Nederlands dan mijn vader, maar zij heeft minder last van heimwee.' Het verschil in cultuur speelt een grotere rol. Zo vertelt Nurcan dat haar vader, die is opgegroeid in Istanbul – een behoorlijk verwesterde stad – toch graag terug zou willen.

Teruggaan of niet

Hoewel de meeste ouders heimwee hebben, denken de jongeren niet dat ze definitief teruggaan naar Turkije. Dat heeft niet alleen te maken met de voorzieningen die in Nederland beter zijn, maar ook met de kinderen. Als de kinderen en eventuele kleinkinderen in Nederland blijven wonen, zullen de ouders hen vreselijk missen. Daarom blijven ze liever in Nederland. Taner: 'Je zou mijn moeder niet gelukkiger kunnen maken dan met een huis in Turkije met een paar schapen en fruitbomen in de tuin. Mijn ouders zijn dan ook bezig beetje bij beetje terug te gaan. Ze hebben een huis gekocht in Turkije, maar als ze vier maanden daar zijn, missen ze de kinderen al. Daarom zal het hen nooit lukken helemaal terug te gaan.'

Dat mensen wegtrekken uit hun geboorteplaats om elders te gaan werken, is in Turkije niet ongebruikelijk. Vroeger trokken mensen van het platteland voor seizoenswerk naar de stad, nu gaan ze naar West-Europa. Er is zelfs een speciaal woord voor dit verschijnsel: gurbet. De geboorteplek blijft altijd hun thuis. Daarom zegt de vader van Zeki dat hij elf maanden op vakantie gaat in Nederland. Dat betekent niet dat hij hier niets doet, maar dat zijn thuis in Turkije is en zijn huis in Nederland.

Invloed van de EU

De jongeren denken wel dat er misschien meer ouderen teruggaan als Turkije lid is van de EU. Als tenminste de voorzieningen hetzelfde zijn als hier. Jongeren zouden ook sneller besluiten in Turkije te gaan werken als de lonen daar vergelijkbaar zouden zijn met hier. Zo denkt Taner erover in Turkije te gaan werken, maar hij twijfelt nog: 'Ik vind het een grote stap. Nu heb ik een Nederlands paspoort, dus ik kan altijd terug. Maar ik denk dat ik mijn vrienden, mijn familie, mijn netwerk hier zal missen. In Turkije begin ik weer bij nul. Je moet leren wie je kunt vertrouwen en wie niet. Ik ben toch gewend aan de Nederlandse maatschappij.'

Waar is thuis, in Turkije of in Nederland?

De meeste jongeren voelen zich in geen van beide landen echt thuis. Nurcan: 'We blijven in een dubbele positie zitten. Daar zijn we Europeaan, hier zijn we Turk. Je bent en blijft overal een allochtoon.' Selma voelt zich wel thuis in Turkije, maar ze vind het niet prettig dat Turken haar zo duidelijk laten merken dat ze buitenlander is. De anderen herkennen dat. Ook hebben ze het gevoel dat Turken proberen van hen te profiteren. Özlem: 'Van mijn moeder mag ik geen Nederlands praten als we in Turkije zijn. Dan kunnen ze niet horen dat we niet in Turkije wonen, maar op de een of andere manier hebben ze toch direct in de gaten dat ik uit Nederland kom.'

Sommige ouders voelen zich meer thuis in Turkije, andere delen het gevoel van hun kinderen dat ze zich nergens helemaal meer thuis voelen.

Dubbele cultuur

De jongeren vinden het geen voordeel dat ze toegang hebben tot twee culturen. Ze voelen zich in beide landen nadelig behandeld. Ook blijkt hun Turks geen 'echt' Turks. Özlem: 'Als ik in Turkije ben, blijkt dat ik geen formeel Turks praat. Ik spreek dus wel Nederlands Turks, maar geen Turks Turks.' Dit is zeer herkenbaar voor de anderen. Taner vertelt dat het hem deze zomer niet lukte een normaal kopje koffie te bestellen bij een Starbuck koffiecafé. En Özlem was niet in staat een servetje te vragen bij McDonalds.

 Terug

Heimweegesprek 3

EERSTE GENERATIE MIGRANTENVROUWEN

13 oktober 2004

Het derde heimweegesprek vindt plaats op 13 oktober 2004 in het Moedercentrum, een buurthuis voor en door vrouwen. Er nemen 24 vrouwen aan deel: 22 van Marokkaanse afkomst, een van Irakese en een van Turkse afkomst. Alle vrouwen zitten op Nederlandse les voor oudkomers, oftewel migranten die al langer in Nederland verblijven. De leeftijd ligt tussen de 25 en 40 jaar, de meeste vrouwen hebben nog vrij jonge kinderen. Negen vrouwen zijn wat ouder, hun kinderen zijn ook ouder, een van hen woont al op zichzelf. Met uitzondering van de vrouw uit Irak zijn de vrouwen analfabeet of laag opgeleid.

De vrouwen zijn vrij behoudend. Ze willen niet met naam genoemd worden en ze willen evenmin op de foto. Het gesprek wordt deels in het Arabisch, deels in het Tamazigt (Berbers) gevoerd.

Het gesprek wordt geleid door Raja Alouani. Raja is werkzaam bij Bureau Jeugdzorg Noord- Holland en voorzitter bij de organisatie Zohor.

Reden van komst naar Nederland

De meeste vrouwen zijn naar Nederland gekomen in het kader van de gezinshereniging: twintig werden herenigd met hun man, drie met hun ouders. De vrouw uit Irak is met haar gezin als vluchteling naar Nederland gekomen.

Tijdstip van komst naar Nederland

Negen vrouwen wonen al meer dan twintig jaar in Nederland. De andere, jongere vrouwen wonen tussen de zeven en vijftien jaar in Nederland.

Plaats van herkomst

De meeste vrouwen zijn afkomstig uit het Rifgebergte in het noorden van Marokko. Een vrouw komt uit het oosten van Marokko, vier vrouwen komen uit steden: de Irakese uit Bagdad, drie Marokkaanse uit Al Hoceima of Nador.

Last van heimwee

Alle vrouwen hebben last van heimwee. Ze missen vooral hun familie, de ouders en overige directe familie. De vrouwen hebben het er vooral moeilijk mee wanneer hun ouders nog in Marokko wonen. Maar daarnaast hebben ze ook heimwee naar het land. 'Je denkt als eerste aan je ouders, je broers, je zussen, aan iedereen die je in Marokko hebt achtergelaten. Daarnaast mis je ook het land: de zon, de natuur, de mensen, het eten.' 'Ik mis vooral mijn zus die nog in Marokko woont. Mijn andere broers en zussen wonen in Nederland, maar ik mis mijn zus in Marokko het meest.'

De oudere vrouwen, van wie de ouders zijn overleden, hebben vooral heimwee naar het land, het dorp waar ze gewoond hebben, de sfeer onder de mensen.

Nederlands

De meeste vrouwen spreken weinig tot matig Nederlands. Het kan zijn dat vrouwen die weinig Nederlands spreken, meer last hebben van heimwee. Een belangrijker aspect is echter de manier van leven. Als iemand vrij geïsoleerd leeft, weinig sociale contacten heeft, heeft zij meer last van heimwee.

Omgaan met heimwee

De meeste vrouwen hebben een manier gevonden om met heimwee om te gaan: ze bellen even naar de familie, ze gaan op bezoek bij vriendinnen, ze praten erover of ze kletsen over andere dingen zodat ze de heimwee vergeten. Meestal duurt de heimwee niet zo lang. Wel heeft heimwee soms invloed op het humeur: 'Als ik heimwee heb, ga ik sneller tekeer tegen mijn kinderen, dan heb ik heel weinig geduld en een slecht humeur.'

Heimwee is anders bij de Marokkaanse vrouwen dan bij de Irakese vrouw. De Marokkaanse vrouwen gaan meestal een keer in de twee jaar terug naar Marokko, ook als er iets is, weten ze dat ze terug kunnen. De Irakese is al zeven jaar niet terug geweest naar Irak. Haar vader is een paar maanden geleden overleden, zij kon er niet bij zijn. Nu is zowel haar moeder als haar schoonvader ernstig ziek, maar zij kan er niet heen. Elke dag ziet ze op tv beelden van Bagdad, van de gevechten die nog steeds in Irak plaatsvinden. Zij heeft elke dag heimwee, ze denkt aan haar familie, vrienden, kennissen die weg zijn, gebouwen die verwoest zijn.

Lichamelijke klachten

Veel vrouwen hebben last van lichamelijke klachten, die echter vaak verdwijnen als ze in Marokko zijn. 'Misschien komt het door de zon,' wordt er geopperd. 'Misschien voelen we het gewoon niet uit blijdschap en vreugde,' is een andere verklaring. 'Ik voel me gewoon een stuk beter en gezonder in Marokko.'

Terug naar land van herkomst

De vrouwen willen niet terug naar hun land van herkomst. 'Wij hebben hier ons bestaan opgebouwd. We kunnen niet terug.' 'Onze kinderen zijn hier opgegroeid of groeien hier op. Hoe zouden we terug kunnen gaan? Dat gaat helemaal niet.' Niet alleen vanwege de kinderen en kleinkinderen die in Nederland wonen, willen de vrouwen niet terug. Ze zijn ook gewend geraakt aan het leven hier. Heen en weer pendelen, dat zou een oplossing zijn. Ook de Irakese vrouw ziet in pendelen een mogelijkheid als de situatie in Irak verbeterd zou zijn. De toekomst van haar kinderen ligt nu in Nederland.

Alleen wanneer ze in Marokko een huis, een inkomen en een auto zouden hebben, zouden de Marokkaanse vrouwen overwegen terug te gaan. De familie zou dan ook terug moeten gaan. De meeste vrouwen vinden dit echter een droom, ze kunnen het zich nauwelijks voorstellen.

Heimwee in Marokko

Sommige vrouwen denken helemaal niet aan Nederland als ze in Marokko zijn, andere na een maand of zo wel weer. 'Als ik in Marokko ben, lijkt het alsof er een gordijn voor mij hangt. Ik denk helemaal niet aan Nederland. Pas als ik de terugreis moet voorbereiden, denk ik weer aan Nederland.' 'Na vier weken denk je alweer aan Nederland, aan de terugreis.'

De meeste vrouwen zouden wel langer in Marokko willen blijven, een maand of drie, vier. Maar uiteindelijk willen ze allemaal terug. 'We hebben een band met dit land opgebouwd. Hier staat ons huis, hier is ons leven. Op een gegeven moment wil je terug naar huis, en dat is in Nederland.'

  Terug

Heimwee

Heimwee is voor mij een manier van leven geworden. Weet je waar ik de meeste heimwee naar heb? Ik zal het je vertellen.

Ik verlang naar het vasthouden van de eeltige handen van mijn vader en moeder. Naar de lange winteravonden, zittend bij de olielamp, een gezellig gesprek voerend met de buren.

Ik verlang naar de maaltijden die mijn moeder op de houtkachel bereidt, de börek, die ze klaarmaakt. Ik verlang naar de trillende stem van mijn vader wanneer hij uit de koran gebedsteksten reciteert.

Ik heb heimwee naar de heimwee, naar mijn naasten die nu `in den vreemde’ zijn.

Ik heb heimwee naar de geur van verse aarde bij het ploegen van het land, naar het slikken van stofdeeltjes bij het dorsen, bij het scheiden van kaf van koren.

Ik heb heimwee naar het diepe geluid van de kabbelende beek, eindeloos stromend daar verderop langs ons huis.

Ik heb heimwee naar het eten van de vruchten van de kersenbomen, de appelbomen, de pruimenbomen in onze tuin.

Ik heb heimwee naar de geur van het hout waaruit alle delen van onze woning zijn opgebouwd.

Ik heb heimwee naar rustpunten onderweg, naar onze `zomerweiden’, naar de koele waterbronnen waaruit ik dronk, naar de geluiden van vogels en beestjes uit de wouden, naar het loeien van de koe, naar het blaffen van de hond, naar het kraaien van de haan.

Ik heb heimwee naar de berg met de ‘s winters altijd aanwezige sneeuw op haar toppen.

Ik heb heimwee naar mijn gelapte kinderbroek, naar mijn schooltas die mijn moeder van haar oude schort had gemaakt.

Ik heb heimwee naar de door de zon en de kou verschrompelde gezichten van onze mensen en naar hun eigen Turkse accent.

Wie heeft er nou heimwee naar de dagen van honger, de dagen van leed, de studentenjaren gevuld met gevoel van hopeloosheid en onmacht. Maar nu verlang ik zelfs naar deze dagen.

Ik heb heimwee naar de jaren dat ik werkzaam was als leraar, naar de stem van de kinderen die aan mijn broekspijp trekkend `meester’ roepen.

En ik heb heimwee naar mijn witte Turkse marine-uniform, naar mijn ploegmaten, naar mijn werkkamer midden op de zee, naar de glinstering van rangtekenen, naar de dagen van zekerheid en werk.

Ik heb heimwee naar de woning waar ik het laatst heb gewoond in Istanbul. Naar mijn buren, oom Mustafa en tante Arife, naar de momenten van het gezellig praatje in de tuin, genietend van een kopje thee.

Ik heb heimwee naar mijn land, en hoe. Is het vuur dat binnen in mij brandt, is het een speer geplant in mijn borst die zoveel pijn geeft, is het de broer van de dood of is het de werkelijkheid zelf?

Voor mij is wat ik diep van binnen voel, waarvoor ik in het geheim tranen laat en het laatste punt waar ik mijn hoop heb gelaten, de heimwee naar mijn land.

Ik heb mijn land verloren, achtergelaten met de pijn, het verlangen en de tranen in mijn hand.

İhsan Arslan, Hoorn- Nederland, 1 juli 2004.

Nesan Erdogan

Nesan Erdogan (1964 Elazig, Turkije) woont sinds 1985 in Nederland. Erdogan schrijft zijn gedichten in het Turks. Sommige gedichten waaronder 'Raar gedicht' en 'De woorden van het liedje' , zijn in het Nederlands vertaald. Erdogan werd in April van vorige jaar uitgeroepen tot winnaar van de poëzieprijs van het Turks- Nederlands Poeziefestival 2001. Erdogan’s gedichten werden gepubliceerd in verschillende literaire tijdschriften in Turkije en in Nederland.

Dinsdag 23 november verzorgde hij poëzie op het Heimwee diner van chef-kok Altay.

Huseyin Sahin

Huseyin Sahin (1961 Malatya, Turkije) woont op dit moment in Ankara. In 1978 is hij door politieke activiteiten gearresteerd en heeft veertien jaar in de gevangenis gezeten. Drie van zijn gedichtenbundels zijn in Turkije gepubliceerd: Kendi Yuregine Yaslan, Mavi Bir Leke, Suda Bir Kalem. Hij heeft twee prijzen gewonnen, waaronder een van de mensenrechten vereniging in Turkije en van de vakbond Petrol IS.

Dinsdag 23 november verzorgde hij poëzie op het Heimwee diner van chef-kok Altay.

Nasim Khaksar

Vanaf het begin van zijn literaire loopbaan werd Nasim Khaksar (1944) onophoudelijk 'lastiggevallen' door de Iraanse autoriteiten. Eind jaren zestig, onder het bewind van sjah Mohammed Reza Pahlavi, runde hij met een paar vrienden het tijdschrift Kunst & Literatuur. Toen de redactieleden zich tijdens de zesdaagse oorlog openlijk contra Israël uitspraken, werden zij allen ingerekend. Khaksar verdween voor twee jaar achter de muren van de beruchte Evin-gevangenis.

Khaksars hernieuwde 'vrijheid' ontstond in 1978, door toedoen van de dreigende islamitische revolutie. In een ijdele poging het tij te keren, liet de sjah 's lands kerkers openzetten voor een aantal politieke gevangenen. Zijn vrijheid was echter van korte duur. Een serie vlammende krantenartikelen, waarin hij openlijk zijn kritiek op het regime spuide, werden hem bijna fataal. Voor de derde keer werd hij gearresteerd, maar ditmaal hoorde hij het doodvonnis tegen hem uitspreken.

Khaksar ging in hongerstaking, voor zichzelf en voor alle anderen wier mensenrechten werden geschonden. De media berichtten dagelijks over zijn toestand, intellectuelen en kunstenaars verhieven hun stem en een overweldigend deel van het volk steunde dit protest. Khomeiny, die kort na de revolutie nog niet zo heel stevig in het zadel zat, kon niet anders dan buigen. Na een maand was Khaksar andermaal een vrij mens.

De aanslag op het gebouw van de Schrijversbond in Teheran (waarvan ook Khaksar lid was) en de executie van enkele bestuursleden, waren de druppel. In 1983 vluchtte hij naar Nederland. In 1991 verscheen zijn eerste bundel verhalen in het Nederlands: De kruidenier van Kharzavil. Later volgden Reis naar Tadzjikistan (1994), de roman Weerhanen en zweepslagen (1997) en weer een verhalenbundel: Tussen twee deuren (2000), dat gaat over migranten in Nederland.

Chaalan Charif

Chaalan Charif is geboren in Zuid Irak, in 1966. Hij studeerde Arabische taal en letterkunde aan de Mustansiriya Universiteit te Bagdad. Sinds 1986 publiceert hij gedichten in Iraakse en Arabische literaire tijdschriften.

In 1991 heeft Charif Irak verlaten en kwam naar Nederland in 1994. Hij kreeg de Dunya prijs voor poëzie in Rotterdam in 1997.

Charif is mede oprichter van de Arabischtalige tijdschriften Wahed en Ghajar.  Zijn debuut, De Winter van de ongewapende, verscheen in het Arabisch in 2000. Charif is ook werkzaam als tolk/vertaler.

  Terug

Colofon

 ‘Heimweegesprekken in Haarlem’ en ‘Point of View – heimwee mondiaal’

De serie ‘Heimweegesprekken in Haarlem’ vond plaats in oktober 2004 in het kader van het festival ‘HEIMWEE in Haarlem’. In deze serie gesprekken vertelden Haarlemse immigranten en hun kinderen over heimwee en de rol die het in hun leven speelt. De gesprekken werden gecombineerd met de tentoonstelling ‘Point of View - heimwee mondiaal’ in de Vishal. Hiervoor werden wereldwijd kunstenaars gevraagd om met de hun toegestuurde wegwerpcamera hun persoonlijk beeld van heimwee te schetsen.

Organisatie Heimweegesprekken in Haarlem:
Mondiaal Centrum Haarlem-
Arno Duivestein

Realisatie Point of View:
Concept en samenstelling Michèle Baudet.
Realisatie: Viktor Truijen, Coloron b.v., Huib Nelissen dekor en constructiewerken

Met dank aan:
Harm van Ee, Aart van der Kuijl, Rob Mast, Jet Meijers, Helen Vink en medewerkers van de Vishal, Nicaragua Komitee Haarlem, stichting Stedenband Haarlem- Mutare, stichting Radius, stichting Fair Nature, Haarlems Migrantenplatform, Mondiaal Centrum Haarlem

Gespreksleiding Heimweegesprekken:
Mustafa Öcal
Zeki Köycü
Raja Alouani

Gespreksverslagen Heimweegesprekken:
Arno Duivestein
Raja Alouani

Eindredactie, correctie:
Janny ter Meer

Advies Heimweegesprekken:
Migrantenplatform Haarlem
Stichting Zohor
Stichting Yakamoz
Stichting Höb

Organisatie HEIMWEE in Haarlem:
initiatief en organisatie- Michèle Baudet,
Bestuur stichting Heimwee- Hans Asselbergs, Lex Hagenaars, Harry Swaak, Jan Willem Spanjer

HEIMWEE in Haarlem werd mede mogelijk gemaakt door:
Gemeente Haarlem- sector MO, afdeling welzijn, sector bestuursdienst, stichting DOEN, Mondriaan Stichting, VSBfonds, Prins Bernhard Cultuurfonds, Provincie Noord Holland, Connexxion, ING Real Estate, J.C. Ruigrok stichting, Merck, Sharp & Dohme bv

Ontwerp, lay out:
Rogier Polman, Hollands Licht

Druk:
Lenoir Schuring

De volledige panorama’s zijn te zien op www.heimwee.net onder 'Vishal'.

http://www.heimwee.net/

  Terug

Het Mondiaal Centrum staat tijdens het Kwartiermakersfestival volledig in het thema van de mondiale psychiatrie. Zo is er een verkoopexpositie van werken beeldende kunst van psychiatrische cliënten uit Georgië alsmede een aantal foto’s over psychiatrie in Georgië en Gambia.

Op dinsdag 3 oktober is er een debatavond met als thema ‘Staat 'hulpverlening' in (het) Nederland(s) voor Paternalisme of Vrije Keuze?’

Nederland is ten prooi gevallen aan bevoogding. Als je dakloos bent, gek en verslaafd dan ben je in de aap gelogeerd. De Nederlandse regel- en wetgeving zorgen ervoor dat mensen dubbel gestraft worden voor de handicaps die gepaard gaan met psychische problemen, verslaving en met leven op straat. Elk alternatief voor het gemis van vrije keuze, een eigen huis, een plek onder de zon, betekent geen acceptabel alternatief. Dat heet Betuttelzorg.

Hulpverlenen betekent je overtuigingen te laten voor wat ze zijn, om daarmee een nieuwe overtuiging op te bouwen en in staat te zijn ook die uit je gedachten te bannen. Alles is al bedacht, oude wijn in nieuwe zakken. Nederland is rijp voor "a mind set". Bereid zijn om risico te nemen, in de overtuiging dat je indekken voor calamiteiten geen progressie heet. Bereid zijn om anderen fouten te laten maken en daarvan te leren. Geloven dat jouw kwaliteit van leven ook de kwaliteit van een ander kan zijn.

Rokus Loopik, sociaal psychiatrisch verpleegkundige en columnist, neemt u een avond mee in zijn gedachtewereld over hoe 'het daklozenprobleem' opgelost zou kunnen worden. Hij put daarbij uit 17 jaar praktijkervaring opgedaan in de straten van Amsterdam, alsmede ervaringen die hij opdeed in New York.

Er is voor elk wat wils tijdens het Kwartiermakersfestival; workshoppen, powerpoint of keynote, (video)interactie, mono- en/of dialoog, maar natuurlijk en vooral het Debat over Bemoeizucht en Vrije Keuze!

Het Mondiaal Centrum staat tijdens het Kwartiermakersfestival volledig in het thema van de mondiale psychiatrie. Zo is er een verkoopexpositie van werken beeldende kunst van psychiatrische cliënten uit Georgië alsmede een aantal foto’s over psychiatrie in Georgië en Gambia.

Op dinsdag 3 oktober is er een debatavond met als thema ‘Staat 'hulpverlening' in (het) Nederland(s) voor Paternalisme of Vrije Keuze?’

Nederland is ten prooi gevallen aan bevoogding. Als je dakloos bent, gek en verslaafd dan ben je in de aap gelogeerd. De Nederlandse regel- en wetgeving zorgen ervoor dat mensen dubbel gestraft worden voor de handicaps die gepaard gaan met psychische problemen, verslaving en met leven op straat. Elk alternatief voor het gemis van vrije keuze, een eigen huis, een plek onder de zon, betekent geen acceptabel alternatief. Dat heet Betuttelzorg.

Hulpverlenen betekent je overtuigingen te laten voor wat ze zijn, om daarmee een nieuwe overtuiging op te bouwen en in staat te zijn ook die uit je gedachten te bannen. Alles is al bedacht, oude wijn in nieuwe zakken. Nederland is rijp voor "a mind set". Bereid zijn om risico te nemen, in de overtuiging dat je indekken voor calamiteiten geen progressie heet. Bereid zijn om anderen fouten te laten maken en daarvan te leren. Geloven dat jouw kwaliteit van leven ook de kwaliteit van een ander kan zijn.

Rokus Loopik, sociaal psychiatrisch verpleegkundige en columnist, neemt u een avond mee in zijn gedachtewereld over hoe 'het daklozenprobleem' opgelost zou kunnen worden. Hij put daarbij uit 17 jaar praktijkervaring opgedaan in de straten van Amsterdam, alsmede ervaringen die hij opdeed in New York.

Er is voor elk wat wils tijdens het Kwartiermakersfestival; workshoppen, powerpoint of keynote, (video)interactie, mono- en/of dialoog, maar natuurlijk en vooral het Debat over Bemoeizucht en Vrije Keuze!

In het kader van het thema van de Kunstlijn-editie 2004 (maar nog tot eind januari 2005 te zien), te weten: "grenzen en dislocaties" vindt er in de Brandweerkazerne Haarlem, Zijlweg 200, een heel bijzondere tentoonstelling plaats:

’W/ALL ARE FRIENDS’
Aan een 20tal bekende kunstenaars uit Haarlem en omgeving is gevraagd mee te doen aan dit unieke concept.

Antognoni Brunhoso
Dragan Despotovic
Yoshina Davelaar
Lilja Björk Egilsdottir
Herman Geerdink
Küno Grommers
Joke Hak
Piet van Leeuwen
Jan Jacobs Mulder
Roni Klinkhamer
Pim Kuiper
Pancha Nunez
John Poelgeest
Krekel van Spronsen
Roland van Tetterode
Richard Tolmeijer
Piet Zwaanswijk
Jeffrey ZylstraAchterliggend idee is: wat gebeurt er, als er sprake is van "verwisselde werelden", ofwel "inbreken in elkaars systeem"...

Dit wordt in deze expositie geconcretiseerd door de deelnemende kunstenaars, die akkoord gegaan zijn met het gegeven dat, nadat eenieder zijn/haar werk opgehangen had, er vervolgens een werk met de linker- en rechter kunst-buurman uitgewisseld moest worden. Dit heeft geleid tot een spanningsveld, min of meer in toom gehouden doordat dit proces met de camera vastgelegd werd. De hierdoor ontstane fotoreportage is op zijn beurt ook weer onderdeel geworden van deze interactieve tentoonstelling.

Het eindresultaat is een boeiend en verrassend beeld, dat naadloos aansluit bij zowel het thema van Kunstlijn 2004, als bij een van de uitgangspunten van het Mondiaal Centrum Haarlem, initiatiefnemer en organisator van deze manifestatie: think globally, act locally; met wat geven en nemen, over en weer, slechten we door ego en macht gebouwde muren tussen ons en de ander...vandaar de titel ‘W/ALL ARE FRIENDS’. En zodoende ontstond er een nieuw geheel met verrassende linken, visuele ontmoetingen en confrontaties, een bron van inspiratie voor "de realiteit".

De feestelijke opening was zaterdag 30 oktober, van 4 uur tot 6 uur. Onder het genot van spotgoedkope drankjes en gratis hapjes was iedere belangstellende van harte welkom.

Het weekend daarop vond De Kunstlijn plaats. Net als vorig jaar had de brandweer Haarlem wel een heel bijzondere service: ieder uur reed er een pendelbus in de vorm van een echte brandweerauto op en neer van De Vishal naar de brandweerkazerne! Een attractie van jewelste, die het kind in iedere volwassene wakker maakte, en hun kinderen zelf met plezier over de streep trok om daar naar kunst te gaan kijken...

Op dit moment is de tentoonstelling tot eind januari 2005 te bezichtigen op kantooruren, behalve vrijdag, dan tot 12.00 uur.

Half januari staat er nog een lezing/diashow op het programma, waarover t.z.t. meer.

Deelnemende kunstenaars zijn:

Antognoni Brunhoso, Dragan Despotovic, Yoshina Davelaar, Lilja Björk Egilsdottir, Herman Geerdink, Küno Grommers, Joke Hak, Piet van Leeuwen, Jan Jacobs Mulder, Roni Klinkhamer, Pim Kuiper, Pancha Nunez, John Poelgeest, Krekel van Spronsen, Roland van Tetterode, Richard Tolmeijer, Piet Zwaanswijk, Jeffrey Zylstra.

Voor meer informatie kunt u zich wenden tot :

Roni Klinkhamer
Mondiaal Centrum Haarlem
023-5423540
023-5312350

roni@mondiaalcentrumhaarlem.nl
everyone@loverution.nl

HET KETELHUIS
presents
MON DIAL MOVING
20 professionele kunstenaars geven hun visie op MIGRATIE

Des te interessanter, omdat deze kunstenaars ergens anders geboren en/of getogen, ofwel van allochtone afkomst zijn.

Omdat de tentoonstelling eveneens te bezichtigen was tijdens de KUNSTLIJN-HAARLEM, en het thema toen architectuur was, en zodoende alle locaties van een naam, als binnen EEN GROOT IMAGINAIR GEBOUW, voorzien moesten worden, is gekozen voor "HET KETELHUIS".

Ketelhuis, omdat migratie sowieso een hot item is, en omdat de plek waar de tentoonstelling plaatsvindt, ook met vuur te maken heeft, n.l. DE BRANDWEERKAZERNE, Zijlweg 200, 2015 CK Haarlem.

Vrijdag 17 oktober is begonnen met opbouwen. Dit deden we samen met alle kunstenaars en de Brandweer, in de persoon van dhr. Carel van der Mey, kunstcoördinator aldaar. Dit zien we als een deel van het proces, en is dan ook digitaal vastgelegd. De meest veelzeggende foto’s komen op deze website, en die van de Brandweerkazerne. Later volgen ook foto’s van werk van de deelnemende kunstenaars.

De tentoonstelling was dus al even open tijdens de Kunstlijn (zaterdag 1 en zondag 2 november) en is zaterdag 8 november 2003 officiëel geopend. Het openingswoord werd gesproken door Dhr. Willem Kuipers, voormalig hoofdredacteur Cultuur bij De Volkskrant. Er speelde een geweldige reggaeband: Jampara & Batalion. Jampara heeft nog met ‘The Wailers’ opgetreden. Er was een geweldige catering, verzorgd door Raul Carvalho. Met een heerlijk Angolees hapje en een drankje kon dus gekeken worden naar de fascinerende kunst en kon men de betreffende kunstenaars ontmoeten.

De tentoonstelling is verder te bezichtigen op werkdagen: maandag t/m donderdag van 9 uur ’s ochtends tot half 5 ’s middags, vrijdag van 9 uur tot 12 uur. De tentoonstelling loopt door tot in januari volgend jaar.

Er zijn nog activiteiten gepland, maar dat houden we nog even geheim.

Voor meer informatie kunt u bellen naar het Mondiaal Centrum Haarlem, tel: 023-5423540, en vragen naar Sharog of Roni.

 Terug

Grazyna Pryaw

Wat heeft mij bezield om naar Nederland te komen?

Ik geloof dat mijn antwoord op deze vraag heel gewoon en menselijk is: DE LIEFDE. LIEFDE VOOR HET ONBEKENDE.

Voordat ik naar Nederland kwam, woonde ik in Warschau, studeerde daar aan de universiteit. Voor sommige vakken bezocht ik de Kunstacademie. Ik kende veel mensen, was goed in deze cultuur geworteld.

Maar ik wilde volwassen worden. Om dat te bereiken moet men een initiatie ritueel ondergaan. Het klinkt gek, maar voor mij was Nederland een soort, wat hier genoemd wordt, Derde Wereld Land. Ik moest hier alles opbouwen. De oude zekerheden en contacten waren voor mij weggevallen en aan nieuwe was ik nog lang niet toe. In de ruimste zin van het woord, kende ik de taal niet, daarmee bedoel ik niet alleen het Nederlands.

Het was heel dubbel. Op straat vroegen Nederlanders mij de weg (misschien roken ze de kaart die ik toen bij me droeg, want vaak kon ik zelf mijn adres niet vinden,) dus dat zat snor qua integratie. Maar ik kon mijn geestverwanten niet vinden. Misschien liepen ze soms voorbij en herkende ik ze niet?

Ik heb nog paar schilderijen uit deze periode. Een gezicht van een mens met alles op een andere plaats. Als je goed kijkt zie je erin verwerkte landschappen. De oren zijn haakjes. "Een kosmische grap". Het is toch maar tussen haakjes dat hele gezicht.

Ik was toen vaak heel moe. De verwerking van de hoeveelheid informatie die bij mij binnenstroomde, kostte veel energie.

Na ongeveer acht maanden verblijf, wilde ik weer terugkeren naar Polen. Ik had steeds hoofdpijn en was een beetje uitgeput. "Goed," sprak ik met mijzelf af, "maar eerst maak jij deze cursus Nederlands af". Op de universiteit leerde ik de taal. Het ONBEKENDE glimlachte me verleidelijk toe.

"Een bosgeest" die ik toen zag en iets later heb geschilderd, is een getuige van deze periode. Een groen wezen met wijd geopende ogen. Ik miste toen de open ruimte en de bossen die ik in Polen regelmatig bezocht.

Mijn liefdesleven (ik had een vriend van wie ik hield) liep stuk. Het kon ook niet anders, zie ik nu.

Mijn wereld viel uit elkaar. Dat is te zien aan de collage die mij toen erg heeft geholpen. Ik stond daar middenin een kolk van wervelende voorwerpen uit de oude tijd, met een bezwerend gebaar. Toch was er hoop. Daarom heet deze collage "Het ontstaan van het nieuwe". In het sluiten van vrede met mijn verleden en moeilijkheden heeft de schilderkunst mij altijd geholpen. Wat ik anders niet kon uitdrukken, zette ik op een doek of karton en transformeerde het. De migratie naar andere innerlijke gebieden ging door, hier op Aarde, in Nederland.

De avonturen van de mens G. P. namen de andere vormen aan. Als ik schilderde was alles weer goed. Het is voor mij een soort reiniging. Ik wist ook dat ik in deze ervaring niet alleen was. De details waren misschien anders, maar er zit een bepaalde kern in. Dat weet ik aan de hand van de talloze verhalen die ik van anderen heb gehoord, gelezen en gezien.

Vuur, het transformerende element dat verwarmt, verbrandt en de creatieve krachten voedt, is voor mij zeer belangrijk. (zie "Vrouwenvuur").

Ik vind het frappant dat mijn werken nu in de Brandweerkazerne getoond worden. (Trouwens, als kind wilde ik brandweervrouw worden. Weliswaar duurde deze periode niet lang, maar toch …).

"Vuuraanbidder" is een soort meditatie, verzonken voor het vuur. De gestalte is klein en van achteren geschilderd wat de onbelangrijkheid van de persoon benadrukt.

Het vuur is vriendelijk. De schilderijen van vuur aan mijn muren brachten het oeroude terug. Vroeger hadden de mensen altijd een vuurplaats in hun domostwo, wat tegenwoordig, lang niet in elk huis, een openhaard is geworden.

Inmiddels ben ik zover ingeburgerd dat ik weet dat je vergunning moet vragen als je in Nederland een kampvuur in je eigen tuintje wilt maken. (Wat details betreft zijn de mensen van de brandweer beter in deze materie thuis, geloof ik). Mensen raken opgewonden als er iets ‘in de fik gaat’. Het is een sensatie. Sommigen willen vrijen, andere ruzie maken.

De bekende Griekse mythe over Prometheus betreft het vuur. Prometheus was een vriend van de mensen. Hij wilde ze het vuur geven als een element dat ze in hun ontwikkeling zou helpen. Hij stal het van de goden uit liefde voor de mens. De oppergod Zeus waarschuwde hem dat de mens niet in staat was om met dit element om te gaan. Als we vandaag naar het menselijke gebruik van het vuur kijken, valt dat moeilijk te ontkennen. Oorlogen, kernraketen, vernielingen. Prometheus onderging een vreselijke straf.

Maar de goddelijke vonk, dat betekent toch creativiteit, in het Nederlands en andere talen? De daad van Prometheus was in intentie een daad van liefde. Het is goed om dat te onthouden, om te proberen deze kracht te begrijpen. Want grijpen kan je het niet. Ik vermoed dat de meeste van ons als kind een vinger in het vuur hebben gestoken, hoewel moeder zei "Dat moet je nooit doen". Het is een van de basale menselijke lessen.

Het vuur dat mij vergezelde, vertelde mij veel geheimen. Dit is te zien in het "Vuurvisioen". Een vrouw die met een glimlach uit het vuur kijkt, heeft een gezellin achter zich. Ze kan haar iets toevertrouwen. Ze heeft inzichten die ze altijd zal doorgeven aan degene die daarvoor open staat.

Migratie is een transformatie voor mij.

Inmiddels ben ik bijna twaalf jaar in Nederland. Mij initiatie heeft mij veel lessen geleerd. In het vuur van creativiteit borrelen ze door. Elke dag komt de smaak, de kleur, de geur van een andere substantie naar voren. In telkens nieuwe combinaties.

Ik houd van oude Nederlandse steden. Ze geven mij een gevoel van rust, de oorlogen volgden elkaar hier niet zo snel op als in Polen, zodat het Nederlandse verleden is bewaard gebleven. Sommige gedichten schrijf ik nu in het Nederlands. Ik heb mijn geestverwanten gevonden.

Polen is voor mij een merkwaardig buitenland geworden, want ik spreek de taal als een autochtoon, maar veel dingen herken ik niet meer.

Zelfs mijn plan van bijna twintig jaar geleden, is via een omweg uitgekomen. Ik wilde in de buurt van de oude stad wonen in een klein dorpje. Toen was de stad voor mij Krakau en het dorpje heet Rudawa. Zo zou ik de genoegen van de stad (cultuur, uitgangsleven) en de pracht van de natuur kunnen combineren. De steden heten nu Amsterdam en Haarlem, het dorpje is Ruigoord.

 Terug